具有三维特殊形貌/纳米结构的Pt基电催化剂
Pt-Based Electrocatalysts with Special Three-Dimensional Morphology or Nanostructure
近年来我国的燃料电池技术及产业发展迅猛,然而大量使用Pt基贵金属催化剂所带来的高成本问题仍然是制约其发展最为重要的因素之一。开发和研究具有更高催化效率的Pt基贵金属催化剂对于促进燃料电池技术和产业的发展具有十分重要的意义。具有三维特殊形貌/纳米结构的Pt基催化剂是近年来出现的一类极其重要的低Pt催化剂,这类催化剂由于具有特殊的形貌和结构,其Pt质量比活性可以数倍数十倍地高于目前广泛使用的Pt碳类催化剂。本文着重介绍了近年来具有三维特殊形貌的Pt基催化剂(如纳米框架结构、花状结构、纳米笼结构、海胆结构等)的研究进展以及这类催化剂在燃料电池中的应用的研究进展。同时,指出了这类催化剂尚存在的不足和面临的挑战,并对这类催化剂的未来的研究和应用作了展望。
Fuel cell technology and its industrialization have been developed rapidly in China in recent years. However, the high cost of the fuel cell caused mainly by the using of precious Pt catalysts is still one of the most important factors restricting the development of fuel cell commercialization. It is of great significance to develop low Pt catalysts with much higher catalytic efficiency and lower Pt loadings. In recent years, Pt-based catalysts with three-dimensional morphology or/nanostructures have been emerged as a type of ultra-important low Pt catalysts, due to their special morphology/structures, their catalytic activity are usually much higher than that of the widely used Pt/C catalysts. In this paper, the research progress of Pt-based catalysts with special three-dimensional morphology(such as nanoframe structure, flower-like structure, nanocage structure, sea urchin structure, etc.) and their applications in fuel cells are reviewed. Meanwhile, some weaknesses and challenges of these catalysts are concluded. Furthermore, the future development and application of these catalysts are prospected.
1 Introduction
2 Pt-based electrocatalysts with three-dimensional nanoframe structures
3 Pt-based electrocatalysts with three-dimensional nanoflower morphologies
4 Pt-based electrocatalysts with other three-dimensional structures
5 Conclusions and outlooks
燃料电池 / Pt基催化剂 / 三维形貌 / 催化活性 / 稳定性
fuel cell / Pt-based catalysts / three-dimensional morphology / catalytic activity / stability
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [1] | Li M F, Zhao Z P, Cheng T, Huang Y, Duan X F. Science, 2016, 354:1414. |
| [2] | Peng X Y, Lu D T, Qin Y N, Li M M, Guo Y J, Guo S J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(27):30336. |
| [3] | Yang Q, Shi L J, Yu B B, Xu J, Wei C, Wang Y W, Chen H Y. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(32):18846. |
| [4] | Tian X L, Tang H B, Luo J M, Nan H X, Shu T, Du L, Zeng J H, Liao S J, Adzic R R. ACS Catal., 2017, 7(6):3810. |
| [5] | Huang X Q, Li M F, Duan X F, Mueller T, Huang Y. Science, 2015, 348:1230. |
| [6] | Xia B Y, Wu H B, Li N, Yan Y, Lou X W D, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54(12):3797. |
| [7] | Lu J J, Luo L, Yin S B, Hasan S W, Tsiakaras P. ACS Sustainable Chem. Eng., 2019, 7(19):16209. |
| [8] | Gamler J T L, Leonardi A, Sang X H, Koczkur K M, Unocic R R, Engel M, Skrabalak S E. Nanoscale Adv., 2020, 2(3):1105. |
| [9] | Bu L Z, Zhang N, Ma J Y, Su D, Huang X Q. Science, 2016, 354:1410. |
| [10] | Sun Y J, Liang Y X, Luo M C, Lv F, Qin Y N, Guo S J. Small, 2018, 14:1. |
| [11] | Zhu J W, Huang Y P, Mei W C, Zhao C Y, Zhang C T, Zhang J, Amiinu I S, Mu S C. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(12):3859. |
