无机水系液流电池研究
A Review of Inorganic Aqueous Flow Battery
液流电池具有安全性高、循环寿命长以及环境友好等优势,被认为是大规模储能技术的首选技术之一,能够解决太阳能、风能等可再生能源发电不连续、不稳定的瓶颈问题,推动可再生能源的大规模应用,助力碳达峰、碳中和目标的实现。其中无机水系液流电池具有能量效率高、循环性能稳定、技术成熟等优势,是目前工程应用最为广泛的液流电池。本文介绍了无机水系液流电池的技术现状及其示范应用情况,系统阐述了新型无机水系液流电池的原理、技术现状及其挑战,同时对无机水系液流电池未来的技术创新与突破进行了展望,为无机水系液流电池的发展指明了方向。
Flow battery (FB), an important technology for large-scale energy storage, has the advantages of high safety, long cycle life, environmental friendliness, and so on. FBs can stabilize the fluctuation of renewable energy output, help to promote the large-scale application of renewable energy, and further achieve the goal of peak carbon dioxide emissions and carbon neutrality. Inorganic aqueous flow batteries with high energy efficiency and stable cycle performance are attracting increasing attention. This paper introduces the technology status and application demonstration of the commercial inorganic aqueous flow battery. Then, the principle, current state, and technology challenges of new-type inorganic aqueous flow batteries are summarized. Finally, this paper points out the goals of inorganic aqueous flow batteries for the next 15 years, pointing out the development direction of inorganic aqueous flow batteries.
1 Introduction
2 liquid-liquid aqueous flow battery
2.1 Fe-Cr flow battery
2.2 Vanadium flow battery
2.3 Other types of liquid-liquid aqueous flow battery
3 Liquid-deposition aqueous flow battery
3.1 Zn-Br flow battery
3.2 Other types of liquid-deposition aqueous flow battery
4 Conclusion and outlook
液流电池 / 无机水系液流电池 / 液-液型液流电池 / 液-沉积型液流电池
flow battery / inorganic aqueous flow battery / liquid-liquid aqueous flow battery / liquid-deposition aqueous flow battery
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
( 邱华玉, 赵井文, 周新红, 崔光磊. 化学学报, 2018, 76: 749.). |
| [11] |
|
| [12] |
( 常增花, 王建涛, 武兆辉, 赵金玲, 卢世刚. 化学进展,2018, 30: 1960.). |
| [13] |
|
| [14] |
( 庄全超, 杨梓, 张蕾, 崔艳华. 化学进展, 2020, 32: 761.). |
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
( 林兆勤, 江志韫. 电源技术, 1991(2): 32.). |
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
( 张华民, 张宇, 刘宗浩, 王晓丽. 化学进展, 2009, 21: 2333.). |
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
( 杨林, 王含, 李晓蒙, 赵钊, 左元杰, 刘雨佳, 刘赟. 储能科学与技术, 2020, 9: 751.). |
| [30] |
Hagedorn. NASA redox storage system development project. final report. Washington, 1984. |
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
( 谢聪鑫, 郑琼, 李先锋, 张华民. 储能科学与技术, 2017, 6(5): 1050.) |
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
( 周汉涛, 张华民, 赵平, 衣宝廉. 可再生能源, 2005, 3: 62.). |
| [94] |
|
| [95] |
( 文越华, 程杰, 张华民, 杨裕生. 电池, 2008, 38: 247.). |
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
( 周德璧, 于中一. 电池, 2004, 6, 442.). |
| [105] |
|
| [106] |
( 林航. 东北电力大学硕士论文, 2019.). |
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
|
| [121] |
|
| [122] |
|
| [123] |
|
| [124] |
|
| [125] |
