二维黑磷基纳米材料在光催化中的应用
Advances in Two-Dimensional Black Phosphorus-Based Nanostructures for Photocatalytic Applications
黑磷是继石墨烯之后又一种新型的单元素二维材料。具有独特的层状结构、超高的载流子迁移率和由层厚调控的禁带宽度,在光催化领域具有广阔的应用前景。然而,单一黑磷材料的禁带宽度较窄( ≤ 1.5 eV),光生载流子极易复合,导致其光催化性能较低。另外,黑磷表面的磷原子易与环境中的氧气发生反应形成PxOy,降低了黑磷材料的稳定性。因此,较低的催化性能和不稳定性极大地限制了黑磷材料的实际应用。针对上述问题,可以通过将黑磷材料与其他材料复合形成一系列的等离子体复合材料和多维异质结的方式,来提高光催化剂的活性和循环稳定性。本文综述了近年来二维黑磷纳米片与金属、半导体和碳材料等复合后形成的复合材料在光催化裂解水产氢、降解有机污染物、CO2还原和固氮等方面的研究进展。最后,对未来二维黑磷基光催化材料的研究方向进行了分析和展望。
As a new two-dimensional (2D) monoelement material in post-graphene era, black phosphorus (BP) has gained broad prospects in photocatalysis due to its extraordinary physicochemical characteristics including unique anisotropic structures, high carrier mobility and thickness-controlled bandgap. Nevertheless, the extremely narrow bandgap of BP (≤ 1.5 eV) is detrimental for the efficient separation of photogenerated electron-hole pairs that limits the photoreactivity. And the isolated BP suffers from the severe degradation upon long-term exposure due to PxOy species formed by the reaction between the lone pair electrons onto the BP surfaces and oxygen in ambient environment, then BP will gradually corrode in water through the formation of phosphoric acid. Therefore, the lower photoreactivity and instability of BP material restrict its industrial implementation. To overcome these obstacles, various effective strategies like creating a wide range of plasmonic hybrid nanostructures and mixed-dimensional heterojunctions have been developed. Herein, the recent progress on BP-based nanostructures through hybridization with dissimilar components like metals, semiconductors, carbon materials, etc. has been summarized and its applications in photocatalytic reactions such as water splitting for hydrogen evolution, organic pollutant removal, CO2 photoreduction and N2 fixation have also been reviewed, together with the insights into the photocatalytic mechanism for the boosted photoreactivity and good recyclability. Lastly, the challenges and potential directions of BP-based nanostructures toward high-efficiency photocatalytic reactions are analyzed and provided.
1 Introduction
2 BP-based nanostructures for hydrogen evolution
2.1 Metal/BP hybrid
2.2 Semiconductor/BP hybrid
2.3 Carbon/BP hybrid
3 BP-based nanostructures for organic pollutant removal
3.1 Metal/BP hybrid
3.2 Semiconductor/BP hybrid
3.3 Carbon/BP hybrid
4 BP-based nanostructures for CO2photoreduction and N2fixation
5 Conclusions and perspectives
黑磷基复合材料 / 光催化 / 裂解水产氢 / 降解有机污染物 / CO2还原 / 固氮
black phosphorus-based nanostructures / photocatalysis / water splitting for hydrogen evolution / organic pollutants removal / CO2 photoreduction / N2 fixation
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
(温福宇, 杨金辉, 宗旭, 马艺, 徐倩, 马保军, 李灿. 化学进展, 2009, 21(11): 2285.). |
