中文   |   English   |   Email Alert
化学进展 ›› :0- DOI: 10.7536/PC20260213
扫码查看或转发全文

钛基光催化剂在自清洁涂层中的研究进展

    鲍艳*(), 梁钰, 郭茹月, 周俊斌
作者信息 +

Research Progress of Titanium-based Photocatalysts in Self-cleaning Coatings

  • Yan Bao*(), Yu Liang, Ruyue Guo, Junbin Zhou
Author information +
文章历史 +

摘要

面对日益严重的表面污染与高昂的清洁维护成本,开发具有自清洁功能的涂层材料已成为表面工程与环境保护的重要研究方向。钛基光催化剂因其优异的光催化活性与稳定性,成为构建高效自清洁涂层的核心组分。鉴于此,本文综述了基于钛基光催化剂的自清洁涂层的最新研究进展。首先,概述了常用钛基光催化剂的类型(钛氧化物、钛酸盐、钛基金属有机框架等)及其光催化机理。其次,重点阐述了超亲水型、超疏水型与超双疏型三类钛基自清洁涂层的构建原理、自清洁机制及性能影响因素,包括催化剂的能带结构与微观形貌、涂层的表面化学状态与几何形貌,并探讨了相应的调控策略及其在建筑、交通、户外装备、纺织品等领域的典型应用。最后,总结了当前钛基自清洁涂层在实际应用中面临的主要挑战,如长期稳定性、光响应范围限制以及多功能协同等问题,并展望了其未来发展趋势,以期为该领域的研究与应用提供理论参考与实践指导。

Abstract

Faced with increasingly serious surface pollution and high cleaning and maintenance costs, the development of coating materials with self-cleaning functions has become an important research direction in surface engineering and environmental protection. Titanium-based photocatalysts have become core components for constructing efficient self-cleaning coatings due to their excellent photocatalytic activity and stability. In view of this, this review summarizes the latest research progress in self-cleaning coatings based on titanium-based photocatalysts. First, the types of commonly used titanium-based photocatalysts (titanium oxides, titanates, titanium-based metal organic frameworks, etc.) and their photocatalytic mechanisms are outlined. Secondly, this review focuses on three types of titanium-based self-cleaning coatings: superhydrophilic, superhydrophobic and superamphiphobic. It discusses their construction principles, self-cleaning mechanisms and performance influencing factors, including the energy band structure and micromorphology of the photocatalysts, as well as the surface chemical state and geometric morphology of the coating. Meanwhile, the corresponding control strategies and typical applications in the fields of construction, transportation, outdoor equipment, textiles and other fields are also explored. Finally, the main challenges faced by current titanium-based self-cleaning coatings in practical applications are summarized, such as long-term stability, light response range limitations, and multi-functional synergy, and its future development trends are prospected. Therefore, this review aims to provide theoretical reference and practical guidance for research and applications in this field.

关键词

钛基光催化剂 / 自清洁涂层 / 光催化 / 润湿性

Key words

titanium-based photocatalyst / self-cleaning coatings / photocatalysis / wettability

引用本文

引用格式 ▾
鲍艳, 梁钰, 郭茹月, 周俊斌. 钛基光催化剂在自清洁涂层中的研究进展[J]. 化学进展, , (): 0 DOI:10.7536/PC20260213
Yan Bao, Yu Liang, Ruyue Guo, Junbin Zhou. Research Progress of Titanium-based Photocatalysts in Self-cleaning Coatings[J]. Progress in Chemistry 0 DOI:10.7536/PC20260213

