| [1] | Li P T, Xiong H W, Yang B, Jiang X Y, Kong J L, Fang X E. Trac Trends Anal. Chem., 2022, 157: 116812. |
| [2] | Whitesides G M. Nature, 2006, 442(7101): 368. |
| [3] | Avaro A S, Santiago J G. Lab Chip, 2023, 23(5): 938. |
| [4] | Fozouni P, Son S, Díaz de León Derby M, Knott G J, Gray C N, D’Ambrosio M V, Zhao C Y, Switz N A, Kumar G R, Stephens S I, Boehm D, Tsou C L, Shu J, Bhuiya A, Armstrong M, Harris A R, Chen P Y, Osterloh J M, Meyer-Franke A, Joehnk B, Walcott K, Sil A, Langelier C, Pollard K S, Crawford E D, Puschnik A S, Phelps M, Kistler A, DeRisi J L, Doudna J A, Fletcher D A, Ott M. Cell, 2021, 184(2): 323. |
| [5] | Land K J, Boeras D I, Chen X S, Ramsay A R, Peeling R W. Nat. Microbiol., 2019, 4(1): 46. |
| [6] | Zhang S Y, Su X S, Wang J, Chen M Y, Li C Y, Li T D, Ge S X, Xia N S. Crit. Rev. Anal. Chem., 2022, 52(2): 413. |
| [7] | Wang T, Liu Y, Sun H H, Yin B C, Ye B C. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 131(16): 5436. |
| [8] | He P, Song L G, Xie H, Liang J Y, Yuan D Y, Wu Z D, Lv Z Y. Infect. Dis. Poverty, 2016, 5: 25. |
| [9] | Wu J G, Liu J S, Li S J, Peng Z Y, Xiao Z, Wang X F, Yan R C, Luo J F. Travel. Med. Infect. Dis., 2020, 37: 101673. |
| [10] | Huggett J F, O’Sullivan D M, Cowen S, Cleveland M H, Davies K, Harris K, Moran-Gilad J, Winter A, Braybrook J, Messenger M. Mol. Aspects Med., 2024, 97: 101275. |
| [11] | Sheridan C. Nat. Biotechnol., 2020, 38(5): 515. |
| [12] | Afzal A. J. Adv. Res., 2020, 26: 149. |
| [13] | Huang Y, Liu G D, Zhang X J. Prog. Chem., 2020, 32(9): 1241. |
| | (黄炎, 刘国东, 张学记. 化学进展, 2020, 32(9): 1241). |
| [14] | Zhao L, Zhao Z H, Li N, Wang X Y. Talanta, 2025, 286: 127457. |
| [15] | Price C P. Bmj, 2001, 322(7297): 1285. |
| [16] | Kang T J, Lu J M, Yu T, Long Y, Liu G Z. Biosens. Bioelectron., 2022, 206: 114109. |
| [17] | Niemz A, Ferguson T M, Boyle D S. Trends Biotechnol., 2011, 29(5): 240. |
| [18] | Shang M Y, Guo J C, Guo J H. Sens. Diagn., 2023, 2(5): 1123. |
| [19] | Southern E M. J. Mol. Biol., 1975, 98(3): 503. |
| [20] | Gebbie L. Cereal Genomics:Methods and Protocols. NY: Humana Press, 2014, 1099: 159. |
| [21] | Mellars G, Gomez K. PCR Mutation Detection Protocols. NJ: Humana Press, 2010, 281. |
| [22] | Brown T A. DNA, 2001, 1(2): 3. |
| [23] | Alwine J C, Kemp D J, Stark G R. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 1977, 74(12): 5350. |
| [24] | Sanger F, Nicklen S, Coulson A R. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 1977, 74(12): 5463. |
| [25] | Mullis K, Faloona F, Scharf S, Horn G, Erlich H. Cold Spring Harbor symposia on quantitative biology. NY: Cold Spring Harbor Laboratory Press, 1986. 51: 263. |
| [26] | Post J C. Jama, 2000, 283(12): 1544. |
| [27] | Vogelstein B, Kinzler K W. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 1999, 96(16): 9236. |