| [12] | Alinezhad A, Benedetti T M, Gloag L, Cheong S, Watt J, Chen H S, Gooding J J, Tilley R D. ACS Appl. Nano Mater., 2020, 3(6):5995. |
| [13] | Fichtner J, Watzele S, Garlyyev B, Kluge R M, Wang W, Wang D, Bandarenka A S. ACS Catalysis, 2020, 10:3131. |
| [14] | Stamenkovic V R, Ben F, Bongjin S M, Wang G F, Ross P N, A. L C, Markovic N M. Science, 2007, 315:493. |
| [15] | Tian N, Zhou Z Y, Sun S G, Ding Y, Wang Z L. Science, 2007, 316(5825):732. |
| [16] | Chen C, Kan Y J, Yang P D, Stamenkovic V R. Science, 2014, 343:1339. |
| [17] | Luo M C, Sun Y J, Zhang X, Qin Y N, Li M Q, Li Y J, Guo S J. Adv. Mater., 2018, 30:1. |
| [18] | Zhu J W, Elnabawy A O, Lyu Z H, Xie M H, Murray E A, Chen Z T, Jin W Q, Mavrikakis M, Xia Y N. Mater. Today, 2020, 35:69. |
| [19] | Tian X L, Luo J M, Nan H X, Zou H B, Chen R, Shu T, Li X H, Li Y W, Song H Y, Liao S J, Adzic R R. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(5):1575. |
| [20] | Ma Z, Li S, Wu L J, Song L, Jiang G P, Liang Z X, Su D, Zhu Y M, Adzic R R, Wang J X, Chen Z W. Nano Energy, 2020, 69:104455. |
| [21] | Wang X, Ruditskiy A, Xia Y N. Natl. Sci. Rev., 2016, 3(4):520. |
| [22] | Becknell N, Son Y, Kim D, Li D G, Yu Y, Niu Z Q, Lei T, Sneed B T, More K L, Markovic N M, Stamenkovic V R, Yang P D. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(34):11678. |
| [23] | Park J, Kwon T, Kim J, Jin H, Kim H Y, Kim B, Joo S H, Lee K. Chem. Soc. Rev., 2018, 47(22):8173. |
| [24] | Kwon H, Kabiraz M K, Park J, Oh A, Baik H, Choi S I, Lee K. Nano Lett., 2018, 18(5):2930. |
| [25] | Luo S P, Shen P K. ACS Nano, 2017, 11(12):11946. |
| [26] | Park J, Wang H L, Vara M, Xia Y N. ChemSusChem, 2016, 9(19):2855. |
| [27] | Wang Q, Tao H L, Li Z Q, Wang G X. J. Alloys Compd., 2020, 814:152212. |
| [28] | Khan I A, Qian Y H, Badshah A, Nadeem M A, Zhao D. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8(27):17268. |
| [29] | Xiong Y, Yang Y, DiSalvo F J, Abruña H D. ACS Nano, 2020, 14(10):13069. |
| [30] | Wang J, Xue Q, Li B, Yang D J, Lv H, Xiao Q F, Ming P W, Wei X Z, Zhang C M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(6):7047. |
| [31] | Shang C S, Guo Y X, Wang E K. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(6):2547. |
| [32] | Wang Z, Huang L, Tian Z Q, Shen P K. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(31):18619. |
| [33] | Luo S, Tang M, Shen P K, Ye S. Adv Mater, 2017,29. |
| [34] | Ding J B, Zhu X, Bu L Z, Yao J L, Guo J, Guo S J, Huang X Q. Chem. Commun., 2015, 51(47):9722. |
| [35] | Park J, Kanti Kabiraz M, Kwon H, Park S, Baik H, Choi S I, Lee K. ACS Nano, 2017, 11(11):10844. |
| [36] | Kwon T, Jun M, Kim H Y, Oh A, Park J, Baik H, Joo S H, Lee K. Adv. Funct. Mater., 2018, 28(13):1706440. |
| [37] | Wu Z, Dang D, Tian X. ACS Appl. Mater Interfaces, 2019, 11:9117. |
| [38] | Liang J S, Zhao Z L, Li N, Wang X M, Li S Z, Liu X, Wang T Y, Lu G, Wang D L, Hwang B J, Huang Y H, Su D, Li Q. Adv. Energy Mater., 2020, 10(29):2000179. |
| [39] | Kim H Y, Kwon T, Ha Y, Jun M, Baik H, Jeong H Y, Kim H, Lee K, Joo S H. Nano Lett., 2020, 20(10):7413. |
