甲醛氧化催化剂及反应机理
Catalysts for Catalytic Oxidation of Formaldehyde and Reaction Mechanism
甲醛具有致畸和致癌性,是主要的室内污染物。催化氧化法甲醛转化效率高,没有二次污染,相关研究日益受到关注。本文详细介绍了贵金属和非贵金属两类主要的甲醛氧化催化剂,探讨了活性组分、载体、催化剂助剂等催化剂组成对于其理化性质和反应性能的影响规律,讨论了制备方法、反应物中的水含量等因素对于催化反应的影响,分析了催化剂失活的主要因素。研究表明,催化剂表面活性氧、表面羟基、氧空位数量以及对反应物的吸脱附和存储能力是影响催化活性的关键因素。贵金属催化剂,特别是Pt催化剂具有较好的催化性能,可在较低温度实现甲醛充分转化;非贵金属催化剂具有可变价态,通过催化剂的合理设计可以具有足够的催化活性,其原料资源丰富,价廉易得,应用前景广阔。
Formaldehyde is the main indoor pollutant, which has teratogenicity and carcinogenicity. Catalytic oxidation of formaldehyde has high conversion efficiency without secondary pollution, therefore related research has been increasingly concerned. This paper introduces noble metal and non-noble metal catalysts in detail. The effects of active components, support and catalyst promoters on the physicochemical properties and reaction performance of the catalyst are discussed. The influence factors of catalytic reactions, such as preparation methods, and the level of water content in the reactants are discussed. Besides, the main factors of catalyst deactivation are analyzed. The results show that the number of reactive oxygen species, surface hydroxyl groups, oxygen vacancies, as well as the adsorption, desorption and storage capacity of the reactants are the key factors affecting the catalytic activity. Noble metal catalysts, especially Pt catalysts, have better catalytic performance and can fully convert formaldehyde at lower temperature. Non-noble metal catalysts have variable valence states and abundant raw material resources, is cheap and easy to obtain, and could have enough catalytic activity through reasonable design of catalyst, therefore its application prospect is broad.
1 Introduction
2 Influence of active components on catalytic performance
2.1 Noble metals active components
2.2 Non-noble metal active components
3 Influence of supports on catalytic performance
3.1 Single metal oxide supports
3.2 Composite metal oxide supports
4 Influence of promoters on catalytic performance
4.1 Alkali metal promoters
4.2 Transition metal promoters
5 Other factors affecting catalytic performance
5.1 Effects of preparation method
5.2 Effects of water
5.3 Effects of catalytic deactivation
6 Conclusion
甲醛 / 催化氧化 / 贵金属催化剂 / 催化机理 / 失活
formaldehyde / catalytic oxidation / noble metal catalysts / catalytic mechanism / deactivation
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
(崔维怡, 王希越, 谭乃迪. 精细化工, 2020, 37: 1977.). |
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
(李书典, 郑德山, 郭峰. 现代化工, 2020, 40: 52.). |
| [62] |
|
| [63] |
(田华, 贺军辉. 化学通报, 2013, 76: 100.). |
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
|
| [121] |
|
| [122] |
|
| [123] |
|
| [124] |
|
| [125] |
|
| [1] | Jiang C J, Li D D, Zhang P Y, Li J G, Wang J, Yu J G. Build. Environ., 2017, 117: 118. |
| [2] | Maddalena R, Russell M, Sullivan D P, Apte M G. Environ. Sci. Technol., 2009, 43(15): 5626. |
| [3] | Marsh G M, Youk A O. Regul. Toxicol. Pharmacol., 2005, 42(3): 275. |
| [4] | Tang X J, Bai Y, Duong A, Smith M T, Li L Y, Zhang L P. Environ. Int., 2009, 35(8): 1210. |
