耐久型超疏水表面:理论模型、制备策略和评价方法
Durable Superhydrophobic Surfaces: Theoretical Models, Preparation Strategies, and Evaluation Methods
超疏水材料以其独特的润湿性在日常生活和工业领域都展示出广阔的应用前景,但其表面的微纳米结构和低表面能物质易受到机械摩擦或化学侵蚀而失去超疏水性。当前诸多报道都采用微纳结构设计和表面优化来延长超疏水材料的耐久性,以期提升其商业价值。本文先从表面浸润模型出发,包括经典理论、亚稳态理论和接触线理论,梳理了超疏水理论模型的发展脉络,阐明这些理论在超疏水耐久性设计上发挥的关键指导作用。接着对微纳米结构设计、胶黏+涂装、铠装防护、自修复和气膜修补等延长超疏水耐久性的制备策略进行了总结,并对不同制备策略各自的优势和局限性进行简要评述。本综述还从机械稳定性和化学稳定性两方面汇总了超疏水耐久性的快速评价手段,讨论了提升超疏水表面耐久性所遇到的问题,并展望了超疏水材料的发展前景,以期助力长效超疏水材料的研发和应用。
Superhydrophobic surface has broad applications in daily life and industries owing to its unique wettability. However, the micro-nano structures and low surface energy substance of surface are vulnerable to mechanical damage and chemical erosion, often prone to lose their superhydrophobicity. It is of great practical significance to construct durable superhydrophobic surface through morphologic design and performance optimization for its commercialization. In this review, based on the surface wettability model, including classical theory, metastable theory and contact line theory, the development history of superhydrophobic theoretical model is first reviewed, as well as their key guiding roles in the design of superhydrophobic durability. Then, the preparation strategies for durable superhydrophobic surface, such as micro-nano structure design, adhesive + coating, armor protection, self-healing, air cushion replenishment or replacement, are summarized. And the advantages and limitations of each strategy are reviewed. In addition, according to mechanical and chemical stability, the evaluation methods of superhydrophobic durability are illustrated. Finally, the problems and prospects of durable superhydrophobic surface are summarized for the future research of durable superhydrophobic coating.
1 Introduction
2 Theoretical model of wettability
2.1 Classical wetting theory
2.2 Metastable wetting theory
2.3 Contact line theory
3 Preparation strategy of durable superhydrophobic surface
3.1 Micro-nano structure regulation
3.2 Adhesive+coating
3.3 Armor protection
3.4 Self-healing policy
3.5 Air cushion replenishment or replacement
4 Evaluation methods for durable superhydrophobic surface
4.1 Mechanical durability
4.2 Chemical durability
5 Existing problems
6 Conclusion and outlook
超疏水 / 耐久性 / 理论模型 / 制备策略 / 评价手段
superhydrophobic / durability / theoretical model / preparation strategies / evaluation methods
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [1] | Si Y F, Guo Z G. Nanoscale, 2015, 7(14): 5922. |
| [2] | Jiang D, Xia X C, Hou J, Cai G Y, Zhang X X, Dong Z H. Chem. Eng. J., 2019, 373: 285. |
| [3] | Ding Y R, Xue C H, Fan Q Q, Zhao L L, Tian Q Q, Guo X J, Zhang J, Jia S T, An Q F. Chem. Eng. J., 2021, 404: 126489. |
| [4] | Pakdel E, Wang J F, Kashi S M, Sun L, Wang X G. Adv. Colloid Interface Sci., 2020, 277: 102116. |
| [5] | Liu J, Ye L J, Sun Y L, Hu M H, Chen F, Wegner S, Mailänder V, Steffen W, Kappl M, Butt H J. Adv. Mater., 2020, 32(11): 1908008. |
| [6] | Long M Y, Peng S, Deng W S, Miao X R, Wen N, Zhou Q N, Yang X J, Deng W L. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(43): 22761. |
