双光子荧光探针在生物传感中的应用
Two-Photon Fluorescence Probe in Bio-Sensor
荧光探针由于其灵敏度高、选择性好等优势已经成为研究复杂生物系统的有力工具。和单光子荧光探针相比,双光子荧光探针由于其激发光源较大的穿透深度、低的组织自发荧光干扰以及较好的空间选择性在生物传感中发挥着不可替代的重要作用。在本篇综述中,我们从双光子荧光探针的设计原理出发,系统全面地介绍了双光子荧光探针在金属离子、细胞微环境、活性物质(包含活性氧、活性氮、活性硫)、酶和亚细胞器(线粒体、溶酶体)等检测中的应用研究。在此之后,展望了有机双光子荧光探针在开发和应用方面尚待科学界解决的关键机遇和挑战。
Fluorescent probes have become a powerful tool for the study of complex biological systems due to their high sensitivity and selectivity. Compared with single-photon fluorescence probe, two-photon fluorescence probe (TPFP) plays an irreplaceable role in biosensor due to its larger penetration depth, lower interference of tissue autofluorescence and better spatial selectivity. In this review, starting from the design strategies of TPFP, we systematically and comprehensively introduce the application of TPFP in the determination of metal ions, celluar microenvironment, reactive species (including reactive oxygen species ROS, reactive nitrogen RNS, reactive sulfur RSS), enzymes, organelles (mitochondria, lysosomes) and so on. After that, we look forward to the key opportunities and challenges in the development and application of organic TPFP.
1 Introduction
2 Design principle of two-photon fluorescence probes
3 Bio-application of two-photon fluorescence probes
3.1 Two-photon probes for metal ions
3.2 Two-photon probes for cellular microenvironment
3.3 Two-photon probes for reactive species
3.4 Two-photon probes for enzymes
3.5 Two-photon probes for organelles
4 Conclusion and outlook
fluorescent probe / two-photon absorption / bio-sensor
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [1] | Kobayashi H, Ogawa M, Alford R, Choyke P L, Urano Y. Chem. Rev., 2010, 110(5): 2620. |
| [2] | Ueno T, Nagano T. Nat. Methods, 2011, 8(8): 642. |
| [3] | Lavis L D, Raines R T. ACS Chem. Biol., 2008, 3(3): 142. |
| [4] | Zipfel W R, Williams R M, Christie R, Nikitin A Y, Hyman B T, Webb W W. PNAS, 2003, 100(12): 7075. |
| [5] | He G S, Tan L S, Zheng Q D, Prasad P N. Chem. Rev., 2008, 108(4): 1245. |
| [6] | Kim H M, Cho B R. Acc. Chem. Res., 2009, 42(7): 863. |
| [7] | Lim C S, Cho B R. BMB Rep., 2013, 46(4): 188. |
| [8] | Fu Y H, Finney N S. RSC Adv., 2018, 8(51): 29051. |
| [9] | Wu L L, Liu J H, Li P, Tang B, James T D. Chem. Soc. Rev., 2021, 50(2): 702. |
| [10] | Kim H M, Cho B R. Chem. Asian J., 2011, 6(1): 58. |
| [11] | Lee H J, Cho C W, Seo H, Singha S, Jun Y W, Lee K H, Jung Y, Kim K T, Park S, Bae S C, Ahn K H. Chem. Commun., 2016, 52(1): 124. |
| [12] | Lim C S, Han J H, Kim C W, Kang M Y, Kang D W, Cho B R. Chem. Commun., 2011, 47(25): 7146. |
| [13] | Kim H, Kim B, Hong J, Park J S, Lee K, Cho B. Angew. Chem. Int. Ed., 2007, 46(39): 7445. |
| [14] | Kim H, Jung C, Kim B, Jung S Y, Hong J, Ko Y G, Lee K, Cho B. Angew. Chem. Int. Ed., 2007, 46(19): 3460. |
| [15] | Kim M, Lim C, Hong J, Han J, Jang H Y, Kim H, Cho B. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(2): 364. |
| [16] | Zhang M, Gao Y H, Li M Y, Yu M X, Li F Y, Li L, Zhu M W, Zhang J P, Yi T, Huang C H. Tetrahedron Lett., 2007, 48(21): 3709. |
| [17] | Li X, Li Z, Yang Y W. Adv. Mater., 2018, 30: e1800177. |