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
(张玲, 苏扬, 王文中. 化学进展, 2016, 28 (4): 415.). |
| [51] |
|
| [52] |
(张圆正, 谢利利, 周怡静, 殷立峰. 化学进展, 2016, 28 (10): 1528.). |
| [53] |
|
| [54] |
(张凌峰, 胡忠攀, 刘歆颖, 袁忠勇. 化学进展, 2016, 28(10): 1474.). |
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [1] | Wang Z, Li C, Domen K. Chem. Soc. Rev., 2019, 48(7): 2109. |
| [2] | Huang W, Luo W, Li Y G. Mater. Today, 2020, 40: 160. |
| [3] | Liu Y N, Chen C S, Valdez J, Motta Meira D, He W T, Wang Y, Harnagea C, Lu Q Q, Guner T, Wang H, Liu C H, Zhang Q Z, Huang S Y, Yurtsever A, Chaker M, Ma D L. Nat. Commun., 2021, 12(1): 1231. |
| [4] | Shiraishi Y, Ueda Y, Soramoto A, Hinokuma S, Hirai T. Nat. Commun., 2020, 11(1): 3386. |
| [5] | Wang S L, Zhu Y, Luo X, Huang Y, Chai J W, Wong T I, Xu G Q. Adv. Funct. Mater., 2018, 28(11): 1705357. |
| [6] | Shang L, Tong B, Yu H J, Waterhouse G I N, Zhou C, Zhao Y F, Tahir M, Wu L Z, Tung C H, Zhang T R. Adv. Energy Mater., 2016, 6(3):1501241. |
| [7] | Ryder C R, Wood J D, Wells S A, Hersam M C. ACS Nano, 2016, 10(4): 3900. |
| [8] | Liao G F, Gong Y, Zhang L, Gao H Y, Yang G J, Fang B Z. Energy Environ. Sci., 2019, 12(7): 2080. |
| [9] | Al-Mamun M R, Kader S, Islam M S, Khan M Z H. J. Environ. Chem. Eng., 2019, 7(5): 103248. |
| [10] | Yue S Y, Li L Y, McGuire S C, Hurley N, Wong S S. Energy Environ. Sci., 2019, 12(5): 1454. |
| [11] | Su T M, Hood Z D, Naguib M, Bai L, Luo S, Rouleau C M, Ivanov I N, Ji H B, Qin Z Z, Wu Z L. Nanoscale, 2019, 11(17): 8138. |
| [12] | Zhang L, Wang B, Zhou Y H, Wang C, Chen X L, Zhang H. Adv. Opt. Mater., 2020, 8(15): 2000045. |
| [13] | Xia F N, Wang H, Jia Y C. Nat. Commun., 2014, 5(1): 1. |
| [14] | Li L K, Yu Y J, Ye G J, Ge Q Q, Ou X D, Wu H, Feng D L, Chen X H, Zhang Y B. Nat. Nanotechnol., 2014, 9(5): 372. |
| [15] | Lei W Y, Liu G, Zhang J, Liu M H. Chem. Soc. Rev., 2017, 46(12): 3492. |
| [16] | Tian Y, Wang H D, Li H N, Guo Z N, Tian B N, Cui Y X, Li Z F, Li G H, Zhang H, Wu Y C. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(9): 4647. |
| [17] | Cai Y Q, Zhang G, Zhang Y W. Sci. Rep., 2015, 4: 6677. |
| [18] | Reddy D A, Kim E H, Gopannagari M, Kim Y, Kumar D P, Kim T K. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 241: 491. |
| [19] | Wen M, Wang J H, Tong R F, Liu D N, Huang H, Yu Y, Zhou Z K, Chu P K, Yu X F. Adv. Sci., 2019, 6(1): 1801321. |
| [20] | Xue Y, Min S X, Wang F. Int. J. Hydrog. Energy, 2019, 44(39): 21873. |
| [21] | Hu H G, Shi Z, Karim K, Cao R, Liang W Y, Tareen A K, Luo X L, Zhang H, Zhang Y, Huang W C, Guo Z N. J. Mater. Chem. A, 2020, 8: 5421. |
| [22] | Zhang T M, Wan Y Y, Xie H Y, Mu Y, Du P W, Wang D, Wu X J, Ji H X, Wan L J. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(24): 7561. |
