检测有机磷神经毒剂及模拟物的荧光探针
Fluorescent Probes for Detection of Organophosphorus Nerve Agents and Simulants
有机磷神经毒剂是一类具有极大杀伤力的化学毒剂,这类有机磷酸盐通过破坏人体内的神经递质乙酰胆碱酯酶麻痹人的中枢神经,很小的剂量就可致人死亡,因此对有机磷神经毒剂进行快速简便地检测具有重要意义。荧光化学传感具有灵敏度高、选择性好和响应时间短等优点,近些年来应用荧光传感方法对有机磷神经毒剂及其模拟物的检测越来越受到研究人员的关注。本篇综述对荧光传感的原理做了简要介绍,综述了近年来国内外研究者开发的各种用于有机磷神经毒剂及其模拟物检测的荧光新材料与新方法,并对荧光传感方法应用于有机磷神经毒剂检测的未来进行了展望。
Organophosphorus nerve agents are a kind of chemical weapon with great killing power, which paralyze the central nervous system of human body by destroying the neurotransmitter acetylcholinesterase. A very small dose can cause death. Therefore, it is of great significance for the rapid and simple detection of organophosphorus nerve agents. Fluorescence chemical sensing has the advantages of high sensitivity, good selectivity, and short response time. In recent years, the detection of organophosphorus nerve agents and their simulants using fluorescent sensing methods has attracted increasing attention. In this paper, the principle of fluorescence sensing is briefly introduced, and various new fluorescent materials and methods developed by researchers at home and abroad in recent years for the detection of organophosphorus nerve agents and simulants are reviewed. The prospect of the application of fluorescence sensing methods in the detection of organophosphorus nerve agents is also discussed.
1 Introduction
2 Fluorescence detection of organophosphorus nerve agents and simulants
2.1 Nitrogen-based nucleophiles
2.2 Oxygen-based nucleophiles
2.3 Nitrogen-oxygen bifunctional nucleophiles
3 Conclusion and outlook
organophosphorus nerve agents / detection / fluorescent probe / sensing materials
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [1] | Costanzi S, Machado J H, Mitchell M. ACS Chem. Neurosci., 2018, 9: 873. |
| [2] | Delfino R T, Ribeiro T S, Figueroa-Villar J D. J. Braz. Chem. Soc., 2009, 20: 407. |
| [3] | Gupta R C. Handbook of Toxicology Of Chemical Warfare Agents. London: Academic Press, 2009. |
| [4] | Ehrich M. Organophosphates, in Encyclopedia of Toxicology. San Diego: Academic Press, 1998. 467. |
| [5] | Ohbu S, Yamashina A, Takasu N, Yamaguchi T, Murai T, Nakano K, Matsui Y, Mikami R, Sakurai K, Hinohara S. South. Med. J., 1997, 90: 587. |
| [6] | John H, van der Schans M J, Koller M, Spruit H E T, Worek F, Thiermann H, Noort D. Forensic Toxicol., 2018, 36: 61. |
| [7] | Buteau C, Duitschaever C L, Ashton G C. J. Chromatogr. A, 1984, 284: 201. |
| [8] | Pietsch J, Hampel S, Schmidt W, Brauch H J, Worch E. Fresenius J. Anal. Chem., 1996, 355: 164. |
| [9] | Walker J P, Asher S A. Anal. Chem., 2005, 77: 1596. |
| [10] | Liu G, Lin Y. Anal. Chem., 2006, 78: 835. |
| [11] | Hill H H, Martin S J. Pure Appl. Chem., 2002, 74: 2281. |
| [12] | Brown K. Science, 2004, 305: 1228. |
| [13] | Hakonen A, Rindzevicius T, Schmidt M S, Andersson P O, Juhlin L, Svedendahl M, Boisen A, Kall M. Nanoscale, 2016, 8: 1305. |
| [14] | Zhou X, Lee S, Xu Z, Yoon J. Chem. Rev., 2015, 115: 7944. |
| [15] | Fan S Q, Zhang G R, Dennison G H, FitzGerald N, Burn P L, Gentle I R, Shaw P E. Adv. Mater., 2020, 32: 11. |