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

参考文献

[1]
Demmig-Adams B, Stewart J J, Burch T A, Adams W W. J. Phys. Chem. Lett., 2014, 5(16): 2880-2889.
[2]
Yang Q Q, An J, Gao M M, Wang H, Liu W, Gao X, Wang R M, Song J B. J. Chem. Asian J., 2025, 20(5): e202401349.
[3]
Fujishima A, Nakata K, Ochiai T, Manivannan A, Tryk D A. J. Electrochem. Soc. Inte., 2013, 22(2): 51.
[4]
Zong G, Gao C. Applied Chemical Industry, 2023, 52(03): 874-879. (宗刚,高存.应用化工,2023, 52(03): 874-879.)
[5]
Li T Y, Rodriguez E E. J. Chem. Commun., 2022, 58(6): 783-786.
[6]
Chen X Y, Peng X, Jiang L B, Yuan X Z, Yu H B, Wang H, Zhang J, Xia Q. J. Chem. Eng. J. 2020, 395: 125080.
[7]
Li M Y, Liu Z G, Wu S Q, Zhang J L. J. ACS EST Eng, 2022, 2(6): 942-956.
[8]
Barrocas B T, Ambrožová N, Kočí K. J. Mater., 2022, 15(3): 967.
[9]
Han G Y, Sun M S, Zhao R X, Junaid Q M, Hou G Z, Mohmand N Z K, Jia C M, Liu Y W, Van Der Voort P, Shi L, Feng X. J. Chem. Soc. Rev., 2025, 54, 5081-5107.
[10]
Li L, Wang X S, Liu T F, Ye J H. J. Small Methods, 2020, 4(12): 2000486.
[11]
Kim S A, Hussain S K, Abbas M A, Bang J H. J. Solid State Chem., 2022, 315: 123510.
[12]
Abánades Lázaro I, Rodrigo-Muñoz J M, Sastre B, Romero Ángel M, Martí-Gastaldo C, del Pozo V. J. Mater. Chem. B, 2021, 9(31): 6144-6148.
[13]
Liu T, Miao L, Yao F Y, Zhang W X, Zhao W X, Yang D S, Feng Q, Hu D W. J. Inorg. Chem., 2023, 63(1): 1-26.
[14]
Querebillo C J. J. Nanomaterials, 2023, 13(6): 982.
[15]
Günnemann C, Haisch C, Fleisch M, Schneider J, Emeline A V, Bahnemann D W. J. ACS Catal., 2018, 9(2): 1001-1012.
[16]
Holm A, Hamandi M, Simonet F, Jouguet B, Dappozze F, Guillard C. J. App. Catal. B: Environ., 2019, 253: 96-104.
[17]
Kandiel T A, Robben L, Alkaima A, Bahnemann D. J. Photochem. Photobiol. Sci., 2013, 12(4): 602-609.
[18]
Giannakoudakis D A, Qayyum A, Barczak M, Colmenares-Quintero R F, Borowski P, Triantafyllidis K, Colmenares J C. J. App. Catal. B: Environ., 2023, 320: 121939.
[19]
Mohapatra A, Murugesan S, Anandhan S. J. Ceram. Int., 2025, 51(29):62083-62095.
[20]
Katal R, Masudy-Panah S, Tanhaei M, Farahani M H D A, Hu J Y. J. Chem. Eng. J. 2020, 384: 123384.
[21]
Luo M Q, Liu H J, Yang L X, Wang W J, Zeng C L. J. Sep. Purif. Technol., 2024, 341: 126626.
[22]
Yu H J, Sun X Z, Lv Z R, Cao Y G, Dong W J, Fang Y Q, Huang F Q. J. Sci. Bull., 2025, 70(18):3042-3057.
[23]
DuBose J T, Kamat P V. J. ACS Energy Lett., 2022, 7(6): 1994-2011.
[24]
Paramanik L, Subudhi S, Parida K M. J, Mater. Res. Bull., 2022, 155: 111965.
[25]
Humayun M, Li Z S, Israr M, Khan A, Luo W, Wang C D, Shao Z P. J. Chem. Rev., 2025, 125(6): 3165-3241.
[26]
Kumar A, Kumar A, Krishnan V. J.ACS Catal., 2020, 10(17): 10253-10315.
[27]
Zehtab-Lotfi E, Amani-Ghadim A R, Soltani B. J. Dalton Trans., 2022, 51(32): 12198-12212.
