抗肿瘤缺氧诱导因子-1的小分子抑制剂
Development of Hypoxia Inducible Factor-1 Small Molecule Inhibitors as Antitumor Agents
肿瘤的缺氧微环境与其增殖、分化、血管生成、能量代谢、耐药性的发生以及患者预后状况密切相关。缺氧诱导因子1(Hypoxia-inducible factor 1, HIF-1)是细胞适应缺氧环境的重要转录因子和调控蛋白,通过调控下游靶基因如EPO、VEGF、GLUT等的表达,促进血管新生及有氧糖酵解以适应缺氧的环境,进而影响肿瘤细胞代谢、血管生成和肿瘤转移等。因此,开发以HIF-1为靶标的小分子抑制剂药物有望成为一种有效的肿瘤治疗方法。本文就HIF-1小分子抑制剂在肿瘤学研究中的进展进行综述,旨在为靶向HIF-1抗肿瘤药物的研发提供新思路。
Tumor hypoxia is associated with tumor proliferation, differentiation, angiogenesis and energy metabolism. It has been found that hypoxia induces chemoresistance and poor prognosis in varieties of solid tumors. Hypoxia-inducible factor 1 (HIF-1) is an important transcription factor and regulator for inducing cells to adapt to hypoxia or anoxia environment. By regulating the expression of downstream targets such as EPO, VEGF, and GLUT, HIF-1 has been implicated in the activation of tumor glycolysis, angiogenesis and metastasis. Therefore, the discovery and development of small molecule inhibitors targeting HIF-1 may potentially lead to new chemotherapy for cancer treatment. In this review, we summarize the current state of the art and recent progress in the development of HIF-1 small molecule inhibitors, which may provide new insights into the design and discovery of HIF-1 targeted innovational drugs.
Contents
1 Introduction
2 Tumor hypoxia-inducible factor signaling pathway
2.1 Oxygen dependent regulation of HIF-1
2.2 Oxygen independent regulation of HIF-1
3 Antitumor small molecule inhibitors targeting HIF-1
3.1 Decreased HIF-1α mRNA expression
3.2 Decreased HIF-1α protein expression
3.3 Increased HIF-1α protein degradation
3.4 Decreased HIF heterodimerization
3.5 Decreased HIF DNA binding
3.6 Decreased HIF-1 transcriptional activity
4 Outlook
HIF-1 / HIF-1α / 信号通路 / 小分子抑制剂 / 抗肿瘤治疗
HIF-1 / HIF-1α / signaling pathway / small molecule inhibitors / anti-tumor therapy
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
Lai F F, liu Q, liu X Y, Ji M, Xie P, Chen X G. Oncotargets Ther., 2016, 9: 3829. |
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [1] | Belozerov V E, Van Meir E G. Curr. Opin. Invest. Drugs, 2006, 7(12): 1067. |
| [2] | Wilson W R, Hay M P. Nat. Rev. Cancer, 2011, 11(6): 393. |
| [3] | Semenza G L. Oncogene, 2013, 32(35): 4057. |
| [4] | Wang G L, Jiang B H, Rue E A, Semenza G L. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 1995, 92(12): 5510. |
| [5] | Prabhakar N R, Semenza G L. Physiol. Rev., 2012, 92(3): 967. |
| [6] | Wenger R H, Rolfs A, Marti H H, GuÉnet J L, Gassmann M. Biochem. Biophys. Res. Commun., 1996, 223(1): 54. |
| [7] | Lee K E, Simon M C. Cell, 2015, 163(5): 1288. |
| [8] | Semenza G L. J. Clin. Invest., 2013, 123(9): 3664. |
| [9] | Semenza G L. Physiology (Bethesda), 2004, 19: 176. |