| [23] | Li B S, Lai C, Zeng G M, Huang D L, Qin L, Zhang M M, Cheng M, Liu X G, Yi H, Zhou C Y, Huang F L, Liu S Y, Fu Y K. Small, 2019, 15(8): 1804565. |
| [24] | Sakthivel T, Huang X Y, Wu Y C, Rtimi S. Chem. Eng. J., 2020, 379: 122297. |
| [25] | Gao R R, Cheng B, Fan J J, Yu J G, Ho W. Chin. J. Catal., 2021, 42(1): 15. |
| [26] | Ding Y S, Wang H Y, Ding Y. Dalton Trans., 2020, 49(11): 3457. |
| [27] | Bi W T, Li X G, Zhang L, Jin T, Zhang L D, Zhang Q, Luo Y, Wu C Z, Xie Y. Nat. Commun., 2015, 6(1): 1. |
| [28] | Wen F Y, Yang J H, Zong X, Ma Y, Xu Q, Ma B J, Li C. Prog. Chem., 2009, 21(11): 2285. |
| [28] | (温福宇, 杨金辉, 宗旭, 马艺, 徐倩, 马保军, 李灿. 化学进展, 2009, 21(11): 2285.). |
| [29] | Cao S, Piao L Y. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(42): 18312. |
| [30] | Zhu Y P, Liu Y P, Ren T Z, Yuan Z Y. Adv. Funct. Mater., 2015, 25(47): 7337. |
| [31] | Feng R J, Wan K W, Sui X Y, Zhao N, Li H X, Lei W Y, Yu J G, Liu X F, Shi X H, Zhai M L, Liu G, Wang H, Zheng L R, Liu M H. Nano Today, 2021, 37: 101080. |
| [32] | Zhu M S, Osakada Y, Kim S, Fujitsuka M, Majima T. Appl. Catal. B: Environ., 2017, 217: 285. |
| [33] | Muduli S K, Varrla E, Xu Y, Kulkarni S A, Katre A, Chakraborty S, Chen S, Sum T C, Xu R, Mathews N. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(47): 24874. |
| [34] | Yan J Q, Verma P, Kuwahara Y, Mori K, Yamashita H. Small Methods, 2018, 2(12): 1800212. |
| [35] | Zhu X J, Zhang T M, Sun Z J, Chen H L, Guan J, Chen X, Ji H X, Du P W, Yang S F. Adv. Mater., 2017, 29(17): 1605776. |
| [36] | Lu B C, Zheng X Y, Li Z S. Nanoscale, 2020, 12(12): 6617. |
| [37] | Vishnoi P, Gupta U, Pandey R, Rao C N R. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(12): 6631. |
| [38] | Tian B, Tian B N, Smith B, Scott M C, Hua R N, Lei Q, Tian Y. Nat. Commun., 2018, 9(1): 1397. |
| [39] | Yuan Y J, Shen Z K, Song S X, Guan J, Bao L, Pei L, Su Y B, Wu S T, Bai W F, Yu Z T, Ji Z G, Zou Z G. ACS Catal., 2019, 9(9): 7801. |
| [40] | Lei W Y, Zhang T T, Liu P, Rodriguez J A, Liu G, Liu M H. ACS Catal., 2016, 6(12): 8009. |
| [41] | Zhu M S, Cai X Y, Fujitsuka M, Zhang J Y, Majima T. Angew. Chem., 2017, 129(8): 2096. |
| [42] | Tian B, Tian B N, Smith B, Scott M C, Lei Q, Hua R N, Tian Y, Liu Y. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2018, 115(17): 4345. |
| [43] | Xu S, Gong S Q, Jiang H, Shi P H, Fan J C, Xu Q J, Min Y L. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 267: 118661. |
| [44] | Dutta S K, Mehetor S K, Pradhan N. J. Phys. Chem. Lett., 2015, 6(6): 936. |
| [45] | Shen Z K, Yuan Y J, Pei L, Yu Z T, Zou Z G. Chem. Eng. J., 2020, 386: 123997. |
| [46] | Liu F L, Huang C, Liu C X, Shi R, Chen Y. Chem. Eur. J., 2020, 26(20): 4449. |
| [47] | Xu Q L, Zhang L Y, Cheng B, Fan J J, Yu J G. Chem, 2020, 6(7): 1543. |
| [48] | Zhang L, Su Y, Wang W Z. Progress in Chemistry, 2016, 28 (4): 415. |