| [28] | Wils G, Hamerlinck L, Trypsteen W, Van Den Eeckhaut C, Weiss J, Abdel Nour A, Vergult S, Vandesompele J. Methods Mol. Biol., 2025, 2880: 17. |
| [29] | Bai H, Hu J, Liu T, Wan L, Dong C, Luo D S, Li F, Yuan Z X, Tang Y M, Chen T L, Wang S, Gou H N, Zhou Y Z, Ying B W, Huang J, Hu W W. Lab Chip, 2025, 25(3): 413. |
| [30] | Compton J. Nature, 1991, 350(6313): 91. |
| [31] | Lizardi P M, Huang X H, Zhu Z R, Bray-Ward P, Thomas D C, Ward D C. Nat. Genet., 1998, 19(3): 225. |
| [32] | Nallur G, Luo C, Fang L, Cooley S, Dave V, Lambert J, Kukanskis K, Kingsmore S, Lasken R, Schweitzer B. Nucleic Acids Res., 2001, 29(23): e118. |
| [33] | Dean F B, Nelson J R, Giesler T L, Lasken R S. Genome Res., 2001, 11(6): 1095. |
| [34] | Dean F B, Hosono S, Fang L H, Wu X H, Faruqi A F, Bray-Ward P, Sun Z Y, Zong Q L, Du Y F, Du J, Driscoll M, Song W M, Kingsmore S F, Egholm M, Lasken R S. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2002, 99(8): 5261. |
| [35] | Wang J B, Fan H C, Behr B, Quake S R. Cell, 2012, 150(2): 402. |
| [36] | Notomi T, Okayama H, Masubuchi H, Yonekawa T, Watanabe K, Amino N, Hase T. Nucleic Acids Res., 2000, 28(12): e63. |
| [37] | Garg N, Sahu U, Kar S, Ahmad F J. Sci. Rep., 2021, 11: 9859. |
| [38] | Zhu Y S, Shao N, Chen J W, Qi W B, Li Y, Liu P, Chen Y J, Bian S Y, Zhang Y, Tao S C. Anal. Chim. Acta, 2020, 1140: 30. |
| [39] | Yao Y H, Zhao N, Jing W W, Liu Q, Lu H J, Zhao W, Zhao W, Yuan Z M, Xia H, Sui G D. Sens. Actuat. B Chem., 2021, 333: 129521. |
| [40] | Piepenburg O, Williams C H, Stemple D L, Armes N A. PLoS Biol., 2006, 4(7): e204. |
| [41] | Hong L, Huang Q, Zhou Y H, Zheng Q, Wang S P, Chen F F, Chang X Y, Jiang G S, Zha L S. Transbound. Emerg. Dis., 2024, 2024(1): 3680778. |
| [42] | Wang P, Zhang X, Shen H, Lu Q W, Li B Z, Liu X, Gao S. Sens. Actuat. B Chem., 2023, 374: 132853. |
| [43] | Liu Y, Chao Z J, Ding W, Fang T F, Gu X X, Xue M, Wang W, Han R, Sun W P. Cell. Mol. Biol. Lett., 2024, 29: 49. |
| [44] | Zhao X, Xiao D. Chin. J. Prev. Med., 2024, 58(1): 98 |
| | (赵欣, 肖迪. 中华预防医学杂志, 2024, 58(1): 98). |
| [45] | Do T, Guran R, Adam V, Zitka O. Analyst, 2022, 147(14): 3131. |
| [46] | Singhal N, Kumar M, Kanaujia P K, Virdi J S. Front. Microbiol., 2015, 6: 791. |
| [47] | Lasch P, Beyer W, Bosch A, Borriss R, Drevinek M, Dupke S, Ehling-Schulz M, Gao X W, Grunow R, Jacob D, Klee S R, Paauw A, Rau J, Schneider A, Scholz H C, St?mmler M, Thanh Tam L T, Tomaso H, Werner G, Doellinger J. Sci. Data, 2025, 12: 187. |
| [48] | Pardue M L, Gall J G. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 1969, 64(2): 600. |
| [49] | Jin L, Lloyd R V. J. Clin. Lab. Anal., 1997, 11(1): 2. |
| [50] | Wiedenheft B, Sternberg S H, Doudna J A. Nature, 2012, 482(7385): 331. |
| [51] | Horvath P, Barrangou R. Science, 2010, 327(5962): 167. |
