自修复有机硅材料的制备策略
Fabrication Strategies to Self-Healing Silicone Materials
近年来,通过仿生生命体自我修复损伤这一现象而研制的自修复材料,可有效延长材料的使用寿命、提高材料的使用安全性、降低资源浪费,具有巨大的发展潜力。其中,自修复有机硅材料因兼具自我修复的功能和有机硅材料的优异性能,已成为当下的研究热点。由于外界刺激条件如紫外光、温度等是材料实现损伤自我修复的外在驱动力,在很大程度上影响着材料的修复效能,且不同的刺激条件具有不同的优缺点和应用领域。因此,本文将基于自修复过程中外界刺激因素的不同,对自修复有机硅材料尤其是近五年来的最新研究成果进行综述,从外援型和本征型自修复有机硅材料两方面入手,以本征型自修复有机硅材料为重点,并对自修复有机硅材料今后的发展进行了分析展望。
In recent years, inspired by the natural phenomenon that the living organism can automatically repair its damaged skin and bone via itself metabolism, researchers have successfully developed self-healing materials that can self-heal their microcracks. The self-healing of materials can effectively extend the service life of materials, improve working stability and thus reduce the waste of resources. Recently, the self-healable silicone materials originated from the synergistic combination of self-healing function and good properties of silicone materials, have become a research focus in functional materials. Furthermore, since the external stimuli such as UV irradiation, temperature and solvent are the external driving force for materials to fulfill self-healability, and affect largely the self-healing efficiency. More importantly, different stimuli have different advantages and disadvantages, and application fields. Therefore, this study aims to summarize and analyze the research progress of extrinsic and intrinsic self-healing silicone materials especially in the past five years according to their external stimuli. The intrinsic self-healing silicone materials that contain different dynamic polysiloxane crosslinking networks activated by different external stimuli, are emphatically discussed. Additionally, a brief prospect for the future development of self-healing silicone materials is also provided.
1 Introduction
2 Extrinsic self-healing silicone materials
2.1 Hydrolytic condensation crosslinking
2.2 Hydrosilylation crosslinking
2.3 Photo-crosslinking
3 Intrinsic self-healing silicone materials
3.1 Thermal-activated self-healing silicone materials
3.2 Photo-activated self-healing silicone materials
3.3 Medium-driven self-healing silicone materials
4 Conclusion and outlook
有机硅材料 / 外援型自修复 / 本征型自修复 / 刺激-响应因素
silicone materials / extrinsic self-healing / intrinsic self-healing / stimulus-response factor
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
(程龙, 于大江, 尤加健, 龙腾, 程素素, 周传健. 化学进展,2018, 30(12): 1852.). |
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
(陈密发, 刘永泉, 王静, 柏良久, 王文香, 杨华伟, 魏东磊. 鲁东大学学报(自然科学版), 2018, 34(02): 150.). |
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
Von Szczepanski J, |
