热塑性淀粉制备的化学与物理机制及方法
Chemical and Physical Mechanism and Method of Preparation of Thermoplastic Starch
淀粉是一大类来源丰富、可再生、可完全生物降解及价格低廉的天然高分子,广泛应用于食品、降解塑料、包装和医药等领域。然而,淀粉内部的结晶和半晶结构使其熔融温度大于分解温度,因而不能热塑加工,这一问题严重制约了其在各领域的应用与发展。因此,研究制备热塑性淀粉过程中所涉及的化学与物理机制及具体方法是影响和拓宽其应用的关键科学问题之一。本文以此为出发点,系统总结了近年来国内外该领域的相关研究工作和进展,将制备热塑性淀粉过程中的化学与物理机制归纳为8种(氢键、化学键、压力、剪切力、导热、微波、热空气和γ射线),并以实践中的8种方法(熔融法、溶液法、模压法、球磨法、喷雾干燥、高静压、化学改性和高能辐射)为主线,以不同形成机制和方法之间的相互关系为重点,系统介绍了该领域的研究进展,以期为热塑性淀粉的深入应用与发展提供一定的理论基础。
Starch, as a natural polymer, its attractiveness stems from the annual renewability, low cost and biodegradability in the areas of food, degradable plastics and packaging materials etc. However, the natural starch cannot be directly used in plastics application due to the strong intra- and inter-molecular hydrogen bonds, resulted in the lower thermal decomposition temperature than its melting point. It must be plasticized with low molecular weight compounds such as polyols to form thermoplastic starch(TPS) for processing on conventional processing equipment. Therefore, studying the mechanisms and methods in the processing of TPS is the key point to expand its application. Herein, based on the recent works reported, and considering different physical and chemical nature in mechanism, we summarized as 8 factors(hydrogen bond, chemical bond, stress, shear force, thermal conductivity, microwave, hot-air, γ-ray) in TPS formation, and discussed 8 preparation methods(melting, solution, compression molding, ball milling, spray drying, high hydrostatic pressure, chemical modification, high-energy radiation) of TPS, emphasizing on their relationship. This review is expected to be helpful in studying and developing various TPS products in future.
Contents
1 Introduction
2 Preparation methods
2.1 Melting method
2.2 Solution method
2.3 Compression molding
2.4 Ball milling
2.5 Spray drying
2.6 High hydrostatic pressure
3 Chemical modification
3.1 Oxidation
3.2 Esterification
3.3 Etherification
3.4 Cross-linking
3.5 Dual modification
4 High-energy radiation
5 Conclusion and outlook
thermoplastic starch / preparation / mechanisms / methods
| [1] |
|
| [2] |
(查东东, 陈春昊, 银鹏, 郭斌, 黄亚男, 李盘欣. 塑料科技, 2019, 47(4): 103.) |
| [3] |
|
| [4] |
(查东东, 郭斌, 李本刚, 银鹏, 李盘欣. 化学进展, 2019, 31(1): 156.) |
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
(周毅, 周英志. 橡胶科技, 2017, 15(3):38.) |
| [35] |
|
| [36] |
(韩帮阔, 张津. 橡塑技术与装备, 2018, 44(1): 45.) |
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