| [52] | Jinek M, Chylinski K, Fonfara I, Hauer M, Doudna J A, Charpentier E. Science, 2012, 337(6096): 816. |
| [53] | Pardee K, Green A A, Takahashi M K, Braff D, Lambert G, Lee J W, Ferrante T, Ma D, Donghia N, Fan M, Daringer N M, Bosch I, Dudley D M, O’Connor D H, Gehrke L, Collins J J. Cell, 2016, 165(5): 1255. |
| [54] | Santiago-Frangos A, Hall L N, Nemudraia A, Nemudryi A, Krishna P, Wiegand T, Wilkinson R A, Snyder D T, Hedges J F, Cicha C, Lee H H, Graham A, Jutila M A, Taylor M P, Wiedenheft B. Cell Rep. Med., 2021, 2(6): 100319. |
| [55] | Joung J, Ladha A, Saito M, Segel M, Bruneau R, Huang MW, Kim N G, Yu X, Li J, Walker B D, Greninger A L, Jerome K R, Gootenberg J S, Abudayyeh O O, Zhang F. MedRxiv, 2020, https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.05.04.20091231v1 |
| [56] | Zetsche B, Gootenberg J S, Abudayyeh O O, Slaymaker I M, Makarova K S, Essletzbichler P, Volz S E, Joung J, van der Oost J, Regev A, Koonin E V, Zhang F. Cell, 2015, 163(3): 759. |
| [57] | Li S Y, Cheng Q X, Liu J K, Nie X Q, Zhao G P, Wang J. Cell Res., 2018, 28(4): 491. |
| [58] | Chen J S, Ma E B, Harrington L B, Da Costa M, Tian X R, Palefsky J M, Doudna J A. Science, 2018, 360(6387): 436. |
| [59] | Fang L J, Yang L S, Han M Y, Xu H M, Ding W S, Dong X J. Front. Bioeng. Biotechnol., 2023, 11: 1158672. |
| [60] | Li S Y, Cheng Q X, Wang J M, Li X Y, Zhang Z L, Gao S, Cao R B, Zhao G P, Wang J. Cell Discov., 2018, 4: 20. |
| [61] | Gao R X, Liu X X, Xiong Z Q, Wang G Q, Ai L Z. Food Res. Int., 2024, 193: 114767. |
| [62] | Li L X, Li S Y, Wu N, Wu J C, Wang G, Zhao G P, Wang J. ACS Synth. Biol., 2019, 8(10): 2228. |
| [63] | Lu S H, Tong X H, Han Y, Zhang K, Zhang Y Z, Chen Q B, Duan J Y, Lei X L, Huang M H, Qiu Y, Zhang D Y, Zhou X, Zhang Y, Yin H. Nat. Biomed. Eng, 2022, 6(3): 286. |
| [64] | Shi K, Xie S Y, Tian R Y, Wang S, Lu Q, Gao D H, Lei C Y, Zhu H Z, Nie Z. Sci. Adv., 2021, 7(5): eabc7802. |
| [65] | Yue H H, Shu B W, Tian T, Xiong E H, Huang M Q, Zhu D B, Sun J, Liu Q, Wang S C, Li Y R, Zhou X M. Nano Lett., 2021, 21(11): 4643. |
| [66] | Ding X, Yin K, Li Z Y, Lalla R V, Ballesteros E, Sfeir M M, Liu C C. Nat. Commun., 2020, 11: 4711. |
| [67] | Rananaware S R, Vesco E K, Shoemaker G M, Anekar S S, Sandoval L S W, Meister K S, Macaluso N C, Nguyen L T, Jain P K. Nat. Commun., 2023, 14: 5409. |
| [68] | Abudayyeh O O, Gootenberg J S, Essletzbichler P, Han S, Joung J, Belanto J J, Verdine V, Cox D B T, Kellner M J, Regev A, Lander E S, Voytas D F, Ting A Y, Zhang F. Nature, 2017, 550(7675): 280. |
| [69] | East-Seletsky A, O’Connell M R, Knight S C, Burstein D, Cate J H D, Tjian R, Doudna J A. Nature, 2016, 538(7624): 270. |