[28]
Nagarajarao S H, Mokshanatha P B, Servottam S. J. Synth. Met., 2025, 312: 117875.
[29]
Solís R R, Bedia J, Rodríguez J J, Belver C. J. Chem. Eng. J., 2021, 409: 128110.
[30]
You W, Xiang K. J. Ceram. Int., 2021, 47(13): 19169-19179.
[31]
Cha G, Weiß S, Thanner J, Rosenfeldt S, Dudko V, Uhlig F, Stevenson M, Pietsch I, Siegel R, Friedrich D, Bensch W, Senker J, Sakai N, Sasaki T, Breu J. J. Chem. Mater., 2023, 35(17): 7208-7217.
[32]
Wu Q L, Yang X F, Liu J, Nie X, Huang Y L, Wen Y P, Khan J, Khan W U, Wu M M, An T C. J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6(20): 17730-17739.
[33]
Xu L F, Fang H J, Li S, Zhu J B, Pan C L, Pan Y S, Feng Q. J. Langmuir, 2020, 36(16): 4477-4495.
[34]
Zhu J J, Li P Z, Guo W H, Zhao Y L, Zou R Q. J. Coord. Chem. Rev., 2018, 359: 80-101.
[35]
Guo F, Yang M, Li R X, He Z Z, Wang Y, Sun W Y. J. ACS Catal., 2022, 12(15): 9486-9493.
[36]
Sun Y Y, Lu D F, Sun Y X, Gao M Y, Zheng N, Gu C, Wang F, Zhang J. J. ACS Mater. Lett., 2020, 3(1): 64-68.
[37]
Li Y, Fu Y Q, Ni B L, Ding K N, Chen W K, Wu K C, Huang X, Zhang Y F. J. AIP Adv., 2018, 8(3).
[38]
Ren H T, Labidi A, Chang T, Miao Z C, Feng X B, Wang C Y. J. Coord. Chem. Rev., 2026, 548: 217183.
[39]
Chavan T K, Sethi S K. J. Mater. Chem. B, 2025.
[40]
Zhang C, Zhang X, Shen H C, Shuai D M, Xiong X Y, Wang Y, Huang H J, Li Y.. J. Environ. Pollut., 2023, 327: 121580.
[41]
Li F, Liu G Y, Liu F Q, Yang S Q. J. Environ. Pollut., 2023, 327: 121580.
[42]
Kumar P, Meda U S, Radhakrishna. J. ECS Trans., 2022, 107(1): 4863.
[43]
Banerjee S, Dionysiou D D, Pillai S C. J. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 176: 396-428.
[44]
Qin J, Lu H. J. Environ. Sci. Pollut. Res., 2023, 30(40): 91591-91616.
[45]
Deng W L, Su Y F, Zhang C R, Wang W, Xu L L, Liu P, Wang J L, Yu X Q, Zhang Y F. J. J. Colloid. Interf. Sci., 2023, 642: 255-263.
[46]
Xu H L, Xu J H, Li L, Lai X J, Li H Q, Zeng X R. J. Prog. Org. Coat., 2025, 208: 109471.
[47]
Peng J, Zhou J, Wei H C, Luo N K, Wang X K, Mei Y. J.Surf. Coat. Tech., 2025, 54(5):1-26.(彭健,周娟,韦红草,罗宁康,汪希奎,梅益.表面技术,2025, 54(5):1-26.)
[48]
Otitoju T A, Ahmad A L, Ooi B S. J. J. Ind. Eng. Chem., 2017, 47: 19-40.
[49]
Arshad, Momen G, Farzaneh M, Nekahi A. J. IEEE Trans. Dielectr. Electr. Insul., 2018, 24(6): 3630-3646.
[50]
Zhang H L, Li D K, Huang J X, Guo Z G, Liu W M, J. J. Bionic. Eng., 2023, 20(1): 366-389.
[51]
Si W, Guo Z G. J. Adv. Colloid. Interface Sci., 2022, 310: 102797.
[52]
Kolobov N, Garzon-Tovar L, Shoinkhorova T, Shterk G, Chung S H, Rendón-Patiño A, Alfaraidi A, Ruiz-Martínez J, Hendon C H, Gascon J. J. J. Catal., 2024, 431: 115370.
[53]
Nguyen Thi H T, Tran Thi K N, Hoang N B, Tran B T, Do T S, Phung C S, Nguyen Thi K O. J. Mater., 2021, 14(24): 7741.