|
| [1] | Chu S, Majumdar A. Nature, 2012, 488(7411): 294. |
| [2] | Jiang S, Li Y, Lu Q, Hong Y, Wang S. Nat. Commun., 2021, 12: 1938. |
| [3] | Stocks M, Stocks R, Lu B, Cheng C, Blakers A. Joule, 2021, 5(1): 270. |
| [4] | Guo C, Li C, Zhang K, Cai Z, Shen L. Appl. Energ., 2021, 286: 116513. |
| [5] | Olabi A G, Wilberforce T, Abdelkareem M A, Ramadan M. Energies, 2021, 14(8): 2159. |
| [6] | Jian X, Jian W A, Rhy A, Tian L, Shuai M A, Ying J, Yun Q X. J. Energy Storage, 2021, 38: 102508. |
| [7] | Zhou Y, Qi H L, Yang J Y, Bo Z, Huang F, Islam M S, Lu X Y, Dai L M, Amal R, Wang C H, Han Z J. Energy Environ. Sci., 2021, 14(4): 1854. |
| [8] | Goodenough J B, Cockrell VH. Accounts Chem. Rec., 2013, 46: 5. |
| [9] | Qiu H Y, Zhao J W, Zhou X H, Cui GL, Acta Chim. Sinica, 2018, 76: 749. |
| [9] | ( 邱华玉, 赵井文, 周新红, 崔光磊. 化学学报, 2018, 76: 749.). |
| [10] | Chang Z H, Wang J T, Wu Z H, Zhao J L, Lu S G. Progress in Chemistry, 2018, 30: 1960. |
| [10] | ( 常增花, 王建涛, 武兆辉, 赵金玲, 卢世刚. 化学进展,2018, 30: 1960.). |
| [11] | Zhuang Q C, Yang Z, Zhang L, Cui Y H. Progress in Chemistry, 2020, 32: 761. |
| [11] | ( 庄全超, 杨梓, 张蕾, 崔艳华. 化学进展, 2020, 32: 761.). |
| [12] | Jens N N R, Tatjana H, Peter F. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 54: 9776. |
| [13] | Wang W, Luo Q T, Li B, Wei X L, Li L Y, Yang Z G. Adv. Funct. Mater., 2013, 23(8): 970. |
| [14] | Romadina E I, Volodin I A, Stevenson K J, Troshin P A. J. Mater. Chem. A, 2021, 9(13): 8303. |
| [15] | Pang S, Wang X Y, Wang P, Ji Y L. Angewandte Chemie Int. Ed., 2021, 60(10): 4953. |
| [16] | Wang C X, Yu B, Liu Y Z, Wang H Z, Zhang Z W, Xie C X, Li X F, Zhang H M, Jin Z. Energy Storage Mater., 2021, 36: 417. |
| [17] | Lopez-Atalaya M, Codina G, Perez J R, Vazquez J L, Aldaz A. J. Power Sources, 1992, 39(2): 147. |
| [18] | Thaller L H. NASA TM-79143, DOE/NASA/1002-79/3, 1979. |
| [19] | Lin Z Q, Jiang Z Y. Chin. J. Power Sources, 1991(2): 32. |
| [19] | ( 林兆勤, 江志韫. 电源技术, 1991(2): 32.). |
| [20] | Futamata M, Higuchi S, Nakamura O, Ogino I, Takada Y, Okazaki S, Ashimura S, Takahashi S. J. Power Sources, 1988, 24(2): 137. |
| [21] | Zhang H M, Zhang Y, Liu Z H, Wang X L. Progress in Chemistry, 2009, 21: 2333. |
| [21] | ( 张华民, 张宇, 刘宗浩, 王晓丽. 化学进展, 2009, 21: 2333.). |
| [22] | Grigorii L, Soloveichi K. Chem. Rev., 2015, 115: 11533. |
| [23] | Yang L, Wang H, Li X M, Zhao Z, Zuo Y J, Liu Y J, Liu Y. Energy Storage Science and Technology, 2020, 9: 751. |
| [23] | ( 杨林, 王含, 李晓蒙, 赵钊, 左元杰, 刘雨佳, 刘赟. 储能科学与技术, 2020, 9: 751.). |
| [24] | Hagedorn. NASA redox storage system development project. final report. Washington, 1984. |
| [25] | Wu C, Scherson D, Calvo E J. Electrochem. Soc., 1986, 133: 2109. |
| [26] | Na C A, Hz A, Xdl A, Cysb C. Electrochimi. Acta, 2020, 336: 135646. |
| [27] | Jalan V, Morriseau B, Swette L. Office of Scientific and Technical Information (OSTI), 1982. |