(徐蒙蒙, 阳范文, 张雅欣, 王晨光, 陈晓明, 田秀梅, 朱继翔. 合成材料老化与应用, 2019, 48(1):93.) |
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
(曾庆文, 姚远, 张玺, 谢卫东, 罗元彬. 玻璃纤维, 2016(4): 1.) |
| [52] |
|
| [53] |
(刘军舰, 罗诗明, 梁贵东, 刘华官, 樊江河. 塑料工业, 2015, 43(9): 15.) |
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
(刘露. 四川化工, 2019, 22(3): 14.) |
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
(刘培玲, 张甫生, 白云飞, 胡小松, 沈群. 高压物理学报, 2010, 24(6):472.) |
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
(李红云, 徐晓萍, 陈厚荣, 陶晓奇, 张甫生. 食品科学, 2018, 39(13): 106.) |
| [75] |
|
| [76] |
(莫芳, 徐晓萍, 陶晓奇, 陈厚荣, 张甫生. 食品科学, 2018, 39(17):109.) |
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
(黄桂丹. 林业与环境科学, 2016, 32(2): 107.) |
| [121] |
|
| [122] |
|
| [123] |
|
| [124] |
|
| [125] |
|
| [126] |
|
| [127] |
|
| [128] |
(唐皞, 郭斌, 薛岚, 李盘欣, 黄亚男, 张齐生. 塑料工业, 2012, 40(7): 64.) |
| [1] | Zha D D, Chen C H, Yin P, Guo B, Huang Y N, Li P X. Plast. Sci. Technol., 2019, 47(4): 103. |
| [1] | (查东东, 陈春昊, 银鹏, 郭斌, 黄亚男, 李盘欣. 塑料科技, 2019, 47(4): 103.) |
| [2] | Zha D D, Guo B, Li B G, Yin P, Li P X. Progress in Chemistry, 2019, 31(1): 156. |
| [2] | (查东东, 郭斌, 李本刚, 银鹏, 李盘欣. 化学进展, 2019, 31(1): 156.) |
| [3] | Battegazzore D, Bocchini S, Nicola G, Martini E, Frache A. Carbohydr. Polym., 2015, 119: 78. |
| [4] | Cerclé C, Sarazin P, Favis B D. Carbohydr. Polym., 2013, 92(1): 138. |
| [5] | Salaberria A M, Labidi J, Fernandes S C M. Chem. Eng. J., 2014, 256: 356. |
| [6] | Lendvai L, Apostolov A, Karger-Kocsis J. Carbohydr. Polym., 2017, 173: 566. |
| [7] | Taghizadeh A, Sarazin P, Favis B D. J. Mater. Sci., 2013, 48(4): 1799. |
| [8] | Magalhães N F, Andrade C T. J. Braz. Chem. Soc., 2010, 21(2): 202. |
| [9] | Dogossy G, Czigany T. J. Reinf. Plast. Compos., 2011, 30(21): 1819. |
| [10] | Liu Z J, Zhao L, Chen M N, Yu J G. Carbohydr. Polym., 2011, 83(2): 447. |
| [11] | Yang J H, Tang K K, Qin G Q, Chen Y X, Peng L, Wan X, Xiao H N, Xia Q Y. Carbohydr. Polym., 2017, 166: 256. |
| [12] | Misman M A, Azura A R, Hamid Z A A. Ind. Crops Prod., 2015, 65: 397. |
| [13] | Shahbazi M, Majzoobi M, Farahnaky A. J. Food Eng., 2018, 223: 10. |
| [14] | Zou J, Xu M J, Tian J, Li B. Int. J. Biol. Macromol., 2019, 135: 379. |
| [15] | Jun W, Yong Y. Int. J. Food Sci. Technol., 2009, 44(4): 674. |
| [16] | Drakopoulos S X, Karger-Kocsis J, Kmetty Á, Lendvai L, Psarras G C. Carbohydr. Polym., 2017, 157: 711. |
| [17] | Liu W C, Halley P J, Gilbert R G. Macromolecules, 2010, 43(6): 2855. |
| [18] | Song D L, Thio Y S, Deng Y L. Carbohydr. Polym., 2011, 85(1): 208. |