| [40] | Chen S P, Li M F, Gao M Y, Jin J B, van Spronsen M A, Salmeron M B, Yang P D. Nano Lett., 2020, 20(3):1974. |
| [41] | Zhu X X, Huang L, Wei M, Tsiakaras P, Shen P K. Appl. Catal. B: Environ., 2021, 281:119460. |
| [42] | Yoo S, Cho S, Kim D, Ih S, Lee S, Zhang L Q, Li H, Lee J Y, Liu L C, Park S. Nanoscale, 2019, 11(6):2840. |
| [43] | Ye C M, Huang H W, Zeng J. Chin. J. Chem. Phys., 2017, 30(5):581. |
| [44] | Qin Y C, Zhang W L, Guo K, Liu X B, Liu J Q, Liang X Y, Wang X P, Gao D W, Gan L Y, Zhu Y T, Zhang Z C, Hu W P. Adv. Funct. Mater., 2020, 30(11):1910107. |
| [45] | Gruzeł G, Arabasz S, Pawlyta M, Parlinska-Wojtan M. Nanoscale, 2019, 11(12):5355. |
| [46] | Saleem F, Ni B, Yong Y, Gu L, Wang X. Small, 2016, 12(38):5261. |
| [47] | Wei L, Fan Y J, Wang H H, Tian N, Zhou Z Y, Sun S G. Electrochimica Acta, 2012, 76:468. |
| [48] | Wang H J, Li Y H, Yang D D, Qian X Q, Wang Z Q, Xu Y, Li X N, Xue H R, Wang L. Nanoscale, 2019, 11(12):5499. |
| [49] | Zheng J N, He L L, Chen C, Wang A J, Ma K F, Feng J J. J. Power Sources, 2014, 268:744. |
| [50] | Huang X Y, Zhu X Y, Zhang X F, Zhang L, Feng J J, Wang A J. Electrochimica Acta, 2018, 271:397. |
| [51] | Liu S, Wang Y, Liu L W, Li M L, Lv W, Zhao X S, Qin Z L, Zhu P, Wang G X, Long Z Y, Huang F M. J. Power Sources, 2017, 365:26. |
| [52] | Nguyen A T N, Shim J H. Appl. Surf. Sci., 2018, 458:910. |
| [53] | You S L, Luo P, Fang L, Gao J J, Liu L, Xu H T, Zhang H J, Wang Y. Electrochimica Acta, 2019, 294:406. |
| [54] | Lv J J, Feng J X, Li S S, Wang Y Y, Wang A J, Zhang Q L, Chen J R, Feng J J. Electrochimica Acta, 2014, 133:407. |
| [55] | Chen H Y, Niu H J, Ma X H, Feng J J, Weng X X, Huang H, Wang A J. J. Colloid Interface Sci., 2020, 561:372. |
| [56] | Dhanasekaran P, Lokesh K, Ojha P K, Sahu A K, Bhat S D, Kalpana D. J. Colloid Interface Sci., 2020, 572:198. |
| [57] | Li H Y, Liu S J, Wang X X, Zu G N, Li D D, Wang J S, Zhao J L. Sustain. Mater. Technol., 2019, 20:e00093. |
| [58] | Guo D J, Cui S K, Cheng D, Zhang P, Jiang L, Zhang C C. J. Power Sources, 2014, 255:157. |
| [59] | Wu F X, Zhang L, Lai J P, Niu W X, Luque R, Xu G B. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(14):8568. |
| [60] | Zhang J W, Li H Q, Ye J Y, Cao Z M, Chen J Y, Kuang Q, Zheng J, Xie Z X. Nano Energy, 2019, 61:397. |
| [61] | Li Z J, Jiang X, Wang X R, Hu J R, Liu Y Y, Fu G T, Tang Y W. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 277:119135. |
| [62] | Song P P, Cui X N, Shao Q, Feng Y G, Zhu X, Huang X Q. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(47):24626. |
| [63] | Guo N K, Xue H, Bao A, Wang Z H, Sun J, Song T S, Ge X, Zhang W, Huang K K, He F, Wang Q. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(33):202083361. |
| [64] | Wu L, Luo Y Y, Liu C, Li J, Li D. J. Electrochem. Soc., 2020, 167(6):066518. |
| [65] | Kong F, Liu S, Li J, Du L, Yin G, Zhao Z, Sun X. Nano Energy, 2019,64. |
| [66] | Wang J X, Ma C, Choi Y, Su D, Zhu Y M, Liu P, Si R, Vukmirovic M B, Zhang Y, Adzic R R. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(34):13551. |