[54]
Luo X R, Zhu P, Xie T F, Liang T X, Qiu Q Q. J. Appl. Surf. Sci., 2024, 669: 160415.
[55]
Guo R Y, Bao Y, Zheng X, Chen J, Yang H, Zhang W B, Liu C, Xu J C. J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2023, 15(40): 47447-47462.
[56]
Wei W J, Qin L, Jing T Y, Ling G X, Zhang P. J. Coord. Chem. Rev., 2026, 547: 217112.
[57]
Cheng H M, Bai Z M, Cong R X, Zhou Z Q, Zhang Z B. J. Phys. Chem. C, 2024, 128(30): 12427-12436.
[58]
Liu F X, Liu Z Y, Zhou G W, Gao T T, Liu W Y, Sun B. J. Acta Phys.-Chim. Sin., 2025: 100071.
[59]
Li C, Gu M Z, Gao M M, Liu K N, Zhao X Y, Cao N W, Feng J, Ren Y M, Wei T, Zhang M Y. J. J. Colloid. Interf. Sci., 2022, 609: 341-352.
[60]
Ren Y F, Li W T, Cao Z H, Jiao Y P, Xu J J, Liu P, Li S, Li X. J. Appl. Surf. Sci., 2020, 509: 145377.
[61]
Chen S Y, Yang F C, Gao H Y, Wang J Y, Chen X, Zhang X W, Li J, Li A.J. J. CO2 UTIL., 2021, 48: 101528.
[62]
Yang J K, Wang G Z, Wang D, Liu C Y, Zhang Z Y. J. Mater. Lett., 2017, 200: 1-5.
[63]
Yu K, Zhang C X, Chang Y, Feng Y J, Yang Z Q, Yang T, Lou L L, Liu S X. J. Environ. Energy, 2017, 200: 514-520.
[64]
Yang Z R, Zhu C C, Zheng N, Le D Z, Zhou J Z. J. Mater., 2018, 11(11): 2210.
[65]
Wang Q, Xu S S, Xing X T, Wang N. J. Surf. Innov., 2022, 10(2): 89-110.
[66]
Trepte S, Kutzer-Schulze C, Langklotz U, Krug M. J. Water Sci. Technol., 2024, 89(10): 2783-2795.
[67]
Wang H G, Huang B, Miao X R, Deng W L. J. J. Colloid. Interf. Sci., 2025: 138150.
[68]
Zhang W L, Li S Y, Wei D S, Zheng Z H, Han Z W, Liu Y. J. Prog. Org. Coat., 2023, 184: 107806.
[69]
Wu S Y, Li L, Jiang T, Gui Y W, Song K L, Li J, Ma D D, Zhang Y, Liang L, Zhang Z M, Shi J W. J. Surf. Interfaces, 2024, 51: 104676.
[70]
Mohapatra L, Yoo S H. J. Chem. Eng. J., 2024, 481: 148537.
[71]
Li J Y, Li X L, Wang Y C, Liu J, Hu B Y, Zhang Y, Zhang S, Li B A. J. Chem. Eng. J., 2024, 501: 157635.
[72]
Choi M, Lin X, Park J H, Choi D, Heo J, Chang M, Lee C, Hong J. J. Chem. Eng. J., 2017, 309: 463-470.
[73]
Zhang K, Li J, Feng K, Chen Y, Yang G. J.Paint & Coatings Industry, 2025, 55(04): 81-88.(张凯, 李菁, 冯凯, 陈毅, 杨刚.涂料工业,2025, 55(04): 81-88.)
[74]
Ellinas K, Tserepi A, Gogolides E. J. Adv. Colloid Interface Sci., 2017, 250: 132-157.
[75]
Zhu T X, Cheng Y, Huang J Y, Xiong J Q, Ge M Z, Mao J J, Liu Z K, Dong X L, Chen Z, Lai Y K. J. Chem. Eng. J., 2020, 399: 125746.
[76]
Jeong E G, Woo H J, Moon Y J, Lee D Y, Jung M J, Lee Y S, Bae J S. J. Polymers, 2021, 13(3): 387.
[77]
Li H J, Jin Q Q, Li H B, Tong H, Wang K K, Chen S R, Ouyang G F, Wang Z K, Li Y N. J. Adv. Funct. Mater., 2024, 34(3): 2309684.
[78]
Peng J W, Yuan S C, Geng H L, Zhang X G, Zhang M, Xu F, Lin D, Gao Y Y, Wang H Y. J. Chem. Eng. J., 2022, 428: 131162.

36

访问

0

被引

详细

导航
相关文章

/

〈 〉