| [5] | Tang X J, Bai Y, Duong A, Smith M T, Li L Y, Zhang L P. Environ. Int., 2009, 35(8): 1210. |
| [6] | Giese M, Bauer-Doranth U, Langebartels C, Sandermann H. Plant Physiol., 1994, 104(4): 1301. |
| [7] | Gilbert N L, Guay M, Gauvin D, Dietz R N, Chan C C, Lévesque B. Atmos. Environ., 2008, 42(10): 2424. |
| [8] | Ye J W, Zhu X F, Cheng B, Yu J G, Jiang C J. Environ. Sci. Technol. Lett., 2017, 4(1): 20. |
| [9] | Suresh S, Bandosz T J. Carbon, 2018, 137: 207. |
| [10] | Ma C J, Li X H, Zhu T L. Carbon, 2011, 49(8): 2873. |
| [11] | Le Y, Guo D P, Cheng B, Yu J G. Appl. Surf. Sci., 2013, 274: 110. |
| [12] | Liang W J, Li J, Li J X, Zhu T, Jin Y Q. J. Hazard. Mater., 2010, 175(1/3): 1090. |
| [13] | Wan Y J, Fan X, Zhu T L. Chem. Eng. J., 2011, 171(1): 314. |
| [14] | Kibanova D, Sleiman M, Cervini-Silva J, Destaillats H. J. Hazard. Mater., 2012, 211/212: 233. |
| [15] | Yu J G, Wang S H, Low J, Xiao W. Phys. Chem. Chem. Phys., 2013, 15(39): 16883. |
| [16] | Zhang G X, Sun Z M, Duan Y W, Ma R X, Zheng S L. Appl. Surf. Sci., 2017, 412: 105. |
| [17] | Kehr E, Riehl G, Hoferichter E, Roffael E, Dix B. Holz Als Roh Und Werkstoff, 1994, 52(4): 253. |
| [18] | Sun D, Wageh S, Al-Ghamdi A A, Le Y, Yu J G, Jiang C J. Appl. Surf. Sci., 2019, 466: 301. |
| [19] | Guo J H, Lin C X, Jiang C J, Zhang P Y. Appl. Surf. Sci., 2019, 475: 237. |
| [20] | Cui W Y, Wang X Y, Tan N D, Fine Chem., 2020, 37: 1977. |
| [20] | (崔维怡, 王希越, 谭乃迪. 精细化工, 2020, 37: 1977.). |
| [21] | Huang H B, Leung D Y C. J. Catal., 2011, 280(1): 60. |
| [22] | Guo Y L, Sun Y J, Yang D P, Dai J J, Liu Z L, Chen Y S, Huang J L, Li Q B. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(2): 2469. |
| [23] | Yang J Y, Fan Y P, Li Z L, Peng Z K, Yang J H, Liu B Z, Liu Z Y. Mol. Catal., 2020, 492: 110992. |
| [24] | Zhang K Y, Dai L Y, Liu Y X, Deng J G, Jing L, Zhang K F, Hou Z Q, Zhang X, Wang J, Feng Y, Zhang Y X, Dai H X. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 279: 119372. |
| [25] | Huang H, Dai Q G, Wang X Y. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 158/159: 96. |
| [26] | Zhao J, Xi W J, Tu C S, Dai Q G, Wang X Y. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 263: 118237. |
| [27] | Lin Y, Sun J, Li S J, Wang D, Zhang C H, Wang Z, Li X B. Catal. Lett., 2020, 150(11): 3206. |
| [28] | Zhao S Z, Wen Y F, Liu X J, Pen X Y, Lü F, Gao F Y, Xie X Z, Du C C, Yi H H, Kang D J, Tang X L. Nano Res., 2020, 13(6): 1544. |
| [29] | Zhang C B, He H, Tanaka K I. Catal. Commun., 2005, 6(3): 211. |
| [30] | Wang R H, Li J H. Catal. Lett., 2009, 131(3/4): 500. |
| [31] | Yu F L, Qu Z P, Zhang X D, Fu Q, Wang Y. J. Energy Chem., 2013, 22(6): 845. |
| [32] | Yu X H, He J H, Wang D H, Hu Y C, Tian H, He Z C. J. Phys. Chem. C, 2012, 116(1): 851. |
| [33] | Zhang C B, Liu F D, Zhai Y P, Ariga H, Yi N, Liu Y C, Asakura K, Flytzani-Stephanopoulos M, He H. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51(38): 9628. |
| [34] | Chen H Y, Rui Z B, Wang X Y, Ji H B. Catal. Today, 2015, 258: 56. |