| [7] | Barthlott W, Neinhuis C. Planta, 1997, 202(1): 1. |
| [8] | Xia F, Jiang L. Adv. Mater., 2008, 20(15): 2842. |
| [9] | Blossey R. Nat. Mater., 2003, 2(5): 301. |
| [10] | Wenzel R N. Ind. Eng. Chem., 1936, 28(8): 988. |
| [11] | Cassie A B D, Baxter S. Trans. Faraday Soc., 1944, 40: 546. |
| [12] | Nosonovsky M. Nature, 2011, 477(7365): 412. |
| [13] | Bico J, Marzolin C, Quéré D. Europhys. Lett., 1999, 47: 220. |
| [14] | Wang B, Zhang Y B, Shi L, Li J, Guo Z G. J. Mater. Chem., 2012, 22(38): 20112. |
| [15] | Dupuis A, Yeomans J M. Langmuir, 2005, 21: 2624. |
| [16] | Emami B, Tafreshi H V, Gad-El-hak M, Tepper G C. J. Appl. Phys., 2012, 111(6): 064325. |
| [17] | Lobaton E J, Salamon T R. J. Colloid Interface Sci., 2007, 314(1): 184. |
| [18] | Patankar N A. Langmuir, 2004, 20(17): 7097. |
| [19] | Marmur A. Langmuir, 2003, 19(20): 8343. |
| [20] | Lv P, Xue Y H, Shi Y P, Lin H, Duan H L. Phys. Rev. Lett., 2014, 112(19): 196101. |
| [21] | Lafuma A, Quéré D. Nat. Mater., 2003, 2(7): 457. |
| [22] | Bormashenko E. Adv. Colloid Interface Sci., 2015, 222: 92. |
| [23] | Lambley H, Schutzius T M, Poulikakos D. PNAS, 2020, 117(44): 27188. |
| [24] | Bocquet L, Lauga E. Nat. Mater., 2011, 10(5): 334. |
| [25] | Chen A Y F W, Hsieh M C, Oner D, Youngblood J, Thomas J. McCarthy. Langmuir, 1999, 15: 3395. |
| [26] | Extrand C W. Langmuir, 2002, 18(21): 7991. |
| [27] | Luo S Q, Chen Z D, Dong Z C, Fan Y X, Chen Y, Liu B, Yu C L, Li C X, Dai H Y, Li H F, Wang Y L, Jiang L. Adv. Mater., 2019, 31(41): 1904475. |
| [28] | Sun Y H, Huang J X, Guo Z G, Liu W M. J. Mater. Chem. A, 2021, 9(3): 1471. |
| [29] | Quéré D. Annu. Rev. Mater. Res., 2008, 38(1): 71. |
| [30] | Wang F, Pi J, Song F, Feng R, Xu C, Wang X L, Wang Y Z. Chem. Eng. J., 2020, 381: 122539. |
| [31] | Su Y W, Ji B H, Huang Y G, Hwang K C. Langmuir, 2010, 26(24): 18926. |
| [32] | Hemeda A A, Gad-El-hak M, Tafreshi H V. Phys. Fluids, 2014, 26(8): 082103. |
| [33] | Shirtcliffe N J, McHale G, Newton M I, Chabrol G, Perry C C. Adv. Mater., 2004, 16(21): 1929. |
| [34] | Hensel R, Finn A, Helbig R, Killge S, Braun H G, Werner C. Langmuir, 2014, 30(50): 15162. |
| [35] | Xiang Y L, Huang S L, Lv P, Xue Y H, Su Q, Duan H L. Phys. Rev. Lett., 2017, 119(13): 134501. |
| [36] | Verho T, Bower C, Andrew P, Franssila S, Ikkala O, Ras R H A. Adv. Mater., 2011, 23(5): 673. |
| [37] | Liu C, Zhan H Y, Yu J G, Liu R, Zhang Q X, Liu Y H, Li X W. Surf. Coat. Technol., 2019, 361: 342. |
| [38] | Jung Y C, Bhushan B. ACS Nano, 2009, 3: 4155. |
| [39] | Liu T Y, Kim C J. Science, 2014, 346(6213): 1096. |
| [40] | Su B, Tian Y, Jiang L. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(6): 1727. |
| [41] | Yang C, Cui S H, Weng Y C, Wu Z C, Liu L L, Ma Z Y, Tian X B, Fu R K Y, Chu P K, Wu Z Z. Chem. Eng. J., 2021, 409: 128142. |
| [42] | Ren T T, Tang G W, Yuan B, Yan Z S, Ma L R, Huang X. Surf. Coat. Technol., 2019, 380: 125086. |
| [43] | Xiao Z, Wang Q, Yao D, Yu X, Zhang Y. Langmuir, 2019, 35: 6650. |
| [44] | Lu Y, Sathasivam S, Song J L, Crick C R, Carmalt C J, Parkin I P. Science, 2015, 347: 1132. |
| [45] | Li D W, Wang H Y, Liu Y, Wei D S, Zhao Z X. Chem. Eng. J., 2019, 367: 169. |