| [10] | Semenza G L. Oncogene, 2010, 29(5): 625. |
| [11] | Semenza G L. Trends Pharmacol. Sci., 2012, 33(4): 207. |
| [12] | Jiang B H, Rue E, Wang G L, Roe R, Semenza G L. J. Biol. Chem., 1996, 271(30): 17771. |
| [13] | Semenza G L. J. Appl. Physiol., 2000, 88(4): 1474. |
| [14] | Tang W D, Zhao G S. Bioorg. Med. Chem., 2020, 28(2): 115235. |
| [15] | Mole D R, Blancher C, Copley R R, Pollard P J, Gleadle J M, Ragoussis J, Ratcliffe P J. J. Biol. Chem., 2009, 284(25): 16767. |
| [16] | Kim J W, Tchernyshyov I, Semenza G L, Dang C V. Cell Metab., 2006, 3(3): 177. |
| [17] | Papandreou I, Cairns R A, Fontana L, Lim A L, Denko N C. Cell Metab., 2006, 3(3): 187. |
| [18] | Ortiz-Barahona A, Villar D, Pescador N, Amigo J, del Peso L. Nucleic Acids Res., 2010, 38(7): 2332. |
| [19] | Lee J W, Bae S H, Jeong J W, Kim S H, Kim K W. Exp. Mol. Med., 2004, 36(1): 1. |
| [20] | Jaakkola P, Mole D R, Tian Y M, Wilson M I, Gielbert J, Gaskell S J, Kriegsheim A V, Hebestreit H F, Mukherji M, Schofield C J, Maxwell P H, Pugh C W, Ratcliffe P J. Science, 2001, 292(5516): 468. |
| [21] | Ivan M, Kondo K, Yang H, Kim W, Valiando J, Ohh M, Salic A, Asara J M, Lane W S, Kaelin W G. Science, 2001, 292(5516): 464. |
| [22] | Li Z H, You Q D, Zhang X J. J. Med. Chem., 2019, 62(12): 5725.5725. |
| [23] | Berra E, Benizri E, Ginouvès A, Volmat V, Roux D, PouyssÉgur J. EMBO J., 2003, 22(16): 4082. |
| [24] | Jiang B H, Semenza G L, Bauer C, Marti H H. Am. J. Physiol. Cell Physiol., 1996, 271(4): C1172. |
| [25] | Semenza G L. Curr. Opin. Cell Biol., 2001, 13(2): 167. |
| [26] | Toschi A, Lee E, Gadir N, Ohh M, Foster D A. J. Biol. Chem., 2008, 283(50): 34495. |
| [27] | Gingras A C, Raught B, Sonenberg N. Genes Dev., 2001, 15(7): 807. |
| [28] | Onnis B, Rapisarda A, Melillo G. J. Cell. Mol. Med., 2009, 13(9a): 2780. |
| [29] | Yeo E J, Chun Y S, Park J W. Biochem. Pharmacol., 2004, 68(6): 1061. |
| [30] | Maxwell P H. Semin. Cell Dev. Biol., 2005, 16(4/5): 523. |
| [31] | Sang N L, Stiehl D P, Bohensky J, Leshchinsky I, Srinivas V, Caro J. J. Biol. Chem., 2003, 278(16): 14013. |
| [32] | Gradin K, McGuire J, Wenger R H, Kvietikova I, Fhitelaw M L, Toftgård R, Tora L, Gassmann M, Poellinger L. Mol. Cell. Biol., 1996, 16(10): 5221. |
| [33] | Isaacs J S, Jung Y J, Mimnaugh E G, Martinez A, Cuttitta F, Neckers L M. J. Biol. Chem., 2002, 277(33): 29936. |
| [34] | Liu X, Chen S D, Tu J F, Cai W W, Xu Q R. Int. J. Mol. Med., 2016, 37(3): 825. |
| [35] | Minet E, Mottet D, Michel G, Roland I, Raes M, Remacle J, Michiels C. FEBS Lett., 1999, 460(2): 251. |
| [36] | Greijer A E, van der Wall E. J. Clin. Pathol., 2004, 57(10): 1009. |
