力刺激响应发光聚合物
Mechano-Responsive Luminescent Polymers
具有力刺激响应发光特性的聚合物材料是刺激响应发光材料的重点研究方向,在聚合物力化学、应力检测、聚合物损伤监控、特种包装材料等领域受到了化学家和材料学家的广泛关注。这类材料通常是将具有力刺激响应发光特性的小分子作为发光力敏团,通过化学键合或物理掺杂的方式引入聚合物基体中制备得到。力刺激作用通过聚合物基体传导到发光力敏团,引起发光信号变化,实现力刺激响应发光。本文结合发光力敏团的力刺激响应发光原理和力刺激响应发光聚合物的制备方法,对力刺激响应发光聚合物进行了综述,期望对力刺激响应发光聚合物的研发设计和实际应用提供借鉴。
Polymeric chains undergo re-conformation, reorientation, slippage and even bond cleavage upon mechanical stimuli, which may lead to macro-deformation and further grow into damage of the material. Therefore, it is of great importance to sensitively detect or visualize the local mechanical states in polymers. Mechano-responsive luminescent (MRL) polymers are a class of materials that respond to mechanical stimuli with a detectable change of their optical properties. At present, MRL polymers have been attracting numerous attention in both fundamental research and a range of applications including the study of polymer mechano-chemistry, stress-mapping, polymer damage-monitoring, and special high-performance packaging materials. Generally, MRL polymers are created by using MRL mechanophores as dopants or building blocks that serve as predefined weak linkages, to which mechano-stimuli is conducted through the backbones of the polymer substrates and triggers responsive emission. The MRL behavior can help understand the stress transduction and identify the processes that may lead to mechanical failure. From the intrinsic point of view, the MRL approaches are originated from covalent-bonds scission or noncovalent-interactions disruption of the mechanophores, of which the different mechanisms lead to differences in responsive threshold, reversibility as well as specificity. In addition, the preparation methods including physically doping dispersed or microencapsulated fluorophores into polymer matrix, and chemically linking mechanophores in polymer chains also result in different stress-transfer process efficiency. In this article, the recent progress of MRL polymers based on the MRL mechanisms of the mechanophores in combination with the preparation of the materials is reviewed. The MRL approaches are elaborated discussed, representative examples are highlighted, and the potential applications are indicated. It is expected to provide insights for developing novel MRL polymers with desired functionality through rational molecular design.
力刺激响应 / 聚合物 / 发光力敏团 / 共价键断裂 / 非共价作用破坏
mechano-responsive / polymer / mechanophore / covalent bond scission / noncovalent interactions disruption
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
龚家亮, 赵树杨, 郭星星, 高峰, 方近伟, 吴栋书, 马春平, 李杨. 广东化工, 2019, 46(06): 117.). |
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
王瑞祥, 赖晓静, 邱观音生, 刘晋彪. 有机化学, 2019, 39(4):952.). |
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [1] | Traeger H, Kiebala D J, Weder C, Schrettl S. Macromol. Rapid Commun, 2021, 42(1): 2000573. |
| [2] | Calvino C, Neumann L, Weder C, Schrettl S. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2017, 55(4): 640. |
| [3] | Shi Y, Chen Z. J. Mater. Chem. C., 2018, 6(44): 11817. |
| [4] | Ciardelli F, Giacomo R, Pucci A. Chem. Soc. Rev., 2012, 42. |