| [46] | Pan S Y, Chen M, Wu L M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(4): 5157. |
| [47] | Liu M M, Hou Y Y, Li J, Tie L, Peng Y B, Guo Z G. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(36): 19297. |
| [48] | Wang S Q, Wang Y M, Zou Y C, Chen G L, Ouyang J H, Jia D C, Zhou Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(31): 35502. |
| [49] | Wu B R, Lyu J J, Peng C Y, Jiang D Z, Yang J, Yang J S, Xing S L, Sheng L P. Chem. Eng. J., 2020, 387: 124066. |
| [50] | Wang D H, Sun Q Q, Hokkanen M J, Zhang C L, Lin F Y, Liu Q, Zhu S P, Zhou T F, Chang Q, He B, Zhou Q, Chen L Q, Wang Z K, Ras R H A, Deng X. Nature, 2020, 582(7810): 55. |
| [51] | Zhang W L, Wang D H, Sun Z N, Song J N, Deng X. Chem. Soc. Rev., 2021, 50(6): 4031. |
| [52] | Wang L M, Urata C, Sato T, England M W, Hozumi A. Langmuir, 2017, 33(38): 9972. |
| [53] | Wang T, Bao Y, Gao Z P, Wu Y, Wu L M. Prog. Org. Coat., 2019, 132: 275. |
| [54] | Wang Y K, Liu Y P, Li J, Chen L W, Huang S L, Tian X L. Chem. Eng. J., 2020, 390: 124311. |
| [55] | Zhang Y F, Zhang L Q, Xiao Z, Wang S L, Yu X Q. Chem. Eng. J., 2019, 369: 1. |
| [56] | Guo X J, Xue C H, Sathasivam S, Page K, He G J, Guo J, Promdet P, Heale F L, Carmalt C J, Parkin I P. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(29): 17604. |
| [57] | Cao C Y, Yi B, Zhang J Q, Hou C S, Wang Z Y, Lu G, Huang X, Yao X. Chem. Eng. J., 2020, 392: 124834. |
| [58] | Zhang D J, Cheng Z J, Kang H J, Yu J X, Liu Y Y, Jiang L. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(14): 3701. |
| [59] | Lv T, Cheng Z J, Zhang E S, Kang H J, Liu Y Y, Jiang L. Small, 2017, 13(4):201770023. |
| [60] | Liu M L, Luo Y F, Jia D M. Chem. Eng. J., 2019, 368: 18. |
| [61] | Zhang X, Zhi D F, Sun L, Zhao Y B, Tiwari M K, Carmalt C J, Parkin I P, Lu Y. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(2): 357. |
| [62] | Liu M L, Luo Y F, Jia D M. Chem. Eng. J., 2020, 398: 125362. |
| [63] | Qing Y Q, Shi S L, Lv C, Zheng Q S. Adv. Funct. Mater., 2020, 30(39): 1910665. |
| [64] | Peng C Y, Chen Z Y, Tiwari M K. Nat. Mater., 2018, 17(4): 355. |
| [65] | Lou X D, Huang Y, Yang X, Zhu H, Heng L P, Xia F. Adv. Funct. Mater., 2020, 30(10): 2070061. |
| [66] | Lee C, Kim C J. Phys. Rev. Lett., 2011, 106: 014502. |
| [67] | Adera S, Raj R, Enright R, Wang E N. Nat. Commun., 2013, 4(1): 1. |
| [68] | Boreyko J B, Chen C H. Phys. Rev. Lett., 2009, 103(17): 174502. |
| [69] | Wong T S, Kang S H, Tang S K Y, Smythe E J, Hatton B D, Grinthal A, Aizenberg J. Nature, 2011, 477(7365): 443. |
| [70] | Yao X, Hu Y H, Grinthal A, Wong T S, Mahadevan L, Aizenberg J. Nat. Mater., 2013, 12(6): 529. |
| [71] | Timonen J V I, Latikka M, Leibler L, Ras R H A, Ikkala O. Science, 2013, 341(6143): 253. |
| [72] | Yao X, Wu S W, Chen L, Ju J, Gu Z D, Liu M J, Wang J J, Jiang L. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54(31): 8975. |
| [73] | Jiang D, Xia X C, Hou J, Zhang X X, Dong Z H. Ind. Eng. Chem. Res., 2019, 58(1): 165. |
| [74] | Jiang D, Zhou H, Wan S, Cai G Y, Dong Z H. Surf. Coat. Technol., 2018, 339: 155. |
| [75] | Gao J, Zhang Y F, Wei W, Yin Y, Liu M H, Guo H, Zheng C B, Deng P Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(50): 47545. |