| [48] | (张玲, 苏扬, 王文中. 化学进展, 2016, 28 (4): 415.). |
| [49] | Zhang Y Z, Xie L L, Zhou Y J, Yin L F. Progress in Chemistry, 2016, 28 (10): 1528. |
| [49] | (张圆正, 谢利利, 周怡静, 殷立峰. 化学进展, 2016, 28 (10): 1528.). |
| [50] | Zhang L F, Hu Z P, Liu X Y, Yuan Z Y. Prog. Chem., 2016, 28(10): 1474. |
| [50] | (张凌峰, 胡忠攀, 刘歆颖, 袁忠勇. 化学进展, 2016, 28(10): 1474.). |
| [51] | Elbanna O, Zhu M S, Fujitsuka M, Majima T. ACS Catal., 2019, 9(4): 3618. |
| [52] | Ran J R, Zhu B C, Qiao S Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2017, 56(35): 10373. |
| [53] | Ran J R, Wang X L, Zhu B C, Qiao S Z. Chem. Commun., 2017, 53(71): 9882. |
| [54] | Zhang Q, Zhang J H, Zhang L, Cao M T, Yang F L, Dai W L. Appl. Surf. Sci., 2020, 504: 144366. |
| [55] | Yuan Y J, Wang P, Li Z J, Wu Y Z, Bai W F, Su Y B, Guan J, Wu S T, Zhong J S, Yu Z T, Zou Z G. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 242: 1. |
| [56] | Zhu M S, Zhai C Y, Fujitsuka M, Majima T. Appl. Catal. B: Environ., 2018, 221: 645. |
| [57] | Pan J B, Wang B H, Wang J B, Ding H Z, Zhou W, Liu X, Zhang J R, Shen S, Guo J K, Chen L, Au C T, Jiang L L, Yin S F. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(3): 1433. |
| [58] | Sun S M, Wang W Z, Li D Z, Zhang L, Jiang D. ACS Catal., 2014, 4(10): 3498. |
| [59] | Li R G, Zhang F X, Wang D, Yang J X, Li M R, Zhu J, Zhou X, Han H X, Li C. Nat. Commun., 2013, 4(1): 1. |
| [60] | Hu J D, Chen D Y, Mo Z, Li N J, Xu Q F, Li H, He J H, Xu H, Lu J M. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(7): 2073. |
| [61] | Zhu M S, Sun Z C, Fujitsuka M, Majima T. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(8): 2008. |
| [62] | Liu F L, Shi R, Wang Z, Weng Y X, Che C M, Chen Y. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(34): 11791. |
| [63] | Zhu M S, Kim S, Mao L, Fujitsuka M, Zhang J Y, Wang X C, Majima T. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(37): 13234. |
| [64] | Ran J R, Guo W W, Wang H L, Zhu B C, Yu J G, Qiao S Z. Adv. Mater., 2018, 30(25): 1800128. |
| [65] | Zhang Q Z, Huang S Y, Deng J J, Gangadharan D T, Yang F, Xu Z H, Giorgi G, Palummo M, Chaker M, Ma D L. Adv. Funct. Mater., 2019, 29(28): 1902486. |
| [66] | Boppella R, Yang W, Tan J, Kwon H C, Park J, Moon J. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 242: 422. |
| [67] | Zhu M S, Fujitsuka M, Zeng L X, Liu M H, Majima T. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 256: 117864. |
| [68] | Hu J D, Ji Y J, Mo Z, Li N J, Xu Q F, Li Y Y, Xu H, Chen D Y, Lu J M. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(9): 4408. |
| [69] | Wang H, Jiang S L, Shao W, Zhang X D, Chen S C, Sun X S, Zhang Q, Luo Y, Xie Y. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(9): 3474. |
| [70] | Wang X, Xiang Y R, Zhou B Q, Zhang Y M, Wu J T, Hu R, Liu L W, Song J, Qu J L. J. Colloid Interface Sci., 2019, 534: 1. |