| [19] | Liu H S, Xie F W, Yu L, Chen L, Li L. Prog. Polym. Sci., 2009, 34(12): 1348. |
| [20] | Zdybel E, Tomaszewska-Ciosk E, Gertchen M, Dro?d? W. Pol. J. Chem. Technol., 2017, 19(2): 51. |
| [21] | Dang K M, Yoksan R. Carbohydr. Polym., 2015, 115: 575. |
| [22] | Schmitt H, Guidez A, Prashantha K, Soulestin J, Lacrampe M F, Krawczak P. Carbohydr. Polym., 2015, 115: 364. |
| [23] | Zhang Y C, Liu Q, Hrymak A, Han J H. J. Polym. Environ., 2013, 21(1): 122. |
| [24] | Cai C X, Wei B X, Tian Y Q, Ma R R, Chen L, Qiu L Z, Jin Z Y. Food Chem., 2019, 288: 354. |
| [25] | Milotskyi R, Bliard C, Tusseau D, de Benoit C. Carbohydr. Polym., 2018, 194: 193. |
| [26] | Moad G. Prog. Polym. Sci., 2011, 36(2): 218. |
| [27] | Raquez J M, Narayan R, Dubois P. Macromol. Mater. Eng., 2008, 293(6): 447. |
| [28] | Kalambur S B, Rizvi S S. Polym. Int., 2004, 53(10): 1413. |
| [29] | Zuo Y F, Gu J Y, Yang L, Qiao Z B, Zhang Y H. J. Thermoplast. Compos. Mater., 2016, 29(3): 397. |
| [30] | Raquez J M, Nabar Y, Srinivasan M, Shin B Y, Narayan R, Dubois P. Carbohydr. Polym., 2008, 74(2): 159. |
| [31] | Zhou Y, Zhou Y Z. Rubber Science and Technology, 2017, 15(3):38. |
| [31] | (周毅, 周英志. 橡胶科技, 2017, 15(3):38.) |
| [32] | Han B K, Zhang J. China Rubber/plastics Technol. Equip., 2018, 44(1): 45. |
| [32] | (韩帮阔, 张津. 橡塑技术与装备, 2018, 44(1): 45.) |
| [33] | Olivato J B, Marini J, Yamashita F, Pollet E, Grossmann M V E, Avérous L. Mater. Sci. Eng.: C, 2017, 70: 296. |
| [34] | Jantanasakulwong K, Leksawasdi N, Seesuriyachan P, Wongsuriyasak S, Techapun C, Ougizawa T. Carbohydr. Polym., 2016, 153: 89. |
| [35] | Sabetzadeh M, Bagheri R, Masoomi M. Carbohydr. Polym., 2015, 119: 126. |
| [36] | Area M R, Rico M, Montero B, Barral L, Bouza R, LÓpez J, Ramírez C. Carbohydr. Polym., 2019, 206: 726. |
| [37] | Ostafinska A, Mikesova J, Krejcikova S, Nevoralova M, Sturcova A, Zhigunov A, Michalkova D, Slouf M. Int. J. Biol. Macromol., 2017, 101:273. |
| [38] | Gutiérrez T J, Alvarez V A. React. Funct. Polym., 2017, 112:33. |
| [39] | Xu M M, Yang F W, Zhang Y X, Wang C G, Chen X M, Tian X M, Zhu J X. Synthetic Materials Aging and Application, 2019, 48(1):93. |
| [39] | (徐蒙蒙, 阳范文, 张雅欣, 王晨光, 陈晓明, 田秀梅, 朱继翔. 合成材料老化与应用, 2019, 48(1):93.) |
| [40] | González K, Retegi A, González A, Eceiza A, Gabilondo N. Carbohydr.Polym., 2015, 117:83. |
| [41] | Kaushik A, Kaur R. Compos. Interfaces, 2016, 23(7): 701. |
| [42] | Koch K, Gillgren T, Stading M, Andersson R. Int. J. Biol. Macromol., 2010, 46(1): 13. |
