人工光合作用
Artificial Photosynthesis
光合作用将太阳能储存在化学反应中,是绿色高效的能量转换途径。模拟自然光合作用系统活性中心的结构和功能,实现小分子物质(H2O、CO2、N2等)中惰性化学键的活化转化,对于解决能源和环境等问题具有重要意义。本文综述了人工光合作用在水分解、二氧化碳及氮气还原领域取得的重要进展,分析了相关光化学转换体系的设计思路和工作原理,并对人工光合作用面临的挑战和未来发展方向进行讨论。
Photosynthesis in nature stores solar energy in chemical bonds through a green and efficient way. Mimicking the structure and function of the active center of natural photosynthesis, inert chemical bonds of small molecules (H2O, CO2 and N2 etc.) can be activated and converted for energy conversion. Herein, we summarize the important progress of artificial photosynthesis in water splitting into oxygen and hydrogen, carbon dioxide and nitrogen reduction. Meanwhile, we analyze the design ideas and working principles of related photochemical conversion systems, and discuss the challenges and future development of artificial photosynthesis.
1 Introduction
2 Artificial photosynthesis
2.1 Water oxidation
2.2 Proton reduction of water
2.3 Carbon dioxide reduction
2.4 Nitrogen reduction
3 Conclusion and outlook
太阳能 / 人工光合作用 / 分解水 / 二氧化碳还原 / 固氮
solar energy / artificial photosynthesis / water splitting / carbon dioxide reduction / nitrogen fixation
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
Arcudi F, ?orðević L, |
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [1] | Li X B, Xin Z K, Xia S G, Gao X Y, Tung C H, Wu L Z. Chem. Soc. Rev., 2020, 49(24): 9028. |
| [2] | Meng S L, Li X B, Tung C H, Wu L Z. Chem, 2021, 7(6): 1431. |
| [3] | Umena Y, Kawakami K, Shen J R, Kamiya N. Nature, 2011, 473(7345): 55. |
| [4] | Tard C, Pickett C J. Chem. Rev., 2009, 109(6): 2245. |
| [5] | Wang X Z, Meng S L, Xiao H Y, Feng K, Wang Y, Jian J X, Li X B, Tung C H, Wu L Z. Angew. Chem., 2020, 132(42): 18558. |
| [6] | Fujishima A, Honda K. Nature, 1972, 238(5358): 37. |
| [7] | Yeung C S, Dong V M. Chem. Rev., 2011, 111(3): 1215. |
| [8] | Sun X, Chen J T, Ritter T. Nat. Chem., 2018, 10(12): 1229. |
| [9] | Yang Q, Zhang L, Ye C, Luo S Z, Wu L Z, Tung C H. Angew. Chem. Int. Ed., 2017, 56(13): 3694. |
| [10] | Yang X L, Guo J D, Xiao H Y, Feng K, Chen B, Tung C H, Wu L Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(13): 5365. |
| [11] | Cheng Y Y, Yu J X, Lei T, Hou H Y, Chen B, Tung C H, Wu L Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(51): 26822. |
| [12] | Meng Q Y, Zhong J J, Liu Q, Gao X W, Zhang H H, Lei T, Li Z J, Feng K, Chen B, Tung C H, Wu L Z. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(51): 19052. |
| [13] | Zhang G T, Liu C, Yi H, Meng Q Y, Bian C L, Chen H, Jian J X, Wu L Z, Lei A W. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(29): 9273. |
| [14] | Zheng Y W, Chen B, Ye P, Feng K, Wang W G, Meng Q Y, Wu L Z, Tung C H. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(32): 10080. |