| [37] | Ravi R, Mookerjee B, Bhujwalla Z M, Sutter C H, Artemov D, Zeng Q, Dillehay L E, Madan A, Semenza G L, Bedi A. Genes Dev., 2000, 14(1): 34. |
| [38] | Greenberger L M, Horak I D, Filpula D, Sapra P, Westergaard M, Frydenlund H F, Albæk C, Schrøder H, Ørum H. Mol. Cancer Ther., 2008, 7(11): 3598. |
| [39] | Sibonga J D, Lotinun S, Evans G L, Pribluda V S, Green S J, Turner R T. Endocrinology, 2003, 144(3): 785. |
| [40] | Mooberry S L. Drug Resist. Updat., 2003, 6(6): 355. |
| [41] | Becker C M, Rohwer N, Funakoshi T, Cramer T, Bernhardt W, Birsner A, Folkman J, D’Amato R J. Am. J. Pathol., 2008, 172(2): 534. |
| [42] | Ricker J L, Chen Z, Yang X P, Pribluda V S, Swartz G M, van Waes C. Clin. Cancer Res., 2004, 10(24): 8665. |
| [43] | Ma L, Li G X, Zhu H Q, Dong X S, Zhao D L, Jiang X, Li J, Qiao H Q, Ni S B, Sun X Y. Cancer Lett., 2014, 355(1): 96. |
| [44] | Bruce J Y, Eickhoff J, Pili R, Logan T, Carducci M, Arnott J, Treston A, Wilding G, Liu G. Investig. New Drugs, 2012, 30(2): 794. |
| [45] | Sweeney C, Liu G, Yiannoutsos C, Kolesar J, Horvath D, Staab M J, Fife K, Armstrong V, Treston A, Sidor C, Wilding G. Clin. Cancer Res., 2005, 11(18): 6625. |
| [46] | Kulke M H, Chan J A, Meyerhardt J A, Zhu A X, Abrams T A, Blaszkowsky L S, Regan E, Sidor C, Fuchs C S. Cancer Chemother. Pharmacol., 2011, 68(2): 293. |
| [47] | Harrison M R, Hahn N M, Pili R, Oh W K, Hammers H, Sweeney C, Kim K, Perlman S, Arnott J, Sidor C, Wilding G, Liu G. Investig. New Drugs, 2011, 29(6): 1465. |
| [48] | Lee K, Kim H M. Arch. Pharmacal Res., 2011, 34(10): 1583. |
| [49] | Koh M Y, Spivak-Kroizman T, Venturini S, Welsh S, Williams R R, Kirkpatrick D L, Powis G. Mol. Cancer Ther., 2008, 7(1): 90. |
| [50] | Palayoor S T, Mitchell J B, Cerna D, DeGraff W, John-Aryankalayil M, Coleman C N. Int. J. Cancer, 2008, 123(10): 2430. |
| [51] | Schwartz D L, Powis G, Thitai-Kumar A, He Y, Bankson J, Williams R, Lemos R, Oh J, Volgin A, Soghomonyan S, Nishii R, Alauddin M, Mukhopadhay U, Peng Z H, Bornmann W, Gelovani J. Mol. Cancer Ther., 2009, 8(4): 947. |
| [52] | Zhu Y M, Zang Y W, Zhao F, Li Z X, Zhang J B, Fang L, Li M H, Xing L G, Xu Z H, Yu J M. Am. J. Cancer Res., 2017, 7(5): 1198. |
| [53] | Schöckel L, Glasauer A, Basit F, Bitschar K, Truong H, Erdmann G, Algire C, Hägebarth A, Willems P H, Kopitz C, Koopman W J, HÉroult M. Cancer Metab., 2015, 3(1): 11. |
| [54] | Li Y L, Rao M J, Zhang N Y, Wu L W, Lin N M, Zhang C. Exp. Ther. Med., 2019, 17(6): 4547. |
| [55] | LaVallee T M, Burke P A, Swartz G M, Hamel E, Agoston G E, Shah J, Suwandi L, Hanson A D, Fogler W E, Sidor C F, Treston A M. Mol. Cancer Ther., 2008, 7(6): 1472. |
| [56] | Moser C, Lang S A, Mori A, Hellerbrand C, Schlitt H J, Geissler E K, Fogler W E, Stoeltzing O. BMC Cancer, 2008, 8(1): 206. |