| [5] | Gong J L, Zhao S Y, Han X X, Gao F, Fang J W, Wu D S, Ma C P, Li Y. Guangdong Chem. Ind., 2019, 46(06): 117. |
| [5] | 龚家亮, 赵树杨, 郭星星, 高峰, 方近伟, 吴栋书, 马春平, 李杨. 广东化工, 2019, 46(06): 117.). |
| [6] | Di B H, Chen Y L. Chin. Chem. Lett., 2018, 29(2): 245. |
| [7] | Gu F, Li Y H, Jiang T, Su J H, Ma X. CCS Chem., 2021, 3, 3144. |
| [8] | Luo J, Xie Z, Lam J W, Cheng L, Chen H, Qiu C, Kwok H S, Zhan X, Liu Y, Zhu D, Tang B Z. Chem Commun (Camb)., 2001, (18): 1740. |
| [9] | Zhao Z, Zhang H K, Lam J W Y, Tang B Z. Angew. Chem. Int. Ed Engl., 2020, 59(25): 9888. |
| [10] | Yoon S J, Chung J W, Gierschner J, Kim K S, Choi M G, Kim D, Park S Y. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(39): 13675. |
| [11] | Iasilli G, Battisti A, Tantussi F, Fuso F, Allegrini M, Ruggeri G, Pucci A. Macromol. Chem. Phys., 2014, 215(6): 499. |
| [12] | Crenshaw B R, Weder C. Chem. Mater., 2003, 15(25): 4717. |
| [13] | Kinami M, Crenshaw B R, Weder C. Chem. Mater., 2006, 18(4): 946. |
| [14] | Kunzelman J, Crenshaw B R, Kinami M, Weder C. Macromol. Rapid Commun., 2006, 27(23): 1981. |
| [15] | Pucci A, Bertoldo M, Bronco S. Macromol. Rapid Commun., 2005, 26(13): 1043. |
| [16] | Zheng X, Wang Q, Li Y, Luan J J, Wang N. Adv. Mater. Technol., 2019, 5(2). |
| [17] | Han T, Liu L, Wang D, Yang J, Tang B Z. Macromol Rapid Commun., 2021, 42(1): e2000311. |
| [18] | Lu X C, Li W L, Sottos N R, Moore J S. ACS Appl. Mater. Interfaces., 2018, 10(47): 40361. |
| [19] | Chen S S, Han T, Zhao Y, Luo W J, Zhang Z, Su H B, Tang B Z, Yang J L. ACS Appl. Mate. Interfaces, 2020, 12(4): 4870. |
| [20] | Yu L X, Liu Y, Chen S C, Guan Y, Wang Y Z. Chin. Chem. Lett., 2013, 25. |
| [21] | Chen J, Zhong W B, Tang Y, Wu Z, Li Y, Yi P G, Jiang J H. Macromolecules, 2015, 48(11): 3500. |
| [22] | Keyvan Rad J, Mahdavian A R, Khoei S, Janati Esfahani A. Polymer, 2016, 98: 263. |
| [23] | Li M, Zhang Q, Zhou Y-N, Zhu S P. Prog. Polym. Sci., 2018, 79: 26. |
| [24] | Davis D A, Hamilton A, Yang J L, Cremar L D, Van Gough D, Potisek S L, Ong M T, Braun P V, Martinez T J, White S R, Moore J S, Sottos N R. Nature, 2009, 459(7243): 68. |
| [25] | Bruns N, Pustelny K, Bergeron L M, Whitehead T A, Clark D S. Angew. Chem., Int. Ed., 2009, 48(31): 5666. |
| [26] | Sagara Y, Karman M, Verde-Sesto E, Matsuo K, Kim Y, Tamaoki N, Weder C. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(5): 1584. |
| [27] | Yuan Y, Chen W B, Ma Z, Deng Y K, Chen Y, Chen Y L, Hu W P. Chem. Sci., 2019, 10(7): 2206. |
| [28] | Jia Y Y, Wang S, Wang W-J, Li B-G, Zhu S P. Macromolecules, 2019, 52(20): 7920. |
| [29] | L?we C, Weder C. Adv. Mater., 2002, 14: 1625. |
| [30] | Jesberger M, Barner L, Stenzel M H, Malmstr?m E, Davis T P, Barner-Kowollik C. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2003, 41(23): 3847. |
| [31] | Karthikeyan S, Sijbesma R P. Macromolecules, 2009, 42(14): 5175. |
| [32] | Beiermann B A, Kramer S L B, May P A, Moore J S, White S R, Sottos N R. Adv. Funct. Mater., 2014, 24(11): 1529. |
| [33] | Robb M J, Li W L, Gergely R C R, Matthews C C, White S R, Sottos N R, Moore J S. ACS Cent. Sci., 2016, 2(9): 598. |