| [67] | Arenz M, Mayrhofer K J J, Stamenkovic V, Blizanac B B, Tomoyuki T, Ross P N, Markovic N M. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(18):6819. |
| [68] | He D S, He D P, Wang J, Lin Y, Yin P Q, Hong X, Wu Y E, Li Y D. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(5):1494. |
| [69] | Yao W Q, Jiang X, Li M, Li Y L, Liu Y Y, Zhan X, Fu G T, Tang Y W. Appl. Catal. B: Environ., 2021, 282:119595. |
| [70] | Zhou X W, Gan Y L, Du J J, Tian D N, Zhang R H, Yang C Y, Dai Z X. J. Power Sources, 2013, 232:310. |
| [71] | Fu S F, Zhu C Z, Song J H, Engelhard M H, He Y, Du D, Wang C M, Lin Y H. J. Mater. Chem. A, 2016, 4(22):8755. |
| [72] | Liu W, Haubold D, Rutkowski B, Oschatz M, Hübner R, Werheid M, Ziegler C, Sonntag L, Liu S H, Zheng Z K, Herrmann A K, Geiger D, Terlan B, Gemming T, Borchardt L, Kaskel S, Czyrska-Filemonowicz A, Eychmüller A. Chem. Mater., 2016, 28(18):6477. |
| [73] | Wang A J, Liu L, Lin X X, Yuan J H, Feng J J. Electrochimica Acta, 2017, 245:883. |
| [74] | Fan Y, Liu P F, Zhang Z W, Cui Y, Zhang Y. J. Power Sources, 2015, 296:282. |
| [75] | Xu C, Wang R, Chen M, Zhang Y, Ding Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2010, 12:239. |
| [76] | Nguyen V T, Nguyen N A, Ali Y, Tran Q C, Choi H S. Carbon, 2019, 146:116. |
| [77] | Xiao M L, Feng L G, Zhu J B, Liu C P, Xing W. Nanoscale, 2015, 7(21):9467. |
| [78] | Tran Q C, An H, Ha H, Nguyen V T, Quang N D, Kim H Y, Choi H S. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(18):8259. |
| [79] | Lu Q Q, Huang J S, Han C, Sun L T, Yang X R. Electrochimica Acta, 2018, 266:305. |
| [80] | Hsieh C T, Wei J M, Lin J S, Chen W Y. Catal. Commun., 2011, 16(1):220. |
| [81] | Chou S W, Chen H C, Zhang Z Y, Tseng W H, Wu C I, Yang Y Y, Lin C Y, Chou P T. Chem. Mater., 2014, 26(24):7029. |
| [82] | You H J, Zhang F L, Liu Z, Fang J X. ACS Catal., 2014, 4(9):2829. |
| [83] | Xu G R, Si R, Liu J Y, Zhang L Y, Gong X, Gao R, Liu B C, Zhang J. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(26):12759. |
| [84] | Eid K, Wang H J, Malgras V, Alothman Z A, Yamauchi Y, Wang L. J. Phys. Chem. C, 2015, 119(34):19947. |
| [85] | Yang Y, Luo L M, Zhang R H, Du J J, Shen P C, Dai Z X, Sun C H, Zhou X W. Electrochimica Acta, 2016, 222:1094. |
| [86] | Yu S C, Li F Q, Yang H S, Li G P, Zhu G H, Li J, Zhang L H, Li Y P. Int. J. Hydrog. Energy, 2017, 42(50):29971. |
| [87] | Lokanathan M, Patil I M, Kakade B. Int. J. Hydrog. Energy, 2018, 43(18):8983. |
| [88] | Huang L, Han Y J, Dong S J. Chem. Commun., 2016, 52(56):8659. |
| [89] | Chalgin A, Shi F L, Li F, Xiang Q, Chen W L, Song C Y, Tao P, Shang W, Deng T, Wu J B. CrystEngComm, 2017, 19(46):6964. |
| [90] | Kong F P, Liu S H, Li J J, Du L, Banis M N, Zhang L, Chen G Y, Doyle-Davis K, Liang J N, Wang S Z, Zhao F P, Li R Y, Du C Y, Yin G P, Zhao Z J, Sun X L. Nano Energy, 2019, 64:103890. |
| [91] | Kuo C S, Lyu L M, Sia R F, Lin H M, Sneed B T, Chen C F, Chang J, Chiu T W, Chuang Y C, Kuo C H. ACS Sustainable Chem. Eng., 2020, 8(28):10544. |
国家重点研发计划项目(2017YFB0102900)
国家重点研发计划项目(2016YFB0101201)
国家自然科学基金项目(51971094)
国家自然科学基金项目(21476088)
国家自然科学基金项目(21776104)
广东省自然科学基金项目(2015A030312007)
/
| 〈 |
|
〉 |