| [15] | Liu W Q, Lei T, Zhou S, Yang X L, Li J, Chen B, Sivaguru J, Tung C H, Wu L Z. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(35): 13941. |
| [16] | Huang C, Ci R N, Qiao J, Wang X Z, Feng K, Chen B, Tung C H, Wu L Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(21): 11779. |
| [17] | Wu H L, Li X B, Tung C H, Wu L Z. Chem. Commun., 2020, 56(99): 15496. |
| [18] | Berardi S, Drouet S, Francas L, Gimbert-Surinach C, Guttentag M, Richmond C, Stoll T, Llobet A. Chem. Soc. Rev., 2014, 43: 7501. |
| [19] | Wen F Y, Li C. Acc. Chem. Res., 2013, 46(11): 2355. |
| [20] | Nocera D G. Acc. Chem. Res., 2017, 50(3): 616. |
| [21] | Ng B J, Putri L K, Kong X Y, Teh Y W, Pasbakhsh P, Chai S P. Adv. Sci., 2020, 7(7): 1903171. |
| [22] | Qi K Z, Cheng B, Yu J G, Ho W. Chin. J. Catal., 2017, 38(12): 1936. |
| [23] | Li H J, Tu W G, Zhou Y, Zou Z G. Adv. Sci., 2016, 3(11): 1500389. |
| [24] | Umena Y, Kawakami K, Shen J R, Kamiya N. Nature, 2011, 473(7345): 55. |
| [25] | Zhang C X, Chen C H, Dong H X, Shen J R, Dau H, Zhao J Q. Science, 2015, 348(6235): 690. |
| [26] | Gersten S W, Samuels G J, Meyer T J. J. Am. Chem. Soc., 1982, 104(14): 4029. |
| [27] | Zong R F, Thummel R P. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(37): 12802. |
| [28] | Zhang B B, Li F, Zhang R, Ma C B, Chen L, Sun L C. Chem. Commun., 2016, 52(55): 8619. |
| [29] | Duan L L, Bozoglian F, Mandal S, Stewart B, Privalov T, Llobet A, Sun L C. Nat. Chem., 2012, 4(5): 418. |
| [30] | Yang Q Q, Jiang X, Yang B, Wang Y, Tung C H, Wu L Z. iScience, 2020, 23(3): 100969. |
| [31] | Ellis W C, McDaniel N D, Bernhard S, Collins T J. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(32): 10990. |
| [32] | Fillol J L, Codolà Z, Garcia-Bosch I, GÓmez L, Pla J J, Costas M. Nat. Chem., 2011, 3(10): 807. |
| [33] | Panda C, Debgupta J, Díaz Díaz D, Singh K K, Sen Gupta S, Dhar B B. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(35): 12273. |
| [34] | Evangelisti F, Güttinger R, MorÉ R, Luber S, Patzke G R. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(50): 18734. |
| [35] | Zhao Y K, Lin J Q, Liu Y D, Ma B C, Ding Y, Chen M D. Chem. Commun., 2015, 51(97): 17309. |
| [36] | Xiang R J, Wang H Y, Xin Z J, Li C B, Lu Y X, Gao X W, Sun H M, Cao R. Chem. Eur. J., 2016, 22(5): 1602. |
| [37] | Jiang X, Yang B, Yang Q Q, Tung C H, Wu L Z. Chem. Commun., 2018, 54(38): 4794. |
| [38] | Han X B, Zhang Z M, Zhang T, Li Y G, Lin W B, You W S, Su Z M, Wang E B. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(14): 5359. |
| [39] | Choi Y, Jeon D, Choi Y, Ryu J, Kim B S. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(16): 13434. |
| [40] | Schmidt M, Contakes S M, Rauchfuss T B. J. Am. Chem. Soc., 1999, 121(41): 9736. |
| [41] | Gloaguen F, Lawrence J D, Rauchfuss T B. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123(38): 9476. |