| [34] | Vidavsky Y, Yang S J, Abel B A, Agami I, Diesendruck C E, Coates G W, Silberstein M N. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(25): 10060. |
| [35] | Park J, Lee Y, Barbee M H, Cho S, Cho S, Shanker R, Kim J, Myoung J, Kim M P, Baig C, Craig S L, Ko H. Adv. Mater., 2019, 31(25): 1808148. |
| [36] | Raisch M, Genovese D, Zaccheroni N, Schmidt S B, Focarete M L, Sommer M, Gualandi C. Adv. Mater., 2018, 30(39): 1802813. |
| [37] | Robb M J, Kim T A, Halmes A J, White S R, Sottos N R, Moore J S. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(38): 12328. |
| [38] | Lee C K, Davis D A, White S R, Moore J S, Sottos N R, Braun P V. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(45): 16107. |
| [39] | Turro N J, Lechtken P, Schore N E, Schuster G, Steinmetzer H-C, Yekta A. Chemischer Informationsdienst., 1974, 5(32): 148. |
| [40] | Beck S, Koster H. Anal. Chem., 1990, 62(21): 2258. |
| [41] | Chen Y L, Spiering A J H, Karthikeyan S, Peters G W M, Meijer E W, Sijbesma R P. Nat. Chem., 2012, 4(7): 559. |
| [42] | Chen Y L, Sijbesma R P. Macromolecules, 2014, 47(12): 3797. |
| [43] | Yuan W, Yuan Y, Yang F, Wu M J, Chen Y L. Macromolecules, 2018, 51(21): 9019. |
| [44] | Yuan Y, Li M, Yuan W W, Yang F, Chen Y L. Macromol. Mater. Eng., 2019, 304(6): 1900056. |
| [45] | Chen W, Yuan Y, Chen Y L. ACS Macro Lett., 2020, 9(4): 438. |
| [46] | Yang F, Yuan Y, Sijbesma R P, Chen Y L. Macromolecules, 2020, 53(3): 905. |
| [47] | Deng Y K, Yuan Y, Chen Y L. CCS Chem., 2020, 3(5): 1316. |
| [48] | Sumi T, Goseki R, Otsuka H. Chem. Commun., 2017, 53(87): 11885. |
| [49] | Imato K, Irie A, Kosuge T, Ohishi T, Nishihara M, Takahara A, Otsuka H. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54(21): 6168. |
| [50] | Verstraeten F, G?stl R, Sijbesma R P. Chem. Commun., 2016, 52(55): 8608. |
| [51] | Hoshino F, Kosuge T, Aoki D, Otsuka H. Mater. Chem. Front., 2019, 3(12): 2681. |
| [52] | Kato S, Ishizuki K, Aoki D, Goseki R, Otsuka H. ACS Macro Lett., 2018, 7(9): 1087. |
| [53] | Kato S, Aoki D, Otsuka H. Polym. Chem., 2019, 10(21): 2636. |
| [54] | Yamamoto T, Aoki D, Otsuka H. ACS Macro Lett., 2021, 10(6): 744. |
| [55] | Seshimo K, Sakai H, Watabe T, Aoki D, Sugita H, Mikami K, Mao Y C, Ishigami A, Nishitsuji S, Kurose T, Ito H, Otsuka H. Angew. Chem., Int. Ed., 2021, 60(15): 8406. |
| [56] | Mao Y C, Kubota Y, Gong J, Kurose T, Ishigami A, Seshimo K, Watabe T, Aoki D, Otsuka H, Ito H. Macromolecules, 2021, 54(18): 8664. |
| [57] | Kato S, Furukawa S, Aoki D, Goseki R, Oikawa K, Tsuchiya K, Shimada N, Maruyama A, Numata K, Otsuka H. Nat. Commun., 2021, 12(1): 126. |
| [58] | Church D C, Peterson G I, Boydston A J. ACS Macro Lett., 2014, 3(7): 648. |
| [59] | Stevenson R, De Bo G. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(46): 16768. |
| [60] | Yang J H, Horst M, Romaniuk J A H, Jin Z X, Cegelski L, Xia Y. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(16): 6479. |
| [61] | Chen Z X, Mercer J A M, Zhu X L, Romaniuk J A H, Pfattner R, Cegelski L, Martinez T J, Burns N Z, Xia Y. Science, 2017, 357(6350): 475. |