| [70] | Abudayyeh O O, Gootenberg J S, Konermann S, Joung J, Slaymaker I M, Cox D B T, Shmakov S, Makarova K S, Semenova E, Minakhin L, Severinov K, Regev A, Lander E S, Koonin E V, Zhang F. Science, 2016, 353(6299): aaf5573. |
| [71] | Gootenberg J S, Abudayyeh O O, Lee J W, Essletzbichler P, Dy A J, Joung J, Verdine V, Donghia N, Daringer N M, Freije C A, Myhrvold C, Bhattacharyya R P, Livny J, Regev A, Koonin E V, Hung D T, Sabeti P C, Collins J J, Zhang F. Science, 2017, 356(6336): 438. |
| [72] | Liu T Y, Knott G J, Smock D C J, Desmarais J J, Son S, Bhuiya A, Jakhanwal S, Prywes N, Agrawal S, Díaz de León Derby M, Switz N A, Armstrong M, Harris A R, Charles E J, Thornton B W, Fozouni P, Shu J, Stephens S I, Kumar G R, Zhao C Y, Mok A, Iavarone A T, Escajeda A M, McIntosh R, Kim S, Dugan E J, Consortium I T, Pollard K S, Tan M X, Ott M, Fletcher D A, Lareau L F, Hsu P D, Savage D F, Doudna J A. Nat. Chem. Biol., 2021, 7(9): 982. |
| [73] | Zhou W H, Hu L, Ying L M, Zhao Z, Chu P K, Yu X F. Nat. Commun., 2018, 9: 5012. |
| [74] | Jiao C L, Sharma S, Dugar G, Peeck N L, Bischler T, Wimmer F, Yu Y Y, Barquist L, Schoen C, Kurzai O, Sharma C M, Beisel C L. Science, 2021, 372(6545): 941. |
| [75] | Liu Y, Pinto F, Wan X Y, Yang Z G, Peng S G, Li M X, Cooper J M, Xie Z, French C E, Wang B J. Nat. Commun., 2022, 13: 1937. |
| [76] | Yu Z Q, Xu L, Lyu W Y, Shen F. Lab Chip, 2022, 22(16): 2954. |
| [77] | Park J S, Hsieh K, Chen L B, Kaushik A, Trick A Y, Wang T H. Adv. Sci., 2021, 8(5): 2003564. |
| [78] | Chandrasekaran S S, Agrawal S, Fanton A, Jangid A R, Charrez B, Escajeda A M, Son S, McIntosh R, Tran H, Bhuiya A, de León Derby M D, Switz N A, Armstrong M, Harris A R, Prywes N, Lukarska M, Biering S B, Smock D C J, Mok A, Knott G J, Dang Q, Van Dis E, Dugan E L, Kim S, Liu T Y, Consortium I T, Hamilton J R, Lin-Shiao E, Stahl E C, Tsuchida C A, Giannikopoulos P, McElroy M, McDevitt S, Zur A, Sylvain I, Ciling A, Zhu M, Williams C, Baldwin A, Moehle E A, Kogut K, Eskenazi B, Harris E, Stanley S A, Lareau L F, Tan M X, Fletcher D A, Doudna J A, Savage D F, Hsu P D. Nat. Biomed. Eng, 2022, 6(8): 944. |
| [79] | Zhou H, Xu Z C, He L, Wang Z J, Zhang T, Hu T, Huang F W, Chen D J, Li Y, Yang Y H, Huang X Y. Anal. Chem., 2023, 95(6): 3379. |
| [80] | Shen J N, Chen Z, Xie R B, Li J F, Liu C Y, He Y Q, Ma X P, Yang H, Xie Z J. Biosens. Bioelectron., 2023, 237: 115523. |
| [81] | He Q, Yu D M, Bao M D, Korensky G, Chen J H, Shin M, Kim J, Park M, Qin P W, Du K. Biosens. Bioelectron., 2020, 154: 112068. |
| [82] | Qin P W, Park M, Alfson K J, Tamhankar M, Carrion R, Patterson J L, Griffiths A, He Q, Yildiz A, Mathies R, Du K. ACS Sens., 2019, 4(4): 1048. |
| [83] | Chen Y, Mei Y X, Zhao X H, Jiang X Y. Anal. Chem., 2020, 92(21): 14846. |
| [84] | Chen Y, Zong N, Ye F D, Mei Y X, Qu J X, Jiang X Y. Anal. Chem., 2022, 94(27): 9603. |