| [18] | Lim C S, Kang D W, Tian Y S, Han J H, Hwang H L, Cho B R. Chem. Commun., 2010, 46: 2388. |
| [19] | Li W Y, Fang B Q, Jin M, Tian Y. Anal. Chem., 2017, 89(4): 2553. |
| [20] | Fu Y, Ding C Q, Zhu A W, Deng Z F, Tian Y, Jin M. Anal. Chem., 2013, 85(24): 11936. |
| [21] | Pond S J K, Tsutsumi O, Rumi M, Kwon O, Zojer E, BrÉdas J L, Marder S R, Perry J W. J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(30): 9291. |
| [22] | Zhou L Y, Wang Q Q, Zhang X B, Tan W H. Anal. Chem., 2015, 87(8): 4503. |
| [23] | Sarkar A R, Heo C H, Xu L, Lee H W, Si H Y, Byun J W, Kim H M. Chem. Sci., 2016, 7(1): 766. |
| [24] | Park H J, Lim C S, Kim E S, Han J H, Lee T H, Chun H J, Cho B R. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51(11): 2673. |
| [25] | Yin J L, Peng M, Lin W Y. Chem. Commun., 2019, 55(74): 11063. |
| [26] | Yin J L, Peng M, Lin W Y. Anal. Chem., 2019, 91(13): 8415. |
| [27] | Zhang W, Li P, Yang F, Hu X F, Sun C Z, Zhang W, Chen D Z, Tang B. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(40): 14956. |
| [28] | Chen L Y, Cho M K, Wu D, Kim H M, Yoon J. Anal. Chem., 2019, 91(22): 14691. |
| [29] | Masanta G, Heo C H, Lim C S, Bae S K, Cho B R, Kim H M. Chem. Commun., 2012, 48(29): 3518. |
| [30] | Li Y, Shu Y Z, Liang M W, Xie X L, Jiao X Y, Wang X, Tang B Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(38): 12415. |
| [31] | Mao Z Q, Ye M T, Hu W, Ye X X, Wang Y Y, Zhang H J, Li C Y, Liu Z H. Chem. Sci., 2018, 9(28): 6035. |
| [32] | Yu H B, Xiao Y, Jin L J. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(42): 17486. |
| [33] | Zhou L, Xie L J, Liu C H, Xiao Y. Chin. Chem. Lett., 2019, 30(10): 1799. |
| [34] | Seo E W, Han J H, Heo C H, Shin J H, Kim H M, Cho B R. Chem. Eur. J., 2012, 18(39): 12388. |
| [35] | Mao Z Q, Feng W Q, Li Z, Zeng L Y, Lv W, Liu Z H. Chem. Sci., 2016, 7(8): 5230. |
| [36] | Bae S K, Heo C H, Choi D J, Sen D, Joe E H, Cho B R, Kim H M. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(26): 9915. |
| [37] | Jiao X Y, Xiao Y S, Li Y, Liang M W, Xie X L, Wang X, Tang B. Anal. Chem., 2018, 90(12): 7510. |
| [38] | Hu M Y, Li L, Wu H, Su Y, Yang P Y, Uttamchandani M, Xu Q H, Yao S Q. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(31): 12009. |
| [39] | Ge L H, Liu Z C, Tian Y. Chem. Sci., 2020, 11(8): 2215. |
| [40] | Li W, Yin S L, Gong X Y, Xu W, Yang R H, Wan Y C, Yuan L, Zhang X B. Chem. Commun., 2020, 56(9): 1349. |
| [41] | Wang C, Song X B, Xiao Y. ChemBioChem, 2017, 18(17): 1762. |
| [42] | Wang X H, Nguyen D M, Yanez C O, Rodriguez L, Ahn H Y, Bondar M V, Belfield K D. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(35): 12237. |
| [43] | Son J H, Lim C S, Han J H, Danish I A, Kim H M, Cho B R. J. Org. Chem., 2011, 76(19): 8113. |
| [44] | Li X S, Jiang M J, Lam J W Y, Tang B Z, Qu J Y. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(47): 17022. |
| [45] | Zhang X F, Wang C, Jin L J, Han Z, Xiao Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6(15): 12372. |
江苏省自然科学基金项目(19KJB140014)
江苏省自然科学基金项目(NY219125)
江苏省自然科学基金项目(NY220024)
/
| 〈 |
|
〉 |