| [76] | Deng R, Shen T, Chen H L, Lu J X, Yang H C, Li W H. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(16): 7536. |
| [77] | Wang P, Zhang D, Lu Z, Sun S M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8(2): 1120. |
| [78] | Tian X L, Verho T, Ras R H A. Science, 2016, 352:142. |
| [79] | Barati Darband G, Aliofkhazraei M, Khorsand S, Sokhanvar S, Kaboli A. Arab. J. Chem., 2020, 13(1): 1763. |
| [80] | Zhu T X, Cheng Y, Huang J Y, Xiong J Q, Ge M Z, Mao J J, Liu Z K, Dong X L, Chen Z, Lai Y K. Chem. Eng. J., 2020, 399: 125746. |
| [81] | Xue C H, Li X, Jia S T, Guo X J, Li M. RSC Adv., 2016, 6(88): 84887. |
| [82] | Li J T, Zhou L, Yang N, Gao C L, Zheng Y M. RSC Adv., 2017, 7(70): 44234. |
| [83] | Milionis A, Loth E, Bayer I S. Adv. Colloid Interface Sci., 2016, 229: 57. |
| [84] | Chen H Y, Wang F F, Fan H Z, Hong R Y, Li W H. Chem. Eng. J., 2021, 408: 127343. |
| [85] | Li X Y, Zhao S P, Hu W H, Zhang X, Pei L, Wang Z. Appl. Surf. Sci., 2019, 481: 374. |
| [86] | Li M, Li Y, Xue F, Jing X L. Appl. Surf. Sci., 2019, 480: 738. |
| [87] | Xu L Y, Zhu D D, Lu X M, Lu Q H. J. Mater. Chem. A, 2015, 3(7): 3801. |
| [88] | Zhao X X, Park D S, Choi J, Park S, Soper S A, Murphy M C. J. Colloid Interface Sci., 2020, 574: 347. |
| [89] | Xu K, Ren S Z, Song J L, Liu J Y, Liu Z A, Sun J, Ling S Y. Chem. Eng. J., 2021, 403: 126348. |
| [90] | Lyu J J, Wu B R, Wu N, Peng C Y, Yang J, Meng Y Y, Xing S L. Chem. Eng. J., 2021, 404: 126456. |
| [91] | Liu X, He H Q, Zhang T C, Ouyang L K, Zhang Y X, Yuan S J. Chem. Eng. J., 2021, 404: 127106. |
| [92] | Liang Z H, Zhou Z Z, Dong B H, Wang S M. Coatings, 2020, 10(4): 349. |
| [93] | Huang S S, Liu G J, Zhang K K, Hu H, Wang J, Miao L, Tabrizizadeh T. Chem. Eng. J., 2019, 360: 445. |
| [94] | Xue C H, Bai X, Jia S T. Sci. Rep., 2016, 6(1): 1. |
| [95] | Razavi S M R, Neisiany R E, Marjani A. Theor. Appl. Fract. Mech., 2018, 94: 181. |
| [96] | Barthwal S, Lim S H. Int. J. Pr. Eng. Man. Gt., 2019, 7: 481. |
| [97] | Saddiqi N U H, Seeger S. Adv. Mater. Interfaces, 2019, 6(7): 1900041. |
| [98] | Yin X X, Mu P, Wang Q T, Li J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(31): 35453. |
| [99] | Huang J B, Yang M, Zhang H, Zhu J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2021, 13(1): 1323. |
| [100] | Lin D, Zhang X G, Yuan S C, Li Y, Xu F, Wang X, Li C, Wang H Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(42): 48216. |
| [101] | Zhang W X, Gao J, Deng Y J, Peng L F, Yi P Y, Lai X M, Lin Z Q. Adv. Funct. Mater., 2021, 31(24): 2101068. |
| [102] | Han J P, Cai M Y, Lin Y, Liu W J, Luo X, Zhang H J, Wang K Y, Zhong M L. RSC Adv., 2018, 8(12): 6733. |
| [103] | Liu Z J, Zhang C Y, Zhang X G, Wang C J, Liu F T, Yuan R X, Wang H Y. Chem. Eng. J., 2021, 411: 128632. |
| [104] | Li C, Lai H, Cheng Z J, Yan J J, Xiao L H, Jiang L, An M Z. Chem. Eng. J., 2020, 385: 123924. |
| [105] | Zhi D F, Lu Y, Sathasivam S, Parkin I P, Zhang X. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(21): 10622. |
国家自然科学基金项目(51371087)
国家自然科学基金项目(51771079)
中车青岛四方机车车辆股份有限公司项目(SF/JG⁃吕字⁃2020⁃50)
/
| 〈 |
|
〉 |