| [85] | Ramachandran A, Huyke D A, Sharma E, Sahoo M K, Huang C H, Banaei N, Pinsky B A, Santiago J G. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2020, 117(47): 29518. |
| [86] | Najjar D, Rainbow J, Sharma Timilsina S, Jolly P, de Puig H, Yafia M, Durr N, Sallum H, Alter G, Li J Z, Yu X G, Walt D R, Paradiso J A, Estrela P, Collins J J, Ingber D E. Nat. Biomed. Eng., 2022, 6(8): 968. |
| [87] | Ackerman C M, Myhrvold C, Thakku S G, Freije C A, Metsky H C, Yang D K, Ye S H, Boehm C K, Kosoko-Thoroddsen T F, Kehe J, Nguyen T G, Carter A, Kulesa A, Barnes J R, Dugan V G, Hung D T, Blainey P C, Sabeti P C. Nature, 2020, 582(7811): 277. |
| [88] | Welch N L, Zhu M L, Hua C, Weller J, Mirhashemi M E, Nguyen T G, Mantena S, Bauer M R, Shaw B M, Ackerman C M, Thakku S G, Tse M W, Kehe J, Uwera M M, Eversley J S, Bielwaski D A, McGrath G, Braidt J, Johnson J, Cerrato F, Moreno G K, Krasilnikova L A, Petros B A, Gionet G L, King E, Huard R C, Jalbert S K, Cleary M L, Fitzgerald N A, Gabriel S B, Gallagher G R, Smole S C, Madoff L C, Brown C M, Keller M W, Wilson M M, Kirby M K, Barnes J R, Park D J, Siddle K J, Happi C T, Hung D T, Springer M, MacInnis B L, Lemieux J E, Rosenberg E, Branda J A, Blainey P C, Sabeti P C, Myhrvold C. Nat. Med., 2022, 28(5): 1083. |
| [89] | Xu Z C, Chen D J, Li T, Yan J Y, Zhu J, He T, Hu R, Li Y, Yang Y H, Liu M L. Nat. Commun., 2022, 13: 6480. |
| [90] | Zhao Y, Chen D J, Xu Z C, Li T, Zhu J, Hu R, Xu G Y, Li Y, Yang Y H, Liu M L. Anal. Chem., 2023, 95(6): 3476. |
| [91] | Tian T, Shu B W, Jiang Y Z, Ye M M, Liu L, Guo Z H, Han Z P, Wang Z, Zhou X M. ACS Nano, 2021, 15(1): 1167. |
| [92] | Nouri R, Jiang Y Q, Politza A J, Liu T Y, Greene W H, Zhu Y S, Nunez J J, Lian X J, Guan W H. ACS Nano, 2023, 17(11): 10701. |
| [93] | Mou L, Hong H H, Xu X J, Xia Y, Jiang X Y. ACS Nano, 2021, 15(8): 13077. |
| [94] | Wang D, Wang X D, Ye F D, Zou J, Qu J X, Jiang X Y. ACS Nano, 2023, 17(8): 7250. |
| [95] | Shao N, Han X, Song Y N, Zhang P C, Qin L D. Anal. Chem., 2019, 91(19): 12384. |
| [96] | Pouyanfar N, Harofte S Z, Soltani M, Siavashy S, Asadian E, Ghorbani-Bidkorbeh F, Ke?ili R, Hussain C M. Trends Environ. Anal. Chem., 2022, 34: e00160. |
| [97] | Zhang Y H, Li J X, Zhou Y, Zhang X, Liu X H. Sensors, 2024, 24(13): 4350. |
| [98] | Guo C T, Ma X T, Gao F, Guo Y X. Front. Bioeng. Biotechnol., 2023, 11: 1143157. |
| [99] | Slaymaker I M, Gao L Y, Zetsche B, Scott D A, Yan W X, Zhang F. Science, 2016, 351(6268): 84. |
| [100] | Chuai G H, Ma H H, Yan J F, Chen M, Hong N F, Xue D Y, Zhou C, Zhu C Y, Chen K, Duan B, Gu F, Qu S, Huang D S, Wei J, Liu Q. Genome Biol., 2018, 19: 80. |
| [101] | Ruffolo J A, Nayfach S, Gallagher J, Bhatnagar A, Beazer J, Hussain R, Russ J, Yip J, Hill E, Pacesa M, Meeske A J, Cameron P, Madani A. BioRxiv, 2024, https://doi.org/10.1101/2024.04.22.590591. |