| [43] | Liu H H, Adhikari R, Guo Q P, Adhikari B. J. Food Eng., 2013, 116(2): 588. |
| [44] | Mohan C C, Harini K, Karthikeyan S, Sudharsan K, Sukumar M. Int. J. Biol. Macromol., 2018, 120: 2007. |
| [45] | Zeng Q W, Yao Y, Zhang X, Xie W D, Luo Y B. Fiber Glass, 2016(4): 1. |
| [45] | (曾庆文, 姚远, 张玺, 谢卫东, 罗元彬. 玻璃纤维, 2016(4): 1.) |
| [46] | Liu J J, Luo S M, Liang G D, Liu H G, Fan J H. China Plast. Ind., 2015, 43(9): 15. |
| [46] | (刘军舰, 罗诗明, 梁贵东, 刘华官, 樊江河. 塑料工业, 2015, 43(9): 15.) |
| [47] | Perdomo J, Cova A, Sandoval A J, García L, Laredo E, Müller A J. Carbohydr. Polym., 2009, 76(2): 305. |
| [48] | Zdanowicz M, Jędrzejewski R, Pilawka R. Int. J. Biol. Macromol., 2019, 129: 1040. |
| [49] | Sanhawong W, Banhalee P, Boonsang S, Kaewpirom S. Ind. Crops Prod., 2017, 108: 756. |
| [50] | Trongchuen K, Ounkaew A, Kasemsiri P, Hiziroglu S, Mongkolthanaruk W, Wannasutta R, Pongsa U, Chindaprasirt P. Starch Stärke, 2018, 70(7/8): 1700238. |
| [51] | Liu L. Sichuan Chem. Ind., 2019, 22(3): 14. |
| [51] | (刘露. 四川化工, 2019, 22(3): 14.) |
| [52] | Prabhakar M N, Rehman Shah A U, Song J I. Carbohydr. Polym., 2017, 168: 201. |
| [53] | Prabhakar M N, Song J I. Int. J. Biol. Macromol., 2018, 119: 1335. |
| [54] | Lv Y, Zhang L M, Li M N, He X H, Hao L M, Dai Y J. Int. J. Biol. Macromol., 2019, 129: 207. |
| [55] | Liu T Y, Ma Y, Yu S F, Shi J, Xue S. Innov. Food Sci. Emerg. Technol., 2011, 12(4): 586. |
| [56] | Ren G Y, Li D, Wang L J, Özkan N, Mao Z H. Carbohydr. Polym., 2010, 79(1): 101. |
| [57] | Santos T P R, Franco C M L, Carmo E L, Jane J L, Leonel M. J. Food Sci. Technol., 2019, 56(1): 376. |
| [58] | Ahmed I, Niazi M B K, Hussain A, Jahan Z. Polym. Plast. Technol. Eng., 2018, 57(1): 17. |
| [59] | Khan B, Niazi M B K, Hussain A, Jahan Z. Fibers Polym., 2017, 18(1):64. |
| [60] | Fu Z Q, Wang L J, Li D, Adhikari B. Carbohydr. Polym., 2012, 88(4): 1319. |
| [61] | |
| [62] | Liu P L, Zhang F S, Bai Y F, Hu X S, Shen Q. Chinese Journal of High Pressure Physics, 2010, 24(6):472. |
| [62] | (刘培玲, 张甫生, 白云飞, 胡小松, 沈群. 高压物理学报, 2010, 24(6):472.) |
| [63] | Liu P L, Hu X S, S Q. Starch., 2010, 62: 615. |
| [64] | Li H Y, Xu X P, Chen H R, Tao X Q, Zhang F S. Food Sci., 2018, 39(13): 106. |
| [64] | (李红云, 徐晓萍, 陈厚荣, 陶晓奇, 张甫生. 食品科学, 2018, 39(13): 106.) |
| [65] | Mo F, Xu X P, Tao X Q, Chen H R, Zhang F S. Food Science, 2018, 39(17):109. |
| [65] | (莫芳, 徐晓萍, 陶晓奇, 陈厚荣, 张甫生. 食品科学, 2018, 39(17):109.) |
| [66] | King A, Kaletunç G. J. Therm. Anal. Calorim., 2009, 98(1): 83. |
| [67] | Li W H, Bai Y F, Mousaa S A S, Zhang Q, Shen Q. Food Bioprocess Technol., 2012, 5(6): 2233. |
| [68] | Kuakpetoon D, Wang Y J. Carbohydr. Res., 2006, 341(11): 1896. |
| [69] | Takizawa F F, de Oliveira da Silva G, Konkel F E, Demiate I M. Braz. Arch. Biol. Technol., 2004, 47(6): 921. |
| [70] | Demiate I M, Dupuy N, Huvenne J P, Cereda M P, Wosiacki G. Carbohydr. Polym., 2000, 42(2): 149. |
| [71] | Shah U, Naqash F, Gani A, Masoodi F A. Compr. Rev. Food Sci. Food Saf., 2016, 15(3): 568. |
| [72] | Masina N, Choonara Y E, Kumar P, du Toit L C, Govender M, Indermun S, Pillay V. Carbohydr. Polym., 2017, 157: 1226. |
| [73] | Oluwasina O O, Olaleye F K, Olusegun S J, Oluwasina O O, Mohallem N D S. Int. J. Biol. Macromol., 2019, 135: 282. |
| [74] | Zhang Y R, Wang X L, Zhao G M, Wang Y Z. Carbohydr. Polym., 2013, 96(1): 358. |
| [75] | Zhang C W, Li F Y, Li J F, Xie Q, Xu J, Guo A F, Wang C Z. Int. J. Precis. Eng. Manuf. Green Technol., 2018, 5(3): 435. |
| [76] | Otache M A, Ifeanyi E G, Amagbor S C, Agbajor G K, Imanah J E. J. Mater. Environ. Sci., 2021, 12(4):497. |
| [77] | Golachowski A, Zięba T, Kapelko-$\dot{Z}$eberska M, Dro$\dot{z}$d$\dot{z}$ W, Gryszkin A, Grzechac M. Food hem., 2015, 176: 350. |
| [78] | Bello-Pérez L A, Agama-Acevedo E, Zamudio-Flores P B, Mendez-Montealvo G, Rodriguez-Ambriz S L. LWT Food Sci. Technol., 2010, 43(9): 1434. |
| [79] | Hong J, Zeng X N, Buckow R, Han Z, Wang M S. Food Hydrocoll., 2016, 54: 139. |
| [80] | Mbougueng P D, Tenin D, Scher J, Tchiégang C. J. Food Eng., 2012, 108(2): 320. |
| [81] | Alves R M L, Grossmann M V E, Silva R S S F. Food Chem., 1999, 67(2): 123. |
| [82] | El Halal S L M, Colussi R, Biduski B, Evangelho J A D, Bruni G P, Antunes M D, Dias A R G, Zavareze E D R. J. Sci. Food Agric., 2017, 97(2): i. |
| [83] | Colussi R, Pinto V Z, El Halal S L M, Biduski B, Prietto L, Castilhos D D, Zavareze E D R, Dias A R G. Food Chem., 2017, 221: 1614. |
| [84] | Zuo Y F, Gu J Y, Yang L, Qiao Z B, Tan H Y, Zhang Y H. Int. J. Biol. Macromol., 2014, 64: 174. |
| [85] | Zarski A, Ptak S, Siemion P, Kapusniak J. Carbohydr. Polym., 2016, 137: 657. |
| [86] | Lin R H, Li H, Long H, Su J T, Huang W Q. Food Hydrocoll., 2015, 43: 352. |
| [87] | Zhang L, Yu L, Liu H S, Wang Y F, Simon G P, Ji Z L, Qian J Y. Food Hydrocoll., 2017, 70: 251. |
| [88] | Chen J, Chen F S, Long Z, Dai L, Wang S F, Zhang D. Polym. Compos., 2019, 40(S1): E856. DOI: 10.1002/pc.25048. |