| [57] | Zhou Q, Gustafson D, Nallapareddy S, Diab S, Leong S, Lewis K, Gore L, Messersmith W A, Treston A M, Eckhardt S G, Sidor C, Camidge D R. Investig. New Drugs, 2011, 29(2): 340. |
| [58] | Kasper A C, Moon E J, Hu X Q, Park Y, Wooten C M, Kim H, Yang W T, Dewhirst M W, Hong J Y. Bioorg. Med. Chem. Lett., 2009, 19(14): 3783. |
| [59] | Lang L W, Liu X Y, Li Y, Zhou Q, Xie P, Yan C H, Chen X G. PLoS One, 2014, 9(6): e99584. |
| [60] | Kwak S H, Stephenson T N, Lee H E, Ge Y, Lee H, Min S M, Kim J H, Kwon D Y, Lee Y M, Hong J Y. J. Med. Chem., 2020, 63(13): 6821. |
| [61] | Lai F F, liu Q, liu X Y, Ji M, Xie P, Chen X G. Oncotargets Ther., 2016, 9: 3829. |
| [62] | Huang L P, Keyser B M, Tagmose T M, Hansen J B, Taylor J T, Zhuang H A, Zhang M, Ragsdale D S, Li M. J. Pharmacol. Exp. Ther., 2004, 309(1): 193. |
| [63] | Kim K H, Kim D, Park J Y, Jung H J, Cho Y H, Kim H K, Han J, Choi K Y, Kwon H J. J. Mol. Med., 2015, 93(5): 499. |
| [64] | Huang W W, Huang R L, Attene-Ramos M S, Sakamuru S, Englund E E, Inglese J, Austin C P, Xia M H. Bioorg. Med. Chem. Lett., 2011, 21(18): 5239. |
| [65] | Xia M H, Bi K, Huang R L, Cho M H, Sakamuru S, Miller S C, Li H, Sun Y, Printen J, Austin C P, Inglese J. Mol. Cancer, 2009, 8(1): 117. |
| [66] | Yagoda N, von Rechenberg M, Zaganjor E, Bauer A J, Yang W S, Fridman D J, Wolpaw A J, Smukste I, Peltier J M, Boniface J J, Smith R, Lessnick S L, Sahasrabudhe S, Stockwell B R. Nature, 2007, 447(7146): 865. |
| [67] | Lim J H, Lee E S, You H J, Lee J W, Park J W, Chun Y S. Oncogene, 2004, 23(58): 9427. |
| [68] | Balmus G, Larrieu D, Barros A C, Collins C, Abrudan M, Demir M, Geisler N J, Lelliott C J, White J K, Karp N A, Atkinson J, Kirton A, Jacobsen M, Clift D, Rodriguez R, Adams D J, Jackson S P, Project S M G. Nat. Commun., 2018, 9(1): 1700. |
| [69] | Oh T I, Lee Y M, Lim B O, Lim J H. Int. J. Mol. Sci., 2017, 18(9): 1924. |
| [70] | Zhang X M, Chen J, Jiang S, He S L, Bai Y F, Zhu L H, Ma R, Liang X. Oxidative Med. Cell. Longev., 2019, 2019: 7561879. |
| [71] | Wu Y Q, Cao Y N, Liu H J, Yao M F, Ma N N, Zhang B. Mol. Cell. Biochem., 2020, 472(1/2): 19. |
| [72] | Sun H L, Liu Y N, Huang Y T, Pan S L, Huang D Y, Guh J H, Lee F Y, Kuo S C, Teng C M. Oncogene, 2007, 26(27): 3941. |
| [73] | Shin D H, Kim J H, Jung Y J, Kim K E, Jeong J M, Chun Y S, Park J W. Cancer Lett., 2007, 255(1): 107. |
| [74] | Chen C J, Hsu M H, Huang L J, Yamori T, Chung J G, Lee F Y, Teng C M, Kuo S C. Biochem. Pharmacol., 2008, 75(2): 360. |
| [75] | Yeo E J, Chun Y S, Cho Y S, Kim J, Lee J C, Kim M S, Park J W. JNCI J. Natl. Cancer Inst., 2003, 95(7): 516. |
| [76] | Xiao J, Jin C M, Liu Z X, Guo S J, Zhang X C, Zhou X, Wu X. Org. Biomol. Chem., 2015, 13(26): 7257. |
| [77] | Yan X H, Qi M, Li P F, Zhan Y H, Shao H J. Cell Biosci., 2017, 7(1): 50. |
| [78] | Mirzoeva S, Kim N D, Chiu K, Franzen C A, Bergan R C, Pelling J C. Mol. Carcinog., 2008, 47(9): 686. |
| [79] | Fang J, Zhou Q, Liu L Z, Xia C, Hu X, Shi X, Jiang B H. Carcinogenesis, 2006, 28(4): 858. |
| [80] | Osada M, Imaoka S, Funae Y. FEBS Lett., 2004, 575(1/3): 59. |
| [81] | Poon E, Harris A L, Ashcroft M. Expert Rev. Mol. Med., 2009, 11: e26. |
| [82] | Proia D A, Bates R C. Cancer Res., 2014, 74(5): 1294. |
| [83] | Li K, Li M H, Luo Z, Mao Y L, Yu Y L, He Y, Zhou J, Fei Y, Pei Y X, Cai K Y. Biochem. Biophys. Res. Commun., 2020, 526(2): 321. |
| [84] | Kubo T, Maezawa N, Osada M, Katsumura S, Funae Y, Imaoka S. Biochem. Biophys. Res. Commun., 2004, 318(4): 1006. |
| [85] | Lee K, Zhang H, Qian D Z, Rey S, Liu J O, Semenza G L. PNAS, 2009, 106(42): 17910. |
| [86] | Yin T, He S S, Shen G B, Wang Y S. Oncol. Res. Featur. Preclin. Clin. Cancer Ther., 2015, 22(3): 139. |
| [87] | Rey S, Schito L, Wouters B G, Eliasof S, Kerbel R S. Trends Cancer, 2017, 3(7): 529. |
| [88] | Roncuzzi L, Pancotti F, Baldini N. Oncol. Rep., 2014, 32(1): 389. |
| [89] | Lee K, Qian D Z, Rey S, Wei H, Liu J O, Semenza G L. PNAS, 2009, 106(7): 2353. |
| [90] | Formica J V, Waring M J. Antimicrob. Agents Chemother., 1983, 24(5): 735. |
| [91] | Kong D H, Park E J, Stephen A G, Calvani M, Cardellina J H, Monks A, Fisher R J, Shoemaker R H, Melillo G. Cancer Res., 2005, 65(19): 9047. |
| [92] | Wang Y, Liu Y, Malek S N, Zheng P, Liu Y,. Cell Stem Cell, 2011, 8(4): 399. |
| [93] | Wang Y, Liu Y, Tang F, Bernot K M, Schore R, Marcucci G, Caligiuri M A, Zheng P, Liu Y,. Blood, 2014, 124(7): 1127. |
| [94] | Richardson P G, Mitsiades C, Hideshima T, Anderson K C. Annu. Rev. Med., 2006, 57(1): 33. |
| [95] | Hideshima T, Mitsiades C, Akiyama M, Hayashi T, Chauhan D, Richardson P, Schlossman R, Podar K, Munshi N C, Mitsiades N, Anderson K C. Blood, 2003, 101(4): 1530. |
| [96] | Roccaro A M, Hideshima T, Raje N, Kumar S, Ishitsuka K, Yasui H, Shiraishi N, Ribatti D, Nico B, Vacca A, Dammacco F, Richardson P G, Anderson K C. Cancer Res., 2006, 66(1): 184. |
| [97] | Shin D H, Chun Y S, Lee D S, Huang L E, Park J W. Blood, 2008, 111(6): 3131. |
| [98] | Befani C D, Vlachostergios P J, Hatzidaki E, Patrikidou A, Bonanou S, Simos G, Papandreou C N, Liakos P. J. Mol. Med., 2012, 90(1): 45. |
| [99] | Block K M, Wang H, SzabÓ L Z, Polaske N W, Henchey L K, Dubey R, Kushal S, LászlÓ C F, Makhoul J, Song Z H, Meuillet E J, Olenyuk B Z. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(50): 18078. |
| [100] | Minegishi H, Fukashiro S, Ban H S, Nakamura H. ACS Med. Chem. Lett., 2013, 4(2): 297. |
国家自然科学基金项目(21772144)
国家重点研发计划(2020YFA0907903)
/
| 〈 |
|
〉 |