| [62] | Wang R X, Lai X J, Qiu G Y S, Liu J B. Chin. J. Org. Chem., 2019, 39(4):952. |
| [62] | 王瑞祥, 赖晓静, 邱观音生, 刘晋彪. 有机化学, 2019, 39(4):952.). |
| [63] | Karman M, Verde-Sesto E, Weder C. ACS Macro Lett., 2018, 7(8): 1028. |
| [64] | Wang Z J, Ma Z Y, Wang Y, Xu Z J, Luo Y Y, Wei Y, Jia X R. Adv. Mater., 2015, 27(41): 6469. |
| [65] | Eliseeva S V, Bünzli J C G. Chem. Soc. Rev., 2010, 39(1): 189. |
| [66] | Chen P K, Li Q C, Grindy S, Holten-Andersen N. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(36): 11590. |
| [67] | Binnemans K. Coord. Chem. Rev., 2015, 295: 1. |
| [68] | Beck J B, Rowan S J. J. Am. Chem. Soc., 2003, 125(46): 13922. |
| [69] | Weng G S, Thanneeru S, He J. Adv. Mater., 2018, 30(11):1870073. |
| [70] | Balkenende D W R, Coulibaly S, Balog S, Simon Y C, Fiore G L, Weder C. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(29): 10493. |
| [71] | Kaifer A E. Acc. Chem. Res., 2014, 47(7): 2160. |
| [72] | Liu J S, Xu M J, Wang B, Zhou Z H, Wang L Z. RSC Adv., 2017, 7(3): 1432. |
| [73] | Shumilova T A, Rüffer T, Lang H, Kataev E A. Chem. Eur. J., 2018, 24(7): 1500. |
| [74] | Raisch M, Maftuhin W, Walter M, Sommer M. Nat. Commun., 2021, 12(1): 4243. |
| [75] | Wang K, Lu H, Liu B B, Yang J P. Chem. - Eur. J., 2018, 101: 225. |
| [76] | Wang K, Wang M, Lu H, Liu B B, Huang M M, Yang J P. RSC Adv., 2019, 9(17): 9517. |
| [77] | Lavrenova A, Balkenende D W R, Sagara Y, Schrettl S, Simon Y C, Weder C. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(12): 4302. |
| [78] | Aerts A, Lugger S J D, Heuts J P A, Sijbesma R P. Macromol. Rapid Commun., 2021, 42(1): 2000476. |
| [79] | Traeger H, Sagara Y, Kiebala D J, Schrettl S, Weder C. Angew. Chem., Int. Ed., 2021, 60(29): 16191. |
| [80] | Chen J, Ziegler A W, Zhao B M, Wan W, Li A D Q. Chem. Commun., 2017, 53(36): 4993. |
| [81] | Sagara Y, Simon Y C, Tamaoki N, Weder C. Chem. Commun., 2016, 52(33): 5694. |
| [82] | Sagara Y, Weder C, Tamaoki N. RSC Adv., 2016, 6(84): 80408. |
| [83] | Sagara Y, Tamaoki N. RSC Adv., 2017, 7(74): 47056. |
| [84] | Sagara Y, Weder C, Tamaoki N. Chem. Mater., 2017, 29(14): 6145. |
| [85] | Kimizuka N, Mase K, Sasaki Y, Tamaoki N, Weder C, Yanai N, Sagara Y. Angew. Chem., Int. Ed., 2018, 130. |
| [86] | Sagara Y, Seki A, Kim Y, Tamaoki N. J. Mater. Chem. C, 2018, 6(31): 8453. |
| [87] | Sagara Y, Tamaoki N, Fukuhara G. ChemPhotoChem, 2018, 2(11): 959. |
| [88] | Sagara Y, Muramatsu T, Tamaoki N. Crystals, 2019, 9(2): 92. |
| [89] | Sagara Y, Traeger H, Li J, Okado Y, Schrettl S, Tamaoki N, Weder C. J. Am. Chem. Soc., 2021, 143(14): 5519. |
| [90] | Imato K, Yamanaka R, Nakajima H, Takeda N. Chem. Commun., 2020, 56(57): 7937. |
| [91] | Harrison I T, Harrison S. J. Am. Chem. Soc., 1967, 89(22): 5723. |
| [92] | Muramatsu T, Sagara Y, Traeger H, Tamaoki N, Weder C. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(27): 24571. |
| [93] | Sagara Y, Karman M, Seki A, Pannipara M, Tamaoki N, Weder C. ACS Cent. Sci., 2019, 5(5): 874. |
| [94] | Ogi S, Sugiyasu K, Takeuchi M. Bull. Chem. Soc. Jpn., 2011, 84(1): 40. |
国家自然科学基金(61605138)
山西省回国留学人员科研资助项目(2021-057)
山西省应用基础研究计划面上项目(20210302123144)
/
| 〈 |
|
〉 |