RAFT链转移剂的选用原则及通用型RAFT链转移剂
尹航 , 李智 , 郭晓峰 , 冯岸超 , 张立群 , 汤华燊
化学进展 ›› 2022, Vol. 34 ›› Issue (6) :1298-1307
RAFT链转移剂的选用原则及通用型RAFT链转移剂
Selection Principle of RAFT Chain Transfer Agents and Universal RAFT Chain Transfer Agents
可逆加成-断裂链转移聚合(RAFT Polymerization)是目前最为常用的活性可控自由基聚合方法之一,因其产物分子量分布较窄、适用单体范围广、反应条件温和等优势得到了不同领域科学家的广泛应用。然而,科学家们在选择RAFT链转移剂(也称RAFT试剂)时,经常会忽略RAFT链转移剂与单体活性的匹配原则,导致在制备高活单体与低活单体的嵌段共聚物方面存在产物分子量分布宽、聚合速率慢,甚至反应无法成功进行的问题。基于此,本文首先综述聚合中RAFT链转移剂的选用原则,随后介绍近几年开发的一类同时适用于高/低活性单体聚合的通用型RAFT链转移剂(Universal/Switchable RAFT agent)的作用原理及适用条件,并着重探讨了基于通用型RAFT链转移剂制备高/低活性单体的嵌段共聚物的最新进展及应用。
Reversible Addition-Fragmentation Chain Transfer Polymerization (RAFT Polymerization) is currently one of the most common “Reversible Deactivation Radical Polymerization”, and it has been widely used by scientists in different directions because of its advantages such as narrow molecular weight distribution, wide range of applicable monomers, and mild reaction conditions. However, when scientists choose RAFT chain transfer agents (also known as RAFT agents) in polymerization, they often donot clearly understand the principle of matching the activity of RAFT chain transfer agents and monomers. Therefore, in the preparation of block copolymers of “more activated” monomers (MAMs) and “less activated” monomers (LAMs), there are problems that the product has a wide molecular weight distribution, a slow polymerization rate, and even the reaction cannot successfully continue. Based on this, we first review the selection principles of RAFT chain transfer agents in polymerization, and then introduce the principle and application conditions of a universal RAFT chain transfer agent (Universal RAFT agent) (including non switchable type and proton switchable type) developed in recent years that is suitable for the polymerization of MAMs/LAMs. Finally, the latest development and application of block copolymers with MAMs and LAMs based on Universal RAFT agents are discussed in depth.
1 Introduction
2 Structure of RAFT agents and selection principle
3(Non Switchable)Universal RAFT agents
4 Proton Switchable RAFT agents
4.1 Chain transfer kinetics
4.2 Application of Switchable RAFT agents in aqueous solution
4.3 Effect of acids’type and amount on Switchable RAFT agents’activity
4.4 Removal method of end group
4.5 Block copolymer realized with Switchable RAFT agents
5 Conclusions and outlook
RAFT聚合 / 通用型RAFT链转移剂 / 嵌段共聚物 / 自组装
RAFT polymerization / universal RAFT agent / block copolymers / self-assembly
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
( 项青, 罗英武. 化学进展, 2018, 30(1): 101.) |
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
Schmidt Bernhard V K J. Macromol. Chem. Phys., 2018, 219(7): 1700494. |
| [26] |
|
| [27] |
( 冯业娜, 刘书河, 张书博, 薛彤, 庄鸿麟, 冯岸超. 化学进展,2021, 33(11): 1953.) |
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
( 孙连伟, 孙中鹤, 王雪, 徐林, 冯岸超, 张立群. 化学进展, 2020, 32(6): 727.) |
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [1] | Rizzardo E, Chiefari J, Chong B Y K, Ercole F, Krstina J, Jeffery J, Le T P T, Mayadunne R T A, Meijs G F, Moad C L, Moad G, Thang S H. Macromol. Symp., 1999, 143(1): 291. |
| [2] | Perrier S. Macromolecules, 2017, 50(19): 7433. |
| [3] | Xiang Q, Luo Y W. Prog. Chem., 2018, 30(1): 101. |
| [3] | ( 项青, 罗英武. 化学进展, 2018, 30(1): 101.) |
| [4] | Peng J Y, Xu Q H, Ni Y Y, Zhang L F, Cheng Z P, Zhu X L. Polym. Chem., 2019, 10(16): 2064. |
| [5] | Zapata-Gonzalez I, Hutchinson R A, Buback M, Rivera-Magallanes A. Chem. Eng. J., 2021, 415: 128970. |
| [6] | Wang Y J, Wang M Q, Bai L J, Zhang L F, Cheng Z P, Zhu X L. Polym. Chem., 2020, 11(12): 2080. |
| [7] | Zetterlund P B, Perrier S. Macromolecules, 2011, 44(6): 1340. |
| [8] | Guerrero-Sanchez C, Keddie D J, Saubern S, Chiefari J. ACS Comb. Sci., 2012, 14(7): 389. |
| [9] | Hoff E A, Abel B A, Tretbar C A, McCormick C L, Patton D L. Polym. Chem., 2017, 8(34): 4978. |
| [10] | Altintas O, Riazi K, Lee R, Lin C Y, Coote M L, Wilhelm M, Barner-Kowollik C. Macromolecules, 2013, 46 (20): 8079. |
| [11] | Wang Z J, Ma Z Y, Zhang Z Y, Wu F, Jiang H, Jia X R. Polym. Chem., 2014, 5(24): 6893. |
| [12] | Sun Z H, Choi B, Feng A C, Moad G, Thang S H. Macromolecules, 2019, 52(4): 1746. |
| [13] | Guo X F, Zhang T R, Wu Y T, Shi W C, Choi B, Feng A C, Thang S H. Polym. Chem., 2020, 11(42): 6794. |
| [14] | Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Acc. Chem. Res., 2008, 41(9): 1133. |
| [15] | Li Z, Li H, Sun Z H, Hao B T, Lee T C, Feng A C, Zhang L Q, Thang S H. Polym. Chem., 2020, 11(18): 3162. |
| [16] | Sun Z H, Mi X, Yu Y N, Shi W C, Feng A C, Moad G, Thang S H. Macromolecules, 2021, 54(11): 5022. |
| [17] | Chen C, Guo X F, Du J H, Choi B, Tang H L, Feng A C, Thang S H. Polym. Chem., 2019, 10(2): 228. |
| [18] | Hou W M, Li Z Q, Xu L, Li Y C, Shi Y, Chen Y M. ACS Macro Lett., 2021, 10(10): 1260. |
| [19] | Sun Q, Liu G Q, Wu H B, Xue H D, Zhao Y, Wang Z L, Wei Y, Wang Z M, Tao L. ACS Macro Lett., 2017, 6(5): 550. |
| [20] | Pound G, McKenzie J M, Lange R F M, Klumperman B. Chem. Commun., 2008: 3193. |
| [21] | Stace S J, Fellows C M, Moad G, Keddie D J. Macromol. Rapid Commun., 2018, 39(19): 1800228. |
| [22] | Luo X H, Zhao S Z, Chen Y, Zhang L, Tan J B. Macromolecules, 2021, 54(6): 2948. |
| [23] | He W D, Sun X L, Wan W M, Pan C Y. Macromolecules, 2011, 44(9): 3358. |
| [24] | Schmidt Bernhard V K J. Macromol. Chem. Phys., 2018, 219(7): 1700494. |
| [25] | Feng Y N, Liu S H, Zhang S B, Xue T, Zhuang H L, Feng A C. Prog. Chem., 2021, 33(11): 1953. |
| [25] | ( 冯业娜, 刘书河, 张书博, 薛彤, 庄鸿麟, 冯岸超. 化学进展,2021, 33(11): 1953.) |
| [26] | DelRe C, Jiang Y F, Kang P, Kwon J, Hall A, Jayapurna I, Ruan Z Y, Ma L, Zolkin K, Li T, Scown C D, Ritchie R O, Russell T P, Xu T. Nature, 2021, 592(7855): 558. |
| [27] | Oral I, Grossmann L, Fedorenko E, Struck J, Abetz V. Polymers, 2021, 13(21): 3675. |
| [28] | Tanaka J, Archer N E, Grant M J, You W. J. Am. Chem. Soc., 2021, 143(39): 15918. |
| [29] | Lee K, Corrigan N, Boyer C. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(16): 8839. |
| [30] | Moad G, Rizzardo E. Polym. Int., 2020, 69(8): 658. |
| [31] | Sun L W, Sun Z H, Wang X, Xu L, Feng A C, Zhang L Q. Prog. Chem., 2020, 32(6): 727. |
| [31] | ( 孙连伟, 孙中鹤, 王雪, 徐林, 冯岸超, 张立群. 化学进展, 2020, 32(6): 727.) |
| [32] | Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Polymer, 2008, 49(5): 1079. |
| [33] | Guimaraes T R, Bong Y L, Thompson S, Moad G, Perrier S, Zetterlund P B. Polym. Chem., 2021, 12(1), 122. |
| [34] | Chong Y K, Krstina J, Le T P T, Moad G, Postma A, Rizzardo E, Thang S H. Macromolecules, 2003, 36(7): 2256. |
| [35] | Vishnevetskii D V, Chernikova E V, Garina E S, Sivtsov E V. Polym. Sci. Ser. B, 2013, 55(9/10): 515. |
| [36] | Theis A, Stenzel M H, Davis T P, Coote M L, Barner-Kowollik C. Aust. J. Chem., 2005, 58(6): 437. |
| [37] | Coote M L, Izgorodina E I, Cavigliasso G E, Roth M, Busch M, Barner-Kowollik C. Macromolecules, 2006, 39(13): 4585. |
| [38] | Gigmes D, Bertin D, Marque S, Guerret O, Tordo P. Tetrahedron Lett., 2003, 44(6): 1227. |
| [39] | Keddie D J, Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Macromolecules, 2012, 45(13): 5321. |
| [40] | Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Aust. J. Chem., 2012, 65(8): 985. |
| [41] | Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Aust. J. Chem., 2009, 62(11): 1402. |
| [42] | Chiefari J, Mayadunne R T A, Moad C L, Moad G, Rizzardo E, Postma A, And M A S, Thang S H. Macromolecules, 2003, 36(7): 2273. |
| [43] | Moad G. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2019, 57(3): 216. |
| [44] | Gardiner J, Martinez-Botella I, Tsanaktsidis J, Moad G. Polym. Chem., 2016, 7(2): 481. |
| [45] | Gardiner J, Martinez-Botella I, Kohl T M, Krstina J, Moad G, Tyrell J H, Coote M L, Tsanaktsidis J. Polym. Int, 2017, 66(11): 1438. |
| [46] | Girard E, Marty J D, Ameduri B, Destarac M. ACS Macro Lett., 2012, 1(2): 270. |
| [47] | Dayter L A, Murphy K A, Shipp D A. Aust. J. Chem., 2013, 66(12): 1564. |
| [48] | Keddie D J, Guerrero-Sanchez C, Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Macromolecules, 2011, 44(17): 6738. |
| [49] | Benaglia M, Chen M, Chong Y K, Moad G, Rizzardo E, Thang S H. Macromolecules, 2009, 42(24): 9384. |
| [50] | Moad G, Keddie D, Guerrero-Sanchez C, Rizzardo E, Thang S H. Macromol. Symp., 2015, 350(1): 34. |
| [51] | Benaglia M, Chiefari J, Chong Y K, Moad G, Rizzardo E, Thang S H. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(20): 6914. |
| [52] | Moad G, Benaglia M, Chen M, Chiefari J, Chong Y K, Keddie D J, Rizzardo E, Thang S H.. Non-Conventional Functional Block Copolymers. Washington, DC: American Chemical Society, 2011: 81. |
| [53] | Keddie D J, Guerrero-Sanchez C, Moad G, Mulder R J, Rizzardo E, Thang S H. Macromolecules, 2012, 45(10): 4205. |
| [54] | Stace S J, Moad G, Fellows C M, Keddie D J. Polym. Chem., 2015, 6(40): 7119. |
| [55] | Pound G, Eksteen Z, Pfukwa R, McKenzie J M, Lange R F M, Klumperman B. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2008, 46(19): 6575. |
| [56] | Pan X Y, Guo X F, Choi B, Feng A C, Wei X H, Thang S H. Polym. Chem., 2019, 10(16): 2083. |
| [57] | Tselepy A, Schiller T L, Harrisson S, Guerrero-Sanchez C, Moad G, Keddie D J. Macromolecules, 2018, 51(2): 410. |
| [58] | Zhou Y W, He J P, Li C X, Hong L X, Yang Y L. Macromolecules, 2011, 44(21): 8446. |
有机-无机复合材料国家重点实验室(oic-202103015)
中国石油化工总公司(H2019485)
/
| 〈 |
|
〉 |