| [71] | Wang X, Zhou B Q, Zhang Y M, Liu L W, Song J, Hu R, Qu J L. J. Alloy. Compd., 2018, 769: 316. |
| [72] | Shen Z R, Sun S T, Wang W J, Liu J W, Liu Z F, Yu J C. J. Mater. Chem. A, 2015, 3(7): 3285. |
| [73] | Liu Y L, Zhou M, Zhang W C, Chen K Q, Mei A H, Zhang Y Y, Chen W. Nanoscale, 2019, 11(12): 5674. |
| [74] | Shao B B, Wang J J, Liu Z F, Zeng G M, Tang L, Liang Q H, He Q Y, Wu T, Liu Y, Yuan X Z. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(10): 5171. |
| [75] | Wang L, Xu Q C, Xu J, Weng J. RSC Adv., 2016, 6(73): 69033. |
| [76] | Li X B, Xiong J, Gao X M, Ma J, Chen Z, Kang B B, Liu J Y, Li H, Feng Z J, Huang J T. J. Hazard. Mater., 2020, 387: 121690. |
| [77] | Wen M, Wang J H, Tong R F, Liu D N, Huang H, Yu Y, Zhou Z K, Chu P K, Yu X F. Adv Sci, 2019, 6(1): 1801321. |
| [78] | Ge K, Zhang Y, Wang D, Li Z X, He J H, Fu C C, Yang Y F, Pan M W, Zhu L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(17): 20035. |
| [79] | Zhu X J, Zhang T M, Jiang D C, Duan H L, Sun Z J, Zhang M M, Jin H C, Guan R N, Liu Y J, Chen M Q, Ji H X, Du P W, Yan W S, Wei S Q, Lu Y L, Yang S F. Nat. Commun., 2018, 9(1): 1. |
| [80] | Zheng Y, Chen Y L, Wang L, Tan M Y, Xiao Y Y, Gao B F, Lin B Z. Sustain. Energy Fuels, 2020, 4(7): 3739. |
| [81] | Zhu X W, Huang S Q, Yu Q, She Y B, Yang J M, Zhou G L, Li Q D, She X J, Deng J J, Li H M, Xu H. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 269: 118760. |
| [82] | Talapaneni S N, Singh G, Kim I Y, AlBahily K, Al-Muhtaseb A H, Karakoti A S, Tavakkoli E, Vinu A. Adv. Mater., 2020, 32(18): 1904635. |
| [83] | Fei X G, Tan H Y, Cheng B, Zhu B C, Zhang L Y. Acta Phys. Chim. Sin., 2020: 2010027. |
| [84] | Wang X D, He J, Li J Y, Lu G, Dong F, Majima T, Zhu M S. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 277: 119230. |
| [85] | Zhang Y Z, Chen X, Zhang S Y, Yin L F, Yang Y. Chem. Eng. J., 2020, 401: 126033. |
| [86] | Zhang L L, Ding L X, Chen G F, Yang X F, Wang H H. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(9): 2612. |
| [87] | Bian S, Wen M, Wang J H, Yang N, Chu P K, Yu X F. J. Phys. Chem. Lett., 2020, 11(3): 1052. |
| [88] | Qiu P X, Xu C M, Zhou N, Chen H, Jiang F. Appl. Catal. B: Environ., 2018, 221: 27. |
| [89] | Shen Z K, Yuan Y J, Wang P, Bai W F, Pei L, Wu S T, Yu Z T, Zou Z G. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(15): 17343. |
| [90] | He D Y, Zhang Z C, Xing Y, Zhou Y J, Yang H, Liu H Y, Qu J, Yuan X, Guan J N, Zhang Y N. Chem. Eng. J., 2020, 384: 123258. |
| [91] | Zhang Z C, He D Y, Liu H Y, Ren M, Zhang Y N, Qu J, Lu N, Guan J N, Yuan X. Environ. Pollut., 2019, 245: 950. |
| [92] | Yuan Y H, Niu B Y, Yu Q H, Guo X, Guo Z H, Wen J, Liu T, Zhang H Q, Wang N. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(3): 1220. |
国家自然科学基金项目(51902243)
/
| 〈 |
|
〉 |