| [35] | Qi L F, Cheng B, Yu J G, Ho W. J. Hazard. Mater., 2016, 301: 522. |
| [36] | Rasko J, Kecskes T, Kiss J. J. Catal., 2004, 226: 183. |
| [37] | Sun X C, Lin J, Guan H L, Li L, Sun L, Wang Y H, Miao S, Su Y, Wang X D. Appl. Catal. B: Environ., 2018, 226: 575. |
| [38] | Camposeco R, Castillo S, Nava N, Maturano V, Zanella R. Catal. Lett., 2020, 150(11): 3342. |
| [39] | Huang H B, Leung D Y C. ACS Catal., 2011, 1(4): 348. |
| [40] | Park S J, Bae I, Nam I S, Cho B K, Jung S M, Lee J H. Chem. Eng. J., 2012, 195/196: 392. |
| [41] | Kim M S, Chung S H, Yoo C J, Lee M S, Cho I H, Lee D W, Lee K Y. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 142/143: 354. |
| [42] | Li H F, Zhang N, Chen P, Luo M F, Lu J Q. Appl. Catal. B: Environ., 2011, 110: 279. |
| [43] | Liu B C, Li C Y, Zhang Y F, Liu Y, Hu W T, Wang Q, Han L, Zhang J. Appl. Catal. B: Environ., 2012, 111/112: 467. |
| [44] | Li S P, Ezugwu C I, Zhang S P, Xiong Y, Liu S W. Appl. Surf. Sci., 2019, 487: 260. |
| [45] | Qu Z P, Shen S J, Chen D, Wang Y. J. Mol. Catal. A: Chem., 2012, 356: 171. |
| [46] | Ma L, Wang D S, Li J H, Bai B Y, Fu L X, Li Y D. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 148/149: 36. |
| [47] | Fang R M, He M, Huang H B, Feng Q Y, Ji J, Zhan Y J, Leung D Y C, Zhao W. Chemosphere, 2018, 213: 235. |
| [48] | Lu S H, Wang X, Zhu Q Y, Chen C C, Zhou X F, Huang F L, Li K L, He L L, Liu Y X, Pang F J. RSC Adv., 2018, 8(26): 14221. |
| [49] | Zhang C B, He H, Tanaka K I. Appl. Catal. B: Environ., 2006, 65(1/2): 37. |
| [50] | Peng J X, Wang S D. Appl. Catal. B: Environ., 2007, 73(3/4): 282. |
| [51] | Xu Q L, Lei W Y, Li X Y, Qi X Y, Yu J G, Liu G, Wang J L, Zhang P Y. Environ. Sci. Technol., 2014, 48(16): 9702. |
| [52] | Huang H B, Leung D Y C, Ye D Q. J. Mater. Chem., 2011, 21(26): 9647. |
| [53] | Su Y, Ji K M, Xun J Y, Zhang K, Liu P, Zhao L. Chin. J. Chem. Eng., 2021, 29: 190. |
| [54] | Pei J J, Zhang J S S. Hvac&R Res., 2011, 17: 476. |
| [55] | Sidheswaran M A, Destaillats H, Sullivan D P, Larsen J, Fisk W J. Appl. Catal. B: Environ., 2011, 107(1/2): 34. |
| [56] | Zhang C B, He H. Catal. Today, 2007, 126(3/4): 345. |
| [57] | Bai B Y, Qiao Q, Li J H, Hao J M. Chin. J. Catal., 2016, 37(1): 102. |
| [58] | Sekine Y. Atmos. Environ., 2002, 36(35): 5543. |
| [59] | Li S D, Zheng D S, Guo F. Modern Chem. Ind., 2020, 40: 52. |
| [59] | (李书典, 郑德山, 郭峰. 现代化工, 2020, 40: 52.). |
| [60] | Tian H, He J H. Chem. Bull., 2013, 76: 100. |
| [60] | (田华, 贺军辉. 化学通报, 2013, 76: 100.). |
| [61] | Robinson D M, Go Y B, Mui M, Gardner G, Zhang Z J, Mastrogiovanni D, Garfunkel E, Li J, Greenblatt M, Dismukes G C. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(9): 3494. |
| [62] | Zhang J H, Li Y B, Wang L, Zhang C B, He H. Catal. Sci. Technol., 2015, 5(4): 2305. |
| [63] | Zhou J, Qin L F, Xiao W, Zeng C, Li N, Lv T, Zhu H. Appl. Catal. B: Environ., 2017, 207: 233. |
| [64] | Rong S P, Zhang P Y, Liu F, Yang Y J. ACS Catal., 2018, 8(4): 3435. |
| [65] | Chen T, Dou H Y, Li X L, Tang X F, Li J H, Hao J M. Microporous Mesoporous Mater., 2009, 122(1/3): 270. |
| [66] | Wang M, Zhang L X, Huang W M, Xiu T P, Zhuang C G, Shi J L. Chem. Eng. J., 2017, 320: 667. |
| [67] | Boyjoo Y, Rochard G, Giraudon J M, Liu J, Lamonier J F. Sustain. Mater. Technol., 2019, 20: e00091. |
| [68] | Bai B Y, Qiao Q, Li J H, Hao J M. Chin. J. Catal., 2016, 37(1): 27. |
| [69] | Zhu D D, Huang Y, Cao J J, Lee S C, Chen M J, Shen Z X. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 258: 117981. |
| [70] | Bai B Y, Arandiyan H, Li J H. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 142/143: 677. |
| [71] | Xie X W, Li Y, Liu Z Q, Haruta M, Shen W J. Nature, 2009, 458(7239): 746. |
| [72] | Ma C Y, Mu Z, Li J J, Jin Y G, Cheng J, Lu G Q, Hao Z P, Qiao S Z. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(8): 2608. |
| [73] | Tang X F, Li Y G, Huang X M, de Xu Y, Zhu H Q, Wang J G, Shen W J. Appl. Catal. B: Environ., 2006, 62(3/4): 265. |
| [74] | Wang Z, Wang W Z, Zhang L, Jiang D. Catal. Sci. Technol., 2016, 6(11): 3845. |
| [75] | Wang Y, Zhu A M, Chen B B, Crocker M, Shi C. Catal. Commun., 2013, 36: 52. |
| [76] | Lu S H, Wang F, Chen C C, Huang F L, Li K L. J. Rare Earths, 2017, 35(9): 867. |
| [77] | Jiang T T, Wang X, Chen J Z, Mai Y L, Liao B, Hu W. J. Mater. Sci.: Mater. Electron., 2020, 31(4): 3500. |
| [78] | Wu J M, Yi H H, Tang X L, Zhao S Z, Xu J L, Meng J X, Li Q. Mater. Chem. Phys., 2020, 240: 122123. |
| [79] | Shi C, Wang Y, Zhu A M, Chen B B, Au C. Catal. Commun., 2012, 28: 18. |
| [80] | Shi C, Chen B B, Li X S, Crocker M, Wang Y, Zhu A M. Chem. Eng. J., 2012, 200/202: 729. |
| [81] | Fan J W, Niu X F, Teng W, Zhang P, Zhang W X, Zhao D Y. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(33): 17174. |
| [82] | Kim S S, Park K H, Hong S C. Appl. Catal. A: Gen., 2011, 398(1/2): 96. |
| [83] | Yan Z X, Xu Z H, Yue L, Shi L, Huang L Y. Chin. J. Catal., 2018, 39(12): 1919. |
| [84] | Su J F, Cheng C L, Guo Y P, Xu H, Ke Q F. J. Hazard. Mater., 2019, 380: 120890. |
| [85] | Ding J J, Chen J S, Rui Z B, Liu Y L, Lv P, Liu X K, Li H Q, Ji H B. Catal. Today, 2018, 316: 107. |
| [86] | Ding J J, Rui Z B, Lyu P T, Liu Y L, Liu X K, Ji H B. Appl. Surf. Sci., 2018, 457: 670. |
| [87] | Ma L Y, Liu C X, Guan Q X, Li W. Appl. Organomet. Chem., 2019, 33(11): e5217. |
| [88] | Huang Y, Liu Y, Wang W, Chen M J, Li H W, Lee S C, Ho W, Huang T T, Cao J J. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 278: 119294. |
| [89] | Jiang X N, Yao W Y, Wang J T, Ling L C, Qiao W M. Ind. Eng. Chem. Res., 2018, 57(43): 14544. |
| [90] | Lu L, Tian H, He J H, Yang Q W. J. Phys. Chem. C, 2016, 120(41): 23660. |
| [91] | Peng S, Yang X X, Strong J, Sarkar B, Jiang Q, Peng F, Liu D F, Wang H L. J. Hazard. Mater., 2020, 396: 122750. |
| [92] | Chen D, Shi J, Yao Y B, Wang S W, Wu C L. React. Kinetics Mech. Catal., 2019, 127(1): 315. |
| [93] | Wang H C, Huang Z W, Jiang Z, Jiang Z, Zhang Y, Zhang Z X, Shangguan W F. ACS Catal., 2018, 8(4): 3164. |