| [42] | Wang W G, Rauchfuss T B, Bertini L, Zampella G. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(10): 4525. |
| [43] | Ott S, Borgström M, Kritikos M, Lomoth R, Bergquist J, Åkermark B, Hammarström L, Sun L C. Inorg. Chem., 2004, 43(15): 4683. |
| [44] | Wang W G, Wang F, Wang H Y, Si G, Tung C H, Wu L Z. Chem. Asian J., 2010, 5(8): 1796. |
| [45] | Wang H Y, Si G, Cao W N, Wang W G, Li Z J, Wang F, Tung C H, Wu L Z. Chem. Commun., 2011, 47(29): 8406. |
| [46] | Wang F, Wang W G, Wang X J, Wang H Y, Tung C H, Wu L Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2011, 50(14): 3193. |
| [47] | Wang F, Liang W J, Jian J X, Li C B, Chen B, Tung C H, Wu L Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52(31): 8134. |
| [48] | Brown K A, Wilker M B, Boehm M, Dukovic G, King P W. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(12): 5627. |
| [49] | Li Z J, Wang J J, Li X B, Fan X B, Meng Q Y, Feng K, Chen B, Tung C H, Wu L Z. Adv. Mater., 2013, 25(45): 6613. |
| [50] | Li Z J, Fan X B, Li X B, Li J X, Ye C, Wang J J, Yu S, Li C B, Gao Y J, Meng Q Y, Tung C H, Wu L Z. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(23): 8261. |
| [51] | Han Z J, Qiu F, Eisenberg R, Holland P L, Krauss T D. Science, 2012, 338(6112): 1321. |
| [52] | Huang J E, Mulfort K L, Du P W, Chen L X. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(40): 16472. |
| [53] | Xie L S, Tian J, Ouyang Y, Guo X N, Zhang W A, Apfel U P, Zhang W, Cao R. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(37): 15844. |
| [54] | Li X B, Gao Y J, Wang Y, Zhan F, Zhang X Y, Kong Q Y, Zhao N J, Guo Q, Wu H L, Li Z J, Tao Y, Zhang J P, Chen B, Tung C H, Wu L Z. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(13): 4789. |
| [55] | Inoue T, Fujishima A, Konishi S, Honda K. Nature, 1979, 277(5698): 637. |
| [56] | Xu J Q, Ju Z Y, Zhang W, Pan Y, Zhu J F, Mao J W, Zheng X L, Fu H Y, Yuan M L, Chen H, Li R X. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(16): 8705. |
| [57] | Wang S Y, Hai X, Ding X, Jin S B, Xiang Y G, Wang P, Jiang B, Ichihara F, Oshikiri M, Meng X G, Li Y X, Matsuda W, Ma J, Seki S, Wang X P, Huang H, Wada Y, Chen H, Ye J H. Nat. Commun., 2020, 11: 1149. |
| [58] | Woolerton T W, Sheard S, Reisner E, Pierce E, Ragsdale S W, Armstrong F A. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(7): 2132. |
| [59] | Rao H, Bonin J, Robert M. Chem. Commun., 2017, 53(19): 2830. |
| [60] | Chen L J, Guo Z G, Wei X G, Gallenkamp C, Bonin J, AnxolabÉhère-Mallart E, Lau K C, Lau T C, Robert M. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(34): 10918. |
| [61] | Guo Z G, Chen G, Cometto C, Ma B, Zhao H Y, Groizard T, Chen L J, Fan H B, Man W L, Yiu S M, Lau K C, Lau T C, Robert M. Nat. Catal., 2019, 2(9): 801. |
| [62] | Ouyang T, Wang H J, Huang H H, Wang J W, Guo S, Liu W J, Zhong D C, Lu T B. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(50): 16480. |