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [1] | Marc P W, Georgette B S, Patrick H. Prog. Polym. Sci., 2018, 83: 97. |
| [2] | Yilg?r E, Yilg?r I. Prog. Polym. Sci., 2014, 39: 1165. |
| [3] | Markvicka E J, Bartlett M D, Huang X N, Majidi C. Nat. Mater., 2018, 17: 618. |
| [4] | He W Q, Liu P, Zhang J Q, Yao X. Chem-Eur. J., 2018, 24(56): 14864. |
| [5] | Emel Y, Iskender Y. Prog. Polym. Sci., 2014, 39(6): 1165. |
| [6] | Mazurek P, Vudayagiri S, Skov A L. Chem. Soc. Rew., 2019, 48(6): 1448. |
| [7] | Mohammed M G, Kramer R. Adv. Mater., 2017, 29(19): 1604965. |
| [8] | Mazurek P, Brook M A, Skov A L. Langmuir, 2018, 34(38): 11559. |
| [9] | Zhou H, Wang H X, Niu H T, Gestoss A, Wang X G, Lin T. Adv. Mater., 2012, 24(18): 2409. |
| [10] | Khoo C T K. J. Hand. Surg., 1993, 18(6): 679. |
| [11] | Cheng L, Yu D J, You J J, Long T, Chen S S, Zhou C J. Prog. Chem., 2018, 30(12): 1852. |
| [11] | (程龙, 于大江, 尤加健, 龙腾, 程素素, 周传健. 化学进展,2018, 30(12): 1852.). |
| [12] | Ying Y, Marek W U. Chem. Soc. Rev., 2014, 42(17): 7446. |
| [13] | Zhang F, Ju P F, Pan M Q, Zhang D W, Huang Y, Li G L, Li X G. Corros. Sci., 2018, 144: 74. |
| [14] | Yang Y, Ding X C, Urban M W. Prog. Polym. Sci., 2015, 49: 34. |
| [15] | Ryan K R, Down M P, Banks C E. Chem. Eng. J., 2021, 403: 126162. |
| [16] | You Y, Peng W L, Xie P, Rong M Z, Zhang M Q, Liu D. Mater. Today, 2020, 33: 45. |
| [17] | Zhang M Q. Chinese J. Polym. Sci., 2022, 40: 1315. |
| [18] | Wang S, Urban M W. Nat. Rev. Mater., 2020, 5: 562. |
| [19] | Yuan Y C, Yin T, Rong M Z, Zhang M Q. Express Polym. Lett., 2008, 2: 238. |
| [20] | Xia D Y, Wang P, Ji X F, Khashab N M, Sessler J L, Huang F H. Chem. Rev., 2020, 120 (13): 6070. |
| [21] | Chakma P, Konkolewicz D. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(29): 9682. |
| [22] | Liu Z, Xiao D S, Liu G C, Xiang H P, Rong M Z, Zhang M Q. Prog. Org. Coat., 2021, 159: 106450. |
| [23] | Yi B, Wang S, Hou C S, Huang X, Cui J X, Yao X. Chem. Eng. J., 2021, 405: 127023. |
| [24] | Lin Z Q, Deng H Y, Hou Y, Liu X X, Xu R J, Xiang H P, Peng Z Q, Rong M Z, Zhang M Q. J. Mater. Chem. A, 2022, 10(20): 11019. |
| [25] | Dahlke J, Zechel S, Hager M D, Schubert U S. Adv. Mater. Interfaces, 2018, 5(17): 1800051. |
| [26] | Rao Q Q, Chen K L, Wang C X. RSC Adv., 2016, 6(59): 53949. |
| [27] | Anahita A, Reza J, Gelareh M. J. Appl. Polym. Sci., 2021, 139(8): 51670. |
| [28] | Michael W K, Sottos R W, Nancy R S. Adv. Funct. Mater., 2007, 17(14): 2399. |
| [29] | Yin Z H, Guo J H, Qiao J X, Chem X M. Colloid Polym. Sci., 2020, 298(1): 67. |
| [30] | Song Y K, Jo Y H, Lim Y J, Cho S Y, Yu H C, Ryu B C, Lee S I, Chung C M. ACS. Appl. Mater. Inter., 2013, 5(4): 1378. |
| [31] | Zheng N, Liu J, Wang Y H, Li C M, Zhang Q Y. Prog. Org. Coat., 2021, 151: 106055. |
| [32] | Sun J Y, Li W, Li N, Zhan Y C, Tian L M, Wang Y M. Prog. Org. Coat., 2022, 164: 106689. |
| [33] | Islam S, Bhat G. Mater. Adv., 2021, 2(6): 1896. |
| [34] | Gharakhloo M, Karbarz M. Eur. Polym. J., 2022, 165: 111004. |
| [35] | Li M, Dai S P, Dong X, Jiang Y Y, Ge J, Xu Y D, Yuan N Y, Ding J N. Langmuir, 2022, 38(4): 1560. |
| [36] | Luo X, Wu Y P, Guo M L, Yang X, Xie L Y, Lai J J, Li Z Y, Zhou H W. J. Appl. Polym. Sci., 2021, 18(33): 50827. |
| [37] | Zhang J S, Zhang C Q, Song F, Shang Q Q, Hu Y, Jia P U, Liu C G, Hu L H, Zhu G Q, Huang J, Zhou Y H. Chem. Eng. J., 2021, 429: 131848. |
| [38] | Chen J, Luo Z Y, An R, Marklund P, Bjorling M, Shi Y J. Small, 2022, 18: 2200532. |
| [39] | Chen M F, Liu Y Q, Wang J, Bai L J, Wang W X, Yang H W, Wei D L. Journal Ludong University, 2018, 34(02): 150. |
| [39] | (陈密发, 刘永泉, 王静, 柏良久, 王文香, 杨华伟, 魏东磊. 鲁东大学学报(自然科学版), 2018, 34(02): 150.). |
| [40] | Zhao L P, Li L S, Yang G, Wei B, Ma Y, Qu F. Biosens. Bioelectron., 2021, 194: 113597. |
| [41] | Shi J Z, Shi Z W, Dong Y C, Wu F, Liu D S. ACS. Appl. Bio. Mater., 2020, 3(5): 2827. |
| [42] | Chen L, Peng H, Wei Y Y, Wang X Y, Jin Y J, Liu H T, Jiang Y. Macromol. Chem. Phys., 2019, 220(18): 1900280. |
| [43] | Liu C, Ma C F, Xie Q Y, Zhang G Z. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(30): 15855. |
| [44] | Xiong J Q, Thangavel G, Wang J X, Zhou X R, Lee P S. Sci. Adv., 2020, 6(29): 4246. |
| [45] | Ogliani E., Yu L., Javakhishvili I, Skov A L. RSC Adv., 2018, 8(15): 8285. |
| [46] | Liu M J, Liu P, Lu G, Lu G, Xu Z T, Yao X. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(35): 11242. |
| [47] | Kuhl N, Bode S, Hager M D, Schubert U S. Adv. Polym. Sci., 2016, 273: 1. |
| [48] | Zhao J, Xu R, Luo G X, Wu J, Xia H S. J. Mater. Chem. B, 2016, 4(5): 982. |
| [49] | Wang J K, Lv C, Li Z X, Zheng J P. Macromol. Mater. Eng., 2018, 303(6): 1800089. |
| [50] | Zhao L W, Jiang B, Huang Y D. J. Mater. Sci., 2019, 54(7): 5472. |
| [51] | Zhao L W, Jiang B, Huang Y D. J. Appl. Polym. Sci., 2019, 136(27): 47725. |
| [52] | Deng Z X, Wang H, Ma P X, Guo B L. Nanoscale, 2020, 12(3): 1224. |
| [53] | Xu X W, Guyse J F R, Jerca V V, Hoogenboom R. Macromol. Rapid Commun., 2020, 41(1): 1900305. |
| [54] | Chen Y, Dai S, Zhu H, Hu H, Yuan N, Ding J. New. J. Chem., 2021, 45(1): 314. |
| [55] | Jia X Y, Mei J F, Lai J C, Li C H, You X Z. Macromol. Rapid Commun., 2016, 37(12): 952. |
| [56] | Rao Y L, Chortos A, Pfattner R, Lissel F, Chiu Y C, Feig V, Xu J, Kurosawa T, Gu X, Wang, C, He M Q, Chun J W. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(18): 6020. |
| [57] | Lai J C, Li L, Wang D P, Zhang M H, Mo S R, Wang X, Zeng K Y, Li C H, Jiang Q, You X Z, Zuo J L. Nat. Commun., 2018, 9(1): 2725. |
| [58] | Lai J C, Jia X Y, Wang D P, Deng Y B, Zheng P, Li C H, Zuo J L, Bao Z N. Nat. Commun., 2019, 10(1): 1164. |
| [59] | Bai L, Qv P Y, Zheng J P. J. Mater. Sci., 2020, 55(28): 14045. |
| [60] | Tan H Y, Lyu Q Q, Xie Z J, Li M M, Wang K, Wang K, Xiong B J, Zhang L B, Zhu J T. Adv. Mater., 2019, 31(6): 1805496. |
| [61] | Zhang B L, Zhang P, Zhang H Z, Yan C, Zheng Z J, Wu B, Yu Y. Macromol. Rapid Commun., 2017, 38(15): 1700110. |
| [62] | Lei X Y, Huang Y W, Liang S, Zhao X L, Liu L L. Mater. Lett., 2020, 268: 127598. |
| [63] | Feng Z B, Yu B, Hu J, Zuo H L, Li J P, Sun H B, Ning N Y, Tian M, Zhang L Q. Ind. Eng. Chem. Res., 2019, 58(3): 1212. |
| [64] | Wang N, Feng L, Xu X D, Feng S Y. Macrom. Rapid Commun., 2022, 43(7): 2100885. |
| [65] | Shi J, Zhao N, Yan D, Song J, Fu W, Li Z. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(12): 5943. |
| [66] | Liu Z, Hong P, Huang Z Y, Zhang T, Xu R J, Chen L J, Xiang H P, Liu X X. Chem. Eng. J., 2020, 387: 124142. |
| [67] | Guo R W, Su Q, Zhang J W, Dong A J, Lin C G, Zhang J H. Biomacromolecules, 2017, 18(4): 1356. |
| [68] | Deng G H, Li F Y, Yu H X, Liu F Y, Liu C Y, Sun W X, Jiang H F, Chen Y M. ACS Macro. Lett., 2012, 1(2): 275. |
| [69] | Zhang Y D Y, Ding Z Y, Liu Y, Zhang Y P, Jiang S M. J. Colloid Interf. Sci., 2021, 582: 825. |
| [70] | Ding J, Qiao Z, Zhang Y S, Wei D R, Chen S P, Tang J J, Chen Lu, Wei D, Sun J, Fan H S. Carbohydr. Polym., 2020, 247: 116686. |
| [71] | Xu W Y, Wang W, Chen S M, Zhang R, Wang Y X, Zhang Q, Yuwen L, Yang W L, Wang L H. J. Colloid Interf. Sci., 2021, 586: 601. |
| [72] | Huang X W, Wang X F, Shi C Y, Liu Y, Wei Y Y. J. Polym. Res., 2021, 28(1): 1. |
| [73] | Wen J, Jia Z Y, Zhang X P, Pan M W, Yuan J F, Zhu L. Mater. Today Commun., 2020, 25: 101569. |
| [74] | Wu X X, Li J H, Li G, Ling L, Zhang G P, Sun R, Wong C P. J. Appl. Polym. Sci., 2018, 135(31): 46532. |
| [75] | Zhao L W, Yin Y, Jiang B, Guo Z H, Qu C Y, Huang Y D. J. Colloid Interf. Sci., 2020, 573: 105. |
| [76] | Cai Y B, Zou H W, Zhou S T, Chen Y, Liang M. ACS Appl. Polym. Mater., 2020, 2(9): 3977. |
| [77] | Zheng P W, McCarthy T J. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(4): 2024. |
| [78] | Von Szczepanski J, Danner P M, Opris D M. Adv. Sci., 2022, 2202153. |
| [79] | Li X P, Yu R, Zhao T T, Zhang Y, Yang X, Zhao X J, Huang W. Eur. Polym. J., 2018, 108: 399. |
| [80] | Hou Y, Zhu G D, Cui J, Wu N N, Zhao B T, Wu J, Zhao N. J. Am. Chem. Soc., 2022, 144(1): 436. |
| [81] | Burattini S, Colquhoun H M, