大气中的单环芳香族硝基化合物
Nitrated Mono⁃Aromatic Hydrocarbons in the Atmosphere
单环芳香族硝基化合物(Nitrated mono⁃aromatic hydrocarbons,NMAHs)是大气中备受研究关注的一类物质,其同系物种类繁多且理化性质具有显著差异。随着研究技术的进步,外场观测能识别更丰富的NMAHs物种,实验室研究也逐渐能揭示不同NMAHs物种的生成机制。基于此,本文调研了过去近15年国内外已发表有关大气中NMAHs的文献。我们首先归纳和梳理了大气NMAHs在欧洲地区和中国地区以及其他地区的时空分布、主要来源、“气⁃粒”分配等特征。其次,我们结合实验室实验和外场观测结果总结了NMAHs的生成及损耗机制,并探讨了在光吸收特性、环境健康效应以及相关测量技术等方面的研究进展。最后,本文总结并提出大气NMAHs研究中仍需要解决的科学问题和未来可能的研究方向。
Nitrated mono⁃aromatic hydrocarbons(NMAHs)are a class of pollutants with a wide variety of homologous species and complex physical and chemical properties,which are getting increasingly concerned in the researches of atmospheric chemistry.With the advance of measurement technology,more and more types of NMAHs species can be identified in field observations,and the generation mechanisms of different NMAHs are revealed in laboratory research.Base on this, we collected the published literatures of domestic and foreign research in the past 15 years on NMAHs in this paper. Firstly, We summarized its characteristics of temporal and spacial distribution, main sources, gas⁃particle partitioning in Europe and China as well as other places. Secondly, combing with laboratory experiments and field observations, we summarized generation and loss mechanism of NMAHs,and discussed the research progress in optical absorption, environment and health effects, as well as measurement techniques. Finally, the important scientific problems that need to be solved and future potential research directions are summarized.
单环芳香族硝基化合物 / 时空分布 / “气⁃粒”分配 / 生成与损耗机制 / 光吸收特性 / 环境健康效应
nitrated mono⁃aromatic hydrocarbons / temporal and special distribution / gas⁃particle partitioning / generation and loss mechanism / optical absorption / environment and health effects
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
( 庄旻, 马英歌, 程玉璜, 周敏, 戴海夏, 黄成, 郁建珍, 朱书慧, 乔利平, 童张法. 环境科学, 2021, 10: 1225). |
| [37] |
|
| [38] |
( 陈美娟, 钱姿合, 顾陈娟, 张书萌, 刘智艺, 王新锋, 盖鑫磊. 环境科学, 2022(4): 1738.). |
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
( 赵亚楠. 山东大学硕士论文, 2019.). |
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
( 董书伟. 山东大学硕士论文, 2020). |
| [89] |
|
| [90] |
( 王玉珏, 胡敏, 李晓, 徐楠. 化学进展, 2019, 32(5): 627). |
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
( 杨端红. 生物技术进展, 2014, 4: 171.). |
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [1] | Mohr C, Lopez-Hilfiker F D, Zotter P, PrÉvôt A S H, Xu L, Ng N L, Herndon S C, Williams L R, Franklin J P, Zahniser M S, Worsnop D R, Knighton W B, Aiken A C, Gorkowski K J, Dubey M K, Allan J D, Thornton J A. Environ. Sci. Technol., 2013, 47(12): 6316. |
| [2] | Kitanovski Z, Shahpoury P, Samara C, Voliotis A, Lammel G. Atmos. Chem. Phys., 2020, 20(4): 2471. |
| [3] | Shahpoury P, Kitanovski Z, Lammel G. Atmos. Chem. Phys., 2018, 18(18): 13495. |
| [4] | Kitanovski Z, Hovorka J, Kuta J, Leoni C, Prokeš R, Sáñka O, Shahpoury P, Lammel G. Environ. Sci. Pollut. Res., 2021, 28(42): 59131. |
| [5] | Chow K S, Huang X H H, Yu J Z. Environ. Chem., 2016, 13(4): 665. |
| [6] | Teich M, van Pinxteren D, Wang M, Kecorius S, Wang Z B, Müller T, Močnik G, Herrmann H. Atmos. Chem. Phys., 2017, 17(3): 1653. |
| [7] | Xie M J, Chen X, Hays M D, Lewandowski M, Offenberg J, Kleindienst T E, Holder A L. Environ. Sci. Technol., 2017, 51(20): 11607. |
| [8] | Wang Y J, Hu M, Wang Y C, Zheng J, Shang D J, Yang Y D, Liu Y, Li X, Tang R Z, Zhu W F, Du Z F, Wu Y S, Guo S, Wu Z J, Lou S R, Hallquist M, Yu J Z. Atmos. Chem. Phys., 2019, 19(11): 7649. |
| [9] | Kahnt A, Behrouzi S, Vermeylen R, Safi Shalamzari M, Vercauteren J, Roekens E, Claeys M, Maenhaut W. Atmos. Environ., 2013, 81: 561. |
| [10] | Majewska M, Khan F, Pieta I S, WrÓblewska A, Szmigielski R, Pieta P. Chemosphere, 2021, 266: 128996. |
| [11] | Kroflič A, Anders J, Drventić I, Mettke P, Böge O, Mutzel A, Kleffmann J, Herrmann H. ACS Earth Space Chem., 2021, 5(5): 1083. |
| [12] | Li M, Wang X F, Lu C Y, Li R, Zhang J, Dong S W, Yang L X, Xue L K, Chen J M, Wang W X. Sci. Total. Environ., 2020, 714: 136760. |
| [13] | Lu C Y, Wang X F, Li R, Gu R R, Zhang Y X, Li W J, Gao R, Chen B, Xue L K, Wang W X. Atmos. Environ., 2019, 203: 10. |
| [14] | Harrison M A J, Barra S, Borghesi D, Vione D, Arsene C, Iulian Olariu R. Atmos. Environ., 2005, 39(2): 231. |
| [15] | Marussi G, Vione D. Molecules, 2021, 26(9): 2550. |
| [16] | Vidović K, Lašič Jurković D, Šala M, Kroflič A, Grgić I. Environ. Sci. Technol., 2018, 52(17): 9722. |
| [17] | Zhang X L, Lin Y H, Surratt J D, Weber R J. Environ. Sci. Technol., 2013, 47(8): 3685. |
| [18] | Claeys M, Vermeylen R, Yasmeen F, GÓmez-González Y, Chi X G, Maenhaut W, MÉszáros T, Salma I. Environ. Chem., 2012, 9(3): 273. |
| [19] | Twohy C H, Anderson J R, Crozier P A. Geophys. Res. Lett., 2005, 32(19): L19805. |
| [20] | Pflieger M, Kroflič A. J. Hazard. Mater., 2017, 338: 132. |
| [21] | Caumo S E S, Claeys M, Maenhaut W, Vermeylen R, Behrouzi S, Safi Shalamzari M, Vasconcellos P C. Atmos. Environ., 2016, 145: 272. |
| [22] | Lee B H, Mohr C, Lopez-Hilfiker F D, Lutz A, Hallquist M, Lee L C, Romer P, Cohen R C, Iyer S, KurtÉn T, Hu W W, Day D A, Campuzano-Jost P, Jimenez J L, Xu L, Ng N L, Guo H Y, Weber R J, Wild R J, Brown S S, Koss A, de Gouw J, Olson K, Goldstein A H, Seco R, Kim S, McAvey K, Shepson P B, Starn T, Baumann K, Edgerton E S, Liu J M, Shilling J E, Miller D O, Brune W, Schobesberger S, D’Ambro E L, Thornton J A. PNAS, 2016, 113(6): 1516. |
| [23] | Iinuma Y, Böge O, Gräfe R, Herrmann H. Environ. Sci. Technol., 2010, 44(22): 8453. |
| [24] | Li X, Jiang L, Hoa L P, Lyu Y, Xu T T, Yang X, Iinuma Y, Chen J M, Herrmann H. Atmos. Environ., 2016, 145: 115. |
| [25] | Yuan B, Liggio J, Wentzell J, Li S M, Stark H, Roberts J M, Gilman J, Lerner B, Warneke C, Li R, Leithead A, Osthoff H D, Wild R, Brown S S, de Gouw J A. Atmos. Chem. Phys., 2016, 16(4): 2139. |
| [26] | Herterich R, Herrmann R. Environ. Technol., 1990, 11(10): 961. |
| [27] | Kitanovski Z, Grgić I, Vermeylen R, Claeys M, Maenhaut W. J. Chromatogr. A, 2012, 1268: 35. |
| [28] | Frka S, Šala M, Kroflič A, Huš M, Čusak A, Grgić I. Environ. Sci. Technol., 2016, 50(11): 5526. |
| [29] | Su L M, Zhang X J, Yuan X, Zhao Y H, Zhang D M, Qin W C. J. Hazard. Mater., 2012, 241-242: 450. |
| [30] | Kampf C J, Jakob R, Hoffmann T. Atmos. Chem. Phys., 2012, 12(14): 6323. |
| [31] | Zhang Y Y, Müller L, Winterhalter R, Moortgat G K, Hoffmann T, Pöschl U. Atmos. Chem. Phys., 2010, 10(16): 7859. |
| [32] | Delhomme O, Morville S, Millet M. Atmos. Pollut. Res., 2010, 1(1): 16. |
| [33] | Cecinato A, di Palo V, Pomata D, Tomasi Scianò M C, Possanzini M. Chemosphere, 2005, 59(5): 679. |
| [34] | Kitanovski Z, Grgić I, Yasmeen F, Claeys M, Čusak A. Rapid Commun. Mass Spectrom., 2012, 26(7): 793. |
| [35] | zhuang M, Ma Y, Cheng Y, Zhou M, Dai H, Huang C, Yu J, Zhu S, Qiao L, Tong Z. Environ. Sci., 2021, 10: 1225. |
| [35] | ( 庄旻, 马英歌, 程玉璜, 周敏, 戴海夏, 黄成, 郁建珍, 朱书慧, 乔利平, 童张法. 环境科学, 2021, 10: 1225). |
| [36] | Chen M J, Qian Z H, Gu C J, Zhang S M, Liu Z Y, Wang X F, Ge X L. Environ. Sci., 2022(4): 1738. |
| [36] | ( 陈美娟, 钱姿合, 顾陈娟, 张书萌, 刘智艺, 王新锋, 盖鑫磊. 环境科学, 2022(4): 1738.). |
| [37] | Irei S, Stupak J, Gong X P, Chan T W, Cox M, McLaren R, Rudolph J. J. Anal. Methods Chem., 2017, 2017: 3504274. |
| [38] | Wang L W, Wang X F, Gu R R, Wang H, Yao L, Wen L, Zhu F P, Wang W H, Xue L K, Yang L X, Lu K D, Chen J M, Wang T, Zhang Y, Wang W X. Atmos. Chem. Phys., 2018, 18(6): 4349. |
| [39] | Asmi E, Kondratyev V, Brus D, Laurila T, Lihavainen H, Backman J, Vakkari V, Aurela M, Hatakka J, Viisanen Y, Uttal T, Ivakhov V, Makshtas A. Atmos. Chem. Phys., 2016, 16(3): 1271. |
| [40] | Zhao Y. Shandong University, 2019. |
| [40] | ( 赵亚楠. 山东大学硕士论文, 2019.). |
| [41] | Lu C Y, Wang X F, Dong S W, Zhang J, Li J, Zhao Y N, Liang Y H, Xue L K, Xie H J, Zhang Q Z, Wang W X. Environ. Res., 2019, 179: 108709. |
| [42] | Inomata S, Tanimoto H, Fujitani Y, Sekimoto K, Sato K, Fushimi A, Yamada H, Hori S, Kumazawa Y, Shimono A, Hikida T. Atmos. Environ., 2013, 73: 195. |
| [43] | Inomata S, Fushimi A, Sato K, Fujitani Y, Yamada H. Atmos. Environ., 2015, 110: 93. |
| [44] | Lüttke J, Scheer V, Levsen K, Wünsch G, Cape J N, Hargreaves K J, Storeton-West R L, Acker K, Wieprecht W, Jones B. Atmos. Environ., 1997, 31(16): 2637. |
| [45] | Kourtchev I, O’Connor I P, Giorio C, Fuller S J, Kristensen K, Maenhaut W, Wenger J C, Sodeau J R, Glasius M, Kalberer M. Atmos. Environ., 2014, 89: 525. |
| [46] | Knobloch T, Michael H, Engewald W. Trans.Ecol. Environ., 1999, 36: 282. |
| [47] | Chen Y J, Zhi G R, Feng Y L, Fu J M, Feng J L, Sheng G Y, Simoneit B R T. Geophys. Res. Lett., 2006, 33(20): L20815. |
| [48] | Yuan B, Koss A R, Warneke C, Coggon M, Sekimoto K, de Gouw J A. Chem. Rev., 2017, 117(21): 13187. |
| [49] | Shinji T, Kazuyuki K, Hideyuki H, Noriko T, Koh-Ichi S, Akiyo S, Shin Y, Kouya Y, Masakatsu S, Yoki M, Akira K S. J. Heal. Sci., 2004, 50(2): 133. |
| [50] | Sjögren M, Li H, Rannug U, Westerholm R. Fuel, 1995, 74(7): 983. |
| [51] | Tremp J, Mattrel P, Fingler S, Giger W. Water Air Soil Pollut., 1993, 68(1/2): 113. |
| [52] | Simoneit B R T, Schauer J J, Nolte C G, Oros D R, Elias V O, Fraser M P, Rogge W F, Cass G R. Atmos. Environ., 1999, 33(2): 173. |
| [53] | Pankow J F. Atmos. Environ., 1994, 28(2): 189. |
| [54] | Pankow J F, Seinfeld J H, Asher W E, Erdakos G B. Environ. Sci. Technol., 2001, 35(6): 1164. |
| [55] | Chandramouli B, Jang M, Kamens R M. Atmos. Environ., 2003, 37(6): 853. |
| [56] | Leuenberger C, Ligocki M P, Pankow J F. Environ. Sci. Technol., 1985, 19(11): 1053. |
| [57] | Morville S, Scheyer A, Mirabel P, Millet M. Environ. Sci. Pollut. Res. Int., 2006, 13(2): 83. |
| [58] | Bannan T J, Booth A M, Jones B T, O’Meara S, Barley M H, Riipinen I, Percival C J, Topping D. Environ. Sci. Technol., 2017, 51(7): 3922. |
| [59] | O’Meara S, Booth A M, Barley M H, Topping D, McFiggans G. Phys. Chem. Chem. Phys., 2014, 16(36): 19453. |
| [60] | Topping D, Barley M, Bane M K, Higham N, Aumont B, Dingle N, McFiggans G. Geosci. Model Dev., 2016, 9(2): 899. |
| [61] | Le Breton M, Wang Y J, Hallquist Å M, Pathak R K, Zheng J, Yang Y D, Shang D J, Glasius M, Bannan T J, Liu Q Y, Chan C K, Percival C J, Zhu W F, Lou S R, Topping D, Wang Y C, Yu J Z, Lu K D, Guo S, Hu M, Hallquist M. Atmos. Chem. Phys., 2018, 18(14): 10355. |
| [62] | Vione D, Maurino V, Minero C, Pelizzetti E. Chemosphere, 2001, 45(6/7): 893. |
| [63] | Jenkin M E, Saunders S M, Wagner V, Pilling M J. Atmos. Chem. Phys., 2003, 3(1): 181. |
| [64] | Vione D, Maurino V, Minero C, Lucchiari M, Pelizzetti E. Chemosphere, 2004, 56(11): 1049. |
| [65] | Borrás E, Tortajada-Genaro L A. Atmos. Environ., 2012, 47: 154. |
| [66] | Atkinson R. J. Phys. Chem. Ref. Data, 1991, 20(3): 459. |
| [67] | Schauer J J, Kleeman M J, Cass G R, Simoneit B R T. Environ. Sci. Technol., 2001, 35(9): 1716. |
| [68] | Atkinson R, Aschmann S M, Arey J. Environ. Sci. Technol., 1992, 26(7): 1397. |
| [69] | Coeur-Tourneur C, Henry F, Janquin M A, Brutier L. Int. J. Chem. Kinet., 2006, 38(9): 553. |
| [70] | Koch R, Knispel R, Elend M, Siese M, Zetzsch C. Atmos. Chem. Phys., 2007, 7(8): 2057. |
| [71] | Olariu R I, Klotz B, Barnes I, Becker K H, Mocanu R. Atmos. Environ., 2002, 36(22): 3685. |
| [72] | Bejan I, Barnes I, Olariu R, Zhou S M, Wiesen P, Benter T. Phys. Chem. Chem. Phys., 2007, 9(42): 5686. |
| [73] | Minero C, Bono F, Rubertelli F, Pavino D, Maurino V, Pelizzetti E, Vione D. Chemosphere, 2007, 66(4): 650. |
| [74] | Krofli? A, Huš M, Grilc M, Grgić I. Environ. Sci. Technol., 2018, 52(23): 13756. |
| [75] | Renbaum-Wolff L, Grayson J W, Bateman A P, Kuwata M, Sellier M, Murray B J, Shilling J E, Martin S T, Bertram A K. PNAS, 2013, 110(20): 8014. |
| [76] | Zhang Y, Sanchez M S, Douet C, Wang Y, Bateman A P, Gong Z, Kuwata M, Renbaum-Wolff L, Sato B B, Liu P F, Bertram A K, Geiger F M, Martin S T. Atmos. Chem. Phys., 2015, 15(14): 7819. |
| [77] | Shrestha M, Zhang Y, Upshur M A, Liu P F, Blair S L, Wang H F, Nizkorodov S A, Thomson R J, Martin S T, Geiger F M. J. Phys. Chem. A, 2015, 119(19): 4609. |
| [78] | Booth A M, Murphy B, Riipinen I, Percival C J, Topping D O. Environ. Sci. Technol., 2014, 48(16): 9298. |
| [79] | Vaden T D, Imre D, Beránek J, Shrivastava M, Zelenyuk A. PNAS, 2011, 108(6): 2190. |
| [80] | Chen Y F, Ge X L, Chen H, Xie X C, Chen Y T, Wang J F, Ye Z L, Bao M Y, Zhang Y L, Chen M D. Atmos. Environ., 2018, 187: 230. |
| [81] | Zhang X L, Lin Y H, Surratt J D, Zotter P, PrÉvôt A S H, Weber R J. Geophys. Res. Lett., 2011, 38(21): L21810. |
| [82] | Song J Z, Li M J, Jiang B, Wei S Y, Fan X J, Peng P G. Environ. Sci. Technol., 2018, 52(5): 2575. |
| [83] | Samburova V, Connolly J, Gyawali M, Yatavelli R L N, Watts A C, Chakrabarty R K, Zielinska B, Moosmüller H, Khlystov A. Sci. Total. Environ., 2016, 568: 391. |
| [84] | Dong S. Shandong University, 2020. |
| [84] | ( 董书伟. 山东大学硕士论文, 2020). |
| [85] | Wang Y, Hu M, Li X, Xu N. Prog.Chem., 2019, 32 (5): 627. |
| [85] | ( 王玉珏, 胡敏, 李晓, 徐楠. 化学进展, 2019, 32(5): 627). |
| [86] | Shafer W E, Schönherr J. Ecotoxicol. Environ. Saf., 1985, 10(2): 239. |
| [87] | Rippen G, Zietz E, Frank R, Knacker T, Klöpffer W. Environ. Technol. Lett., 1987, 8(1/12): 475. |
| [88] | Parvez S, Venkataraman C, Mukherji S. Environ. Int., 2006, 32(2): 265. |
| [89] | Yang D. Current Biotechnology, 2014, 4: 171. |
| [89] | ( 杨端红. 生物技术进展, 2014, 4: 171.). |
| [90] | Fernandez P, Grifoll M, Solanas A M, Bayona J M, Albaiges J. Environ. Sci. Technol., 1992, 26(4): 817. |
| [91] | Still K R, Jung A E, Ritchie G D, Jederberg W W, Wilfong E R, Briggs G B, Arfsten D P. Environ. Res., 2005, 98(3): 363. |
| [92] | An Y F, Geng X R, Mo L H, Liu J Q, Yang L T, Zhang X W, Liu Z G, Zhao C Q, Yang P C. Toxicology, 2018, 395: 9. |
| [93] | Yang L B, Ma S H, Wan Y F, Duan S Q, Ye S Y, Du S J, Ruan X W, Sheng X, Weng Q, Taya K, Xu M Y. J. Immunotoxicol., 2016, 13(4): 548. |
| [94] | Mi Y L, Zhang C Q, Li C M, Taneda S, Watanabe G, Suzuki A K, Taya K. Toxicol. Lett., 2009, 190(1): 61. |
| [95] | Li C M, Takahashi S, Taneda S, Furuta C, Watanabe G, Suzuki A K, Taya K. J. Reprod. Dev., 2007, 53(3): 673. |
| [96] | Li C M, Suzuki A K, Takahashi S, Taneda S, Watanabe G, Taya K. Biol. Pharm. Bull., 2008, 31(11): 2158. |
| [97] | Li C, Taneda S, Suzuki A K, Furuta C, Watanabe G, Taya K. J. Androl., 2007, 28(2): 252. |
| [98] | Bu T L, Jia Y D, Lin J X, Mi Y L, Zhang C Q. J. Zhejiang Univ. Sci. B, 2012, 13(4): 318. |
| [99] | Danielsen P H, Møller P, Jensen K A, Sharma A K, Wallin H, Bossi R, Autrup H, Mølhave L, Ravanat J L, BriedÉ J J, de Kok T M, Loft S. Chem. Res. Toxicol., 2011, 24(2): 168. |
| [100] | Rubio M A, Lissi E, Herrera N, PÉrez V, Fuentes N. Chemosphere, 2012, 86(10): 1035. |
| [101] | Belloli R, Barletta B, Bolzacchini E, Meinardi S, Orlandi M, Rindone B. J. Chromatogr. A, 1999, 846(1/2): 277. |
| [102] | Brophy P. Doctoral Dissertation of Colorado state nuiversity, 2016. |
| [103] | Brophy P, Farmer D K. Atmos. Meas. Tech., 2016, 9(8): 3969. |
| [104] | Cubison M, Sueper D, Jimenez J. Atmos. Meas. Tech., 2014, 7: 617. |
| [105] | Corbin J C, Othman A, Allan J D, Worsnop D R, Haskins J D, Sierau B, Lohmann U, Mensah A A. Atmos. Meas. Tech., 2015, 8(11): 4615. |
| [106] | Wang X F, Gu R R, Wang L W, Xu W X, Zhang Y T, Chen B, Li W J, Xue L K, Chen J M, Wang W X. Environ. Pollut., 2017, 230: 405. |
| [107] | Nałęcz-Jawecki G, Sawicki J. Chemosphere, 2003, 52 (1):249. |
广东省“珠江人才计划”引进创新创业团队项目(2016ZT06N263)
广东省科技创新战略专项资金项目(2019B121205004)
/
| 〈 |
|
〉 |