| [89] | Lawal O S, Ogundiran O O, Adesogan E K, Ogunsanwo B M, Sosanwo O A. Starch Stärke, 2008, 60(7): 340. |
| [90] | Lawal O S. LWT Food Sci. Technol., 2011, 44(3): 771. |
| [91] | Chun E H, Oh S M, Kim H Y, Kim B Y, Baik M Y. Carbohydr. Polym., 2016, 146: 328. |
| [92] | Zhou M, Shi L, Cheng F, Lin Y, Zhu P X. Starch Stärke, 2018, 70(5/6): 1700250. |
| [93] | Spychaj T, Wilpiszewska K, Zdanowicz M. Starch Stärke, 2013, 651-2: 22. |
| [94] | Wilpiszewska K, Antosik A K, Spychaj T. Carbohydr. Polym., 2015, 128: 82. |
| [95] | Wilpiszewska K. Pol. J. Chem. Technol., 2019, 21(2): 26. |
| [96] | Xie W L, Zhang Y X, Liu Y W. Carbohydr. Polym., 2011, 85(4): 792. |
| [97] | Acquarone V M, Rao M A. Carbohydr. Polym., 2003, 51(4): 451. |
| [98] | Chai K G, Lu K, Xu Z J, Tong Z F, Ji H B. J. Hazard. Mater., 2018, 348: 20. |
| [99] | Heo H, Lee Y K, Chang Y H. Int. J. Food Prop., 2017, 20(S2):S2138. |
| [100] | Guo L, Liu R, Li X L, Sun Y, Du X F. Starch Stärke, 2015, 67(3/4): 237. |
| [101] | |
| [102] | Jose J, Al-Harthi M A. Iran. Polym. J., 2017, 26(8): 579. |
| [103] | Haq F, Yu H J, Wang L, Teng L S, Haroon M, Khan R U, Mehmood S, Bilal-Ul-amin, Ullah R S, Khan A, Nazir A. Carbohydr. Res., 2019, 476: 12. |
| [104] | Din Z U, Xiong H G, Fei P. Crit. Rev. Food. Sci., 2017, 57(12):2691. |
| [105] | Tanetrungroj Y, Prachayawarakorn J. Int. J. Biol. Macromol., 2018, 120: 1240. |
| [106] | González-Soto R A, Núñez-Santiago M C, Bello-Pérez L A. J. Sci. Food Agric., 2019, 99(6): 3134. |
| [107] | Hazarika B J, Sit N. Carbohydr. Polym., 2016, 140: 269. |
| [108] | Huang G D. For. Environ. Sci., 2016, 32(2): 107. |
| [108] | (黄桂丹. 林业与环境科学, 2016, 32(2): 107.) |
| [109] | Song W Q, Guo Z C, Zhang L Q, Zheng H J, Zhao Z W. Radiat. Phys. Chem., 2013, 91: 114. |
| [110] | Wu Z W, Song X Y. J. Appl. Polym. Sci., 2006, 101(4): 2210. |
| [111] | Polesi L F, Sarmento S B S, de Moraes J, Franco C M L, Canniatti-Brazaca S G. Food Chem., 2016, 191: 59. |
| [112] | Bashir K, Aggarwal M. Int. J. Biol. Macromol., 2017, 97: 426. |
| [113] | Li L, Chen H P, Wang M, Lv X, Zhao Y F, Xia L R. Carbohydr. Polym., 2018, 194: 395. |
| [114] | Cieśla K, Sartowska B. Radiat. Phys. Chem., 2016, 118: 87. |
| [115] | Tang H, Guo B, Xue L, Li P X, Huang Y N, Zhang Q S. China Plast. Ind., 2012, 40(7): 64. |
| [115] | (唐皞, 郭斌, 薛岚, 李盘欣, 黄亚男, 张齐生. 塑料工业, 2012, 40(7): 64.) |
江苏省政府留学基金
南京林业大学“青年拔尖人才”计划
2019年度江苏省研究生科研与实践创新计划项目(SJKY19_0867)
2018年度南京林业大学大学生创新训练计划项目(201810298078Y)
江苏省自然科学基金青年基金项目(BK20140967)
/
| 〈 |
|
〉 |