| [63] | Ouyang T, Huang H H, Wang J W, Zhong D C, Lu T B. Angew. Chem. Int. Ed., 2017, 56(3): 738. |
| [64] | Tamaki Y, Morimoto T, Koike K, Ishitani O. PNAS, 2012, 109(39): 15673. |
| [65] | Takeda H, Monma Y, Ishitani O. ACS Catal., 2021, 11(19): 11973. |
| [66] | Lian S C, Kodaimati M S, Dolzhnikov D S, Calzada R, Weiss E A. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(26): 8931. |
| [67] | Arcudi F, ?orðević L, Nagasing B, Stupp S I, Weiss E A. J. Am. Chem. Soc., 2021, 143(43): 18131. |
| [68] | Jin J, Yu J G, Guo D P, Cui C, Ho W. Small, 2015, 11(39): 5262. |
| [69] | Xin Z K, Gao Y J, Gao Y Y, Song H W, Zhao J Q, Fan F T, Xia A D, Li X B, Tung C H, Wu L Z. Adv. Mater., 2022, 34(3): 2106662. |
| [70] | Guo Q, Liang F, Li X B, Gao Y J, Huang M Y, Wang Y, Xia S G, Gao X Y, Gan Q C, Lin Z S, Tung C H, Wu L Z. Chem, 2019, 5(10): 2605. |
| [71] | Seefeldt L C, Hoffman B M, Peters J W, Raugei S, Beratan D N, Antony E, Dean D R. Acc. Chem. Res., 2018, 51(9): 2179. |
| [72] | Yandulov D V, Schrock R R. Science, 2003, 301(5629): 76. |
| [73] | Wickramasinghe L A, Ogawa T, Schrock R R, Müller P. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(27): 9132. |
| [74] | Cestellos-Blanco S, Zhang H, Kim J M, Shen Y X, Yang P D. Nat. Catal., 2020, 3(3): 245. |
| [75] | Brown K A, Harris D F, Wilker M B, Rasmussen A, Khadka N, Hamby H, Keable S, Dukovic G, Peters J W, Seefeldt L C, King P W. Science, 2016, 352(6284): 448. |
| [76] | Luo J Y, Bai X X, Li Q, Yu X, Li C Y, Wang Z N, Wu W W, Liang Y P, Zhao Z H, Liu H. Nano Energy, 2019, 66: 104187. |
| [77] | Zheng J W, Lu L L, Lebedev K, Wu S, Zhao P, McPherson I J, Wu T S, Kato R, Li Y Y, Ho P L, Li G C, Bai L L, Sun J H, Prabhakaran D, Taylor R A, Soo Y L, Suenaga K, Tsang S C E. Chem Catal., 2021, 1(1): 162. |
| [78] | Liu X F, Luo Y N, Ling C C, Shi Y B, Zhan G M, Li H, Gu H Y, Wei K, Guo F R, Ai Z H, Zhang L Z. Appl. Catal. B Environ., 2022, 301: 120766. |
| [79] | Cheng M, Xiao C, Xie Y. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(34): 19616. |
| [80] | Bai S, Zhang N, Gao C, Xiong Y J. Nano Energy, 2018, 53: 296. |
| [81] | Shi R, Zhao Y X, Waterhouse G I N, Zhang S, Zhang T R. ACS Catal., 2019, 9(11): 9739. |
| [82] | Xue J W, Fujitsuka M, Majima T. Chem. Commun., 2021, 57(29): 3532. |
| [83] | Li H, Shang J, Ai Z H, Zhang L Z. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(19): 6393. |
| [84] | Li H, Shang J, Shi J G, Zhao K, Zhang L Z. Nanoscale, 2016, 8(4): 1986. |
| [85] | Hirakawa H, Hashimoto M, Shiraishi Y, Hirai T. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(31): 10929. |
| [86] | Fu R, Pan Z Y, Mu X W, Li J Y, Zhan Q Y, Zhao Z H, Mu X Y, Li L. J. Mater. Chem. A, 2021, 9(40): 22827. |
国家自然科学基金项目(22088102)
科技部(2017YFA0206903)
中国科学院战略重点研究项目(XDB17000000)
中国科学院前沿科学重点研究计划(QYZDY-SSW-JSC029)
/
| 〈 |
|
〉 |