| [28] | Zeng Y K, Zhou X L, Zeng L, Yan X H, Zhao T S. J. Power Sources, 2016, 327: 258. |
| [29] | Zhang H, Yi T, Li J, Bing X. Electrochimi. Acta, 2017, 248: 603. |
| [30] | Wang S L, Xu Z Y, Wu X L, Zhao H, Zhao J L, Liu J G, Yan C W, Fan X Z. Electrochimica Acta, 2021, 368: 137524. |
| [31] | Rychcik M, Skyllas-Kazacos M. J. Power Sources, 1988, 22(1): 59. |
| [32] | Sukkar T, Skyllas-Kazacos M. J. Appl. Electrochem., 2004, 34(2): 137. |
| [33] | Prifti H, Parasuraman A, Winardi S, Lim T M, Skyllas-Kazacos M. Membranes, 2012, 2(2): 275. |
| [34] | Sun B, Skyllas-Kazacos M. Electrochimica Acta, 1992, 37(7): 1253. |
| [35] | Rui X H, Oo M O, Sim D H, Raghu S C, Yan Q Y, Lim T M, Skyllas-Kazacos M. Electrochimica Acta, 2012, 85: 175. |
| [36] | Noack J, Roznyatovskaya N, Kunzendorf J, Skyllas-Kazacos M, Menictas C, Tübke J. J. Energy Chem., 2018, 27(5): 1341. |
| [37] | Cao L Y, Skyllas-Kazacos M, Menictas C, Noack J. J. Energy Chem., 2018, 27(5): 1269. |
| [38] | Skyllas-Kazacos M, Cao L Y, Kazacos M, Kausar N, Mousa A. ChemInform, 2016, 47(37): 1521. |
| [39] | Rahman F, Skyllas-Kazacos M. J. Power Sources, 2009, 189(2): 1212. |
| [40] | Mousa A, Skyllas-Kazacos M. ChemElectroChem, 2017, 4(1): 130. |
| [41] | Yan Y T, Skyllas-Kazacos M, Bao J. J. Energy Storage, 2017, 11: 104. |
| [42] | Yan Y T, Li Y F, Skyllas-Kazacos M, Bao J. J. Power Sources, 2016, 322: 116. |
| [43] | Skyllas-Kazacos M, Kazacos M. J. Power Sources, 2011, 196(20): 8822. |
| [44] | Tang A, Bao J, Skyllas-Kazacos M. J. Power Sources, 2011, 196(24): 10737. |
| [45] | Skyllas-Kazacos M, Goh L. J. Membr. Sci., 2012, 399/400: 43. |
| [46] | Qiao L, Liu S M, Cheng H D, Ma X K. Membranes, 2022, 12(4): 388. |
| [47] | Yuan Z Z, Zhu X X, Li M R, Lu W J, Li X F, Zhang H M. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55(9): 3058. |
| [48] | Moore M, Counce R. M, Watson J, Zawodzinsk T. J. Adv. Chem. Eng., 2015, 5: 1000140. |
| [49] | Kazacos M, Cheng M, Skyllas-Kazacos M. J. Appl. Electrochem., 1990, 20(3): 463. |
| [50] | Li L, Kim S, Wang W, Vijayakumar M, Nie Z, Chen B. Adv. Energy Mater., 2011, 1: 394. |
| [51] | Ahn Y, Kim D. Energy Storage Mater., 2020, 31: 105. |
| [52] | Ye J, Zhao X, Ma Y, Su J, Sun L. Adv. Energy Mater., 2020, 10: 1904041. |
| [53] | Qian P H, Wang H X, Jiang Y H, Zhou Y, Shi H F. J. Mater. Chem. A, 2021, 9(7): 4240. |
| [54] | Di M, Hu L, Gao L, Yan X, He G. Chem. Eng. J., 2020, 399: 125833. |
| [55] | Xu W X, Zhao Y Y, Yuan Z Z, Li X F, Zhang H M, Vankelecom I F J. Adv. Funct. Mater., 2015, 25(17): 2583. |
| [56] | Yuan Z Z, Li X F, Duan Y Q, Zhao Y Y, Zhang H M. Polym. Chem., 2015, 6(30): 5385. |
| [57] | Yuan Z Z, Li X F, Zhao Y Y, Zhang H M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7(34): 19446. |
| [58] | Zhang H Z, Zhang H M, Zhang F X, Li X F, Li Y, Vankelecom I. Energy Environ. Sci., 2013, 6(3): 776. |
| [59] | Yuan Z Z, Duan Y Q, Zhang H Z, Li X F, Zhang H M, Vankelecom I. Energy Environ. Sci., 2016, 9(2): 441. |
| [60] | Lu W J, Yuan Z Z, Zhao Y Y, Li X F, Zhang H M, Vankelecom I F J. Energy Environ. Sci., 2016, 9(7): 2319. |
| [61] | Lu W J, Yuan Z Z, Li M R, Li X F, Zhang H M, Vankelecom I. Adv. Funct. Mater., 2017, 27(4): 1604587. |
| [62] | Wang R, Li Y. Energy Storage Mater., 2020, 31: 23051. |
| [63] | Yu L H, Lin F, Xu L, Xi J Y. J. Energy Chem., 2019, 35: 55. |
| [64] | Wang R, Li Y S, Wang Y N, Fang Z. Appl. Energy, 2020, 261: 114369. |
| [65] | Sun J, Jiang H R, Zhang B W, Chao C Y H, Zhao T S. Appl. Energy, 2020, 259: 114198. |
| [66] | Wei L, Zhao T S, Zeng L, Zeng Y K, Jiang H R. J. Power Sources, 2017, 341: 318. |
| [67] | Jiang H R, Sun J, Wei L, Wu M C, Shyy W, Zhao T S. Energy Storage Mater., 2020, 24: 529. |
| [68] | Largent R, Skylas-Kazacos M, Chieng, J. 23rd Photovoltaic Specialists Conference, Louisville, Kentucky, IEEE, 1993: 1119. |
| [69] | Shibata A, Sato K. Journal of Power Engineering, 1999, 13: 130. |
| [70] | Xie C X, Zheng Q, Li X F, Zhang H M. Energy Storage Sci. Technol., 2017, 6(5): 1050. |
| [70] | ( 谢聪鑫, 郑琼, 李先锋, 张华民. 储能科学与技术, 2017, 6(5): 1050.) |
| [71] | Ma X, Zhang H, Xu X. The International Coaltion for Energy Storage and Innovation, Dalian, China, 2019.. |
| [72] | Li X F, Zhang H M, Mai Z S, Zhang H Z, Vankelecom I. Energy Environ. Sci., 2011, 4(4): 1147. |
| [73] | Zhang M, Moore M, Watson J J. Electrochem. Soc., 2012, 159: A1183. |
| [74] | Xue F Q, Wang Y L, Wang W H, Wang X D. Electrochimica Acta, 2008, 53(22): 6636. |
| [75] | Park S, Lee H, Lee H J, Kim H. J. Power Sources, 2020, 451: 227746. |
| [76] | Reynard D, Maye S, Peljo P, Chanda V, Girault H H, Gentil S. Chem. Eur. J., 2020, 26(32): 7250. |
| [77] | Kaliyaraj S, Subramanian S, Pitchai R, Mani U. Electrochimi. Acta, 2020, 345: 136245. |
| [78] | Kaku H, Dong Y R, Hanafusa K, Moriuchi K, Shigematsu T. ECS Trans., 2016, 72(10): 1. |
| [79] | Kaku H, Kawagoe Y, Dong Y R, Tatsumi R, Moriuchi K, Shigematsu T. ECS Trans., 2017, 77(11): 173. |
| [80] | Wang W, Kim S, Chen B W, Nie Z M, Zhang J L, Xia G G, Li L Y, Yang Z G. Energy Environ. Sci., 2011, 4(10): 4068. |
| [81] | Zhou H T, Zhang H M, Zhao P, Yi B L. Electrochimica Acta, 2006, 51(28): 6304. |
| [82] | Zhao P, Zhang H M, Zhou H T, Yi B L. Electrochimica Acta, 2005, 51(6): 1091. |
| [83] | Zhou H T, Zhang H M, Zhao P, Yi B L. Electrochemistry, 2006, 74(4): 296. |
| [84] | Walsh F C. Pure Appl. Chem., 2001, 73(12): 1819. |
| [85] | Zhou H T, Zhang H M, Zhao P, Yi B L. Renewable Energy Resources, 2005, 3: 62. |
| [85] | ( 周汉涛, 张华民, 赵平, 衣宝廉. 可再生能源, 2005, 3: 62.). |
| [86] | Wen Y, Cheng J, Zhang H M, Yang Y S. Battery Bimonthly, 2008, 38: 247. |
| [86] | ( 文越华, 程杰, 张华民, 杨裕生. 电池, 2008, 38: 247.). |
| [87] | Li Z J, Weng G M, Zou Q L, Cong G T, Lu Y C. Nano Energy, 2016, 30: 283. |
| [88] | Gong K, Xu F, Grunewald J B, Ma X Y, Zhao Y, Gu S, Yan Y S. ACS Energy Lett., 2016, 1(1): 89. |
| [89] | Sreenath S, Sharma N K, Nagarale R K. RSC Adv., 2020, 10(73): 44824. |
| [90] | Shin M, Noh C, Chung Y, Kwon Y. Chem. Eng. J., 2020, 398: 125631. |
| [91] | Khor A, Leung P, Mohamed M R, Flox C, Xu Q, An L, Wills R G A, Morante J R, Shah A A. Mater. Today Energy, 2018, 8: 80. |
| [92] | Jens N, Roznyatovskaya N, Tatjana H, Peter F. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 54: 9776. |
| [93] | Lu W J, Xie C X, Zhang H M, Li X F. ChemSusChem, 2018, 11(23): 3996. |
| [94] | Zhou D B, Yu Z Y. Battery Bimonthly, 2004, 6, 442. |
| [94] | ( 周德璧, 于中一. 电池, 2004, 6, 442.). |
| [95] | Lin H. Master’s Dissertation of Northeast Electric Power University, 2019. |
| [95] | ( 林航. 东北电力大学硕士论文, 2019.). |
| [96] | Biswas S, Senju A, Mohr R, Hodson T, Karthikeyan N, Knehr K W, Hsieh A G, Yang X F, Koel B E, Steingart D A. Energy Environ. Sci., 2017, 10(1): 114. |
| [97] | van Egmond W J, Saakes M, Porada S, Meuwissen T, Buisman C J N, Hamelers H V M. J. Power Sources, 2016, 325: 129. |
| [98] | Zhang L Q, Zhang H M, Lai Q Z, Li X F, Cheng Y H. J. Power Sources, 2013, 227: 41. |
| [99] | Li B, Nie Z M, Vijayakumar M, Li G S, Liu J, Sprenkle V, Wang W. Nat. Commun., 2015, 6: 6303. |
| [100] | Xie C X, Zhang H M, Xu W B, Wang W, Li X F. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(35): 11472. |
| [101] | Xie C X, Liu Y, Lu W J, Zhang H M, Li X F. Energy Environ. Sci., 2019, 12(6): 1834. |
| [102] | Ulaganathan M, Suresh S, Mariyappan K, Periasamy P, Pitchai R. ACS Sustainable Chem. Eng., 2019, 7(6): 6053. |
| [103] | Clarke R. WO 03/ 017408 A1, 2003. |
| [104] | Clarke R. US 2004/ 0197649 A1, 2004. |
| [105] | Clarke R. US 7560189 B2, 2009. |
| [106] | Xie C X, Li T Y, Deng C Z, Song Y, Zhang H M, Li X F. Energy Environ. Sci., 2020, 13(1): 135. |
| [107] | Chen F Y, Sun Q, Gao W, Liu J G, Yan C W, Liu Q Y. J. Power Sources, 2015, 280: 227. |
| [108] | Zhou X L, Lin L Y, Lv Y H, Zhang X Y, Wu Q X. J. Power Sources, 2018, 404: 89. |
| [109] | Zeng Y K, Yang Z F, Lu F, Xie Y L. Appl. Energy, 2019, 255: 113756. |
| [110] | McGrath M J, Patterson N, Manubay B C, Hardy S H, Malecha J J, Shi Z X, Yue X J, Xing X, Funke H H, Gin D L, Liu P, Noble R D. Ind. Eng. Chem. Res., 2019, 58(49): 22250. |
| [111] | Hawthorne K L, Petek T J, Miller M A, Wainright J S, Savinell R F. J. Electrochem. Soc., 2014, 162(1): A108. |
| [112] | Hawthorne K L, Wainright J S, Savinell R F. J. Electrochem. Soc., 2014, 161(10): A1662. |
| [113] | Yu S C, Yue X J, Holoubek J, Xing X, Pan E, Pascal T, Liu P. J. Power Sources, 2021, 513: 230457. |
| [114] | Qiao L, Xie C X, Nan M J, Zhang H M, Ma X K, Li X F. J. Mater. Chem. A, 2021: 12606. |
中央高校基本科研业务费专项资金(3132021179)
中国科学院洁净能源先导专项资金(XDA21070100)
/
| 〈 |
|
〉 |