| [94] | Li H W, Huang T T, Lu Y F, Cui L, Wang Z Y, Zhang C F, Lee S, Huang Y, Cao J J, Ho W. Environ. Sci.: Nano, 2018, 5(5): 1130. |
| [95] | Wang C, Zou X H, Liu H B, Chen T H, Suib S L, Chen D, Xie J J, Li M X, Sun F W. Appl. Surf. Sci., 2019, 486: 420. |
| [96] | Han Z Y, Wang C, Zou X H, Chen T H, Dong S W, Zhao Y, Xie J J, Liu H B. Appl. Surf. Sci., 2020, 502: 144201. |
| [97] | Rong S P, Zhang P Y, Wang J L, Liu F, Yang Y J, Yang G L, Liu S. Chem. Eng. J., 2016, 306: 1172. |
| [98] | Qi L F, Ho W, Wang J L, Zhang P Y, Yu J G. Catal. Sci. Technol., 2015, 5(4): 2366. |
| [99] | Yan Z X, Xu Z H, Yu J G, Jaroniec M. Appl. Catal. B: Environ., 2016, 199: 458. |
| [100] | Li D D, Yang G L, Li P L, Wang J L, Zhang P Y. Catal. Today, 2016, 277: 257. |
| [101] | Yan Z X, Xu Z H, Yang Z H, Yue L, Huang L Y. Appl. Surf. Sci., 2019, 467/468: 277. |
| [102] | Yang M, Li S, Wang Y, Herron J A, Xu Y, Allard L F, Lee S, Huang J, Mavrikakis M, Flytzani-Stephanopoulos M. Science, 2014, 346(6216): 1498. |
| [103] | Yang M, Liu J L, Lee S, Zugic B, Huang J, Allard L F, Flytzani-Stephanopoulos M. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(10): 3470. |
| [104] | Nie L H, Yu J G, Li X Y, Cheng B, Liu G, Jaroniec M. Environ. Sci. Technol., 2013, 47(6): 2777. |
| [105] | Xiang N, Hou Y Q, Han X J, Li Y L, Guo Y P, Liu Y J, Huang Z G. ChemCatChem, 2019, 11(20): 5098. |
| [106] | Liu F, Shen J, Xu D F, Zhou W Y, Zhang S Y, Wan L. Chem. Eng. J., 2018, 334: 2283. |
| [107] | Wang L, Yue H Q, Hua Z L, Wang H Y, Li X B, Li L C. Appl. Catal. B: Environ., 2017, 219: 301. |
| [108] | Huang Y C, Fan W J, Long B, Li H B, Qiu W T, Zhao F Y, Tong Y X, Ji H B. J. Mater. Chem. A, 2016, 4(10): 3648. |
| [109] | Fang R M, Feng Q Y, Huang H B, Ji J, He M, Zhan Y J, Liu B Y, Leung D Y C. Catal. Today, 2019, 327: 154. |
| [110] | Rong S P, Li K Z, Zhang P Y, Liu F, Zhang J Y. Catal. Sci. Technol., 2018, 8(7): 1799. |
| [111] | Fan Z Y, Zhang Z X, Fang W J, Yao X, Zou G C, Shangguan W F. Chin. J. Catal., 2016, 37(6): 947. |
| [112] | Fan Z Y, Shi J, Zhang Z X, Chen M X. J. Chem. Technol. Biot., 2018, 93: 3562. |
| [113] | Li Y B, Chen X Y, Wang C Y, Zhang C B, He H. ACS Catal., 2018, 8(12): 11377. |
| [114] | Shi Y Y, Qiao Z W, Liu Z L, Zuo J L. Catal. Lett., 2019, 149(5): 1319. |
| [115] | Cui W Y, Liu L, Yang J J, Tan N D. J. Dispers. Sci. Technol., 2020, 41(12): 1831. |
| [116] | Wu H C, Chen T C, Chen Y C, Lee J F, Chen C S. J. Catal., 2017, 355: 87. |
| [117] | Tian H, He J H, Liu L L, Wang D H, Hao Z P, Ma C Y. Microporous Mesoporous Mater., 2012, 151: 397. |
| [118] | Zhou L, Zhang J, He J H, Hu Y C, Tian H. Mater. Res. Bull., 2011, 46(10): 1714. |
| [119] | Kung H H, Kung M C. J. Catal., 2003, 216: 425. |
| [120] | Ma C Y, Yang C G, Wang B, Chen C, Wang F B, Yao X L, Song M Y. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 254: 76. |
| [121] | Liu P, Wei G L, He H P, Liang X L, Chen H L, Xi Y F, Zhu J X. Appl. Surf. Sci., 2019, 464: 287. |
| [122] | Zhu X, Cheng B, Yu J, Ho W. J. A. S. S., 2016, 364: 808. |
山西省新兴产业领军人才项目(E0SW986201)
/
| 〈 |
|
〉 |