| [16] | Giri D, Patra S K. RSC Adv., 2015, 5: 79011. |
| [17] | Jung H S, Verwilst P, Kim W Y, Kim J S. Chem. Soc. Rev., 2016, 45: 1242. |
| [18] | Hao H, Luo H, Yi A, Liu C, Xu B, Shi G, Chi Z. Org. Electron., 2019, 69: 281. |
| [19] | Xuan W, Cao Y, Zhou J, Wang W. Chem. Commun., 2013, 49: 10474. |
| [20] | Wu J, Zou Y, Li C, Sicking W, Piantanida I, Yi T, Schmuck C. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 1958. |
| [21] | Bencic-Nagale S, Sternfeld T, Walt D R. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128: 5041. |
| [22] | Singh V V, Kaufmann K, Orozco J, Li J, Galarnyk M, Arya G, Wang J. Chem. Commun., 2015, 51: 11190. |
| [23] | Díaz de Grenu B, Moreno D, Torroba T, Berg A, Gunnars J, Nilsson T, Nyman R, Persson M, Pettersson J, Eklind I, Wasterby P. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136: 4125. |
| [24] | Sarkar S, Shunmugam R. Chem. Commun., 2014, 50: 8511. |
| [25] | Yadav P, Gill H S, Chand K, Li L, Kumar J, Sharma S K. Sensors, 2015, 15. |
| [26] | Yao J, Fu Y, Xu W, Fan T, Gao Y, He Q, Zhu D, Cao H, Cheng J. Anal. Chem., 2016, 88: 2497. |
| [27] | Kim Y, Jang Y J, Lee D, Kim B S, Churchill D G. Sens. Actuat. B: Chem., 2017, 238: 145. |
| [28] | So H S, Angupillai S, Son Y A. Sens. Actuators B Chem., 2016, 235: 447. |
| [29] | Zhou X, Zeng Y, Liyan C, Wu X, Yoon J. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55: 4729. |
| [30] | Huang S, Wu Y, Zeng F, Sun L, Wu S. J. Mater. Chem. C, 2016, 4: 10105. |
| [31] | Khan M S J, Wang Y W, Senge M O, Peng Y. J. Hazard. Mater., 2018, 342: 10. |
| [32] | Cai Y C, Li C, Song Q H. ACS Sensors, 2017, 2: 834. |
| [33] | Jiang H, Wu P, Zhang Y, Jiao Z, Xu W, Zhang X, Fu Y, He Q, Cao H, Cheng J. Anal. Methods, 2017, 9: 1748. |
| [34] | Aich K, Das S, Gharami S, Patra L, Kumar Mondal T. New J. Chem., 2017, 41: 12562. |
| [35] | Fu Y, Yu J, Wang K, Liu H, Yu Y, Liu A, Peng X, He Q, Cao H, Cheng J. ACS Sensors, 2018, 3: 1445. |
| [36] | Sun C, Xiong W, Ye W, Zheng Y, Duan R, Che Y, Zhao J. Anal. Chem., 2018, 90: 7131. |
| [37] | Dey N, Jha S, Bhattacharya S. Analyst, 2018, 143: 528. |
| [38] | Li X, Lv Y, Chang S, Liu H, Mo W, Ma H, Zhou C, Zhang S, Yang B. Anal. Chem., 2019, 91: 10927. |
| [39] | Zeng L, Zeng H, Jiang L, Wang S, Hou J T, Yoon J. Anal. Chem., 2019, 91: 12070. |
| [40] | Ghosh A, Das S, Mandal S, Sahoo P. New J. Chem., 2019, 43: 16968. |
| [41] | Gotor R, Costero A M, Gil S, Parra M, Martinez-Manez R, Sancenón F. Chem. Eur. J., 2011, 17: 11994. |
| [42] | Lee J, Seo S, Kim J. Adv. Funct. Mater., 2012, 22: 1632. |
| [43] | Jang Y J, Murale D P, Churchill D G. Analyst, 2014, 139: 1614. |
| [44] | Jang Y J, Tsay O G, Murale D P, Jeong J A, Segev A, Churchill D G. Chem. Commun., 2014, 50: 7531. |
| [45] | Rusu A D, Moleavin I A, Hurduc N, Hamel M, Rocha L. Chem. Commun., 2014, 50: 9965. |
| [46] | Barba-Bon A, Costero A M, Gil S, Martínez-Manez R, Sancenon F. Org. Biomol. Chem., 2014, 12: 8745. |
| [47] | Goud D R, Pardasani D, Tak V, Dubey D K. RSC Adv., 2014, 4: 24645. |
| [48] | El Sayed S, Pascual L, Agostini A, Martinez-Manez R, Sancenón F, Costero A M, Parra M, Gil S. ChemistryOpen, 2014, 3: 142. |
| [49] | Belger C, Weis J G, Egap E, Swager T M. Macromolecules, 2015, 48: 7990. |
| [50] | Qi Y Y, Sun X H, Chang X M, Kang R, Liu K Q, Fang Y. Acta Phys.-Chim. Sin., 2016, 32: 373. |
| [51] | Xu W, Fu Y, Yao J, Fan T, Gao Y, He Q, Zhu D, Cao H, Cheng J. ACS Sensors, 2016, 1: 1054. |
| [52] | Lu Z, Fan W, Shi X, Black C A, Fan C, Wang F. Sens. Actuators B Chem., 2018, 255: 176. |
| [53] | Manna A, Jana K, Guchhait N, Goswami S. New J. Chem., 2017, 41: 6661. |
| [54] | Cai Y C, Li C, Song Q H. J. Mater. Chem. C, 2017, 5: 7337. |
| [55] | Kim Y, Jang Y J, Mulay S V, Nguyen T T T, Churchill D G. Chem. Eur. J., 2017, 23: 7785. |
| [56] | Liu X, Gong Y, Zheng Y, Xiong W, Wang C, Wang T, Che Y, Zhao J. Anal. Chem., 2018, 90: 1498. |
| [57] | Ali S S, Gangopadhyay A, Pramanik A K, Samanta S K, Guria U N, Manna S, Mahapatra A K. Analyst, 2018, 143: 4171. |
| [58] | Liu H, Fu Y, Liu A, Yu Y, He Q, Cao H, Cheng J. Anal. Methods, 2018, 10: 1709. |
| [59] | Qin T, Huang Y, Zhu K, Wang J, Pan C, Liu B, Wang L. Anal. Chim. Acta, 2019, 1076: 125. |
| [60] | Jung Y, Kim D. Materials, 2019, 12: 2943. |
| [61] | Wu X, Wu Z, Han S. Chem. Commun., 2011, 47: 11468. |
| [62] | Wu W H, Dong J J, Wang X, Li J, Sui S H, Chen G Y, Liu J W, Zhang M. Analyst, 2012, 137: 3224. |
| [63] | Wu Z, Wu X, Yang Y, Wen T B, Han S. Bioorg. Med. Chem. Lett., 2012, 22: 6358. |
| [64] | Goswami S, Manna A, Paul S. RSC Adv., 2014, 4: 21984. |
| [65] | Heo G, Manivannan R, Kim H, Son Y A. Dyes Pigments, 2019, 171: 107712. |
| [66] | Li S, Zheng Y, Chen W, Zheng M, Zheng H, Zhang Z, Cui Y, Zhong J, Zhao C. Molecules, 2019, 24: 827. |
| [67] | Gotor R, Costero A M, Gavina P, Gil S. Dyes Pigments, 2014, 108: 76. |
| [68] | Lei Z, Yang Y. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136: 6594. |
| [69] | Mahapatra A K, Maiti K, Manna S K, Maji R, Mondal S, Das Mukhopadhyay C, Sahoo P, Mandal D. Chem. Commun., 2015, 51: 9729. |
| [70] | Hu X X, Su Y T, Ma Y W, Zhan X Q, Zheng H, Jiang Y B. Chem. Commun., 2015, 51: 15118. |
| [71] | Balamurugan A, Lee H I. Macromolecules, 2016, 49: 2568. |
| [72] | Climent E, Biyikal M, Gawlitza K, Dropa T, Urban M, Costero A M, Martinez-Manez R, Rurack K. Sens. Actuators B Chem., 2017, 246: 1056. |
| [73] | Jang Y J, Mulay S V, Kim Y, Jorayev P, Churchill D G. New J. Chem., 2017, 41: 1653. |
| [74] | Ali S S, Gangopadhyay A, Maiti K, Mondal S, Pramanik A K, Guria U N, Uddin M R, Mandal S, Mandal D, Mahapatra A K. Org. Biomol. Chem., 2017, 15: 5959. |
| [75] | Lloyd E P, Pilato R S, Van Houten K A. ACS Omega, 2018, 3: 16028. |
| [76] | Ali S S, Gangopadhyay A, Pramanik A K, Guria U N, Samanta S K, Mahapatra A K. Dyes Pigments, 2019, 170: 107585. |
| [77] | Puglisi R, Pappalardo A, Gulino A, Trusso Sfrazzetto G. ACS Omega, 2019, 4: 7550. |
科技部重点研发计划(2016YFA0200804)
国家自然科学基金项目(62022085)
国家自然科学基金项目(61831021)
国家自然科学基金项目(61771460)
国家自然科学基金项目(61901456)
国家自然科学基金项目(51641307)
/
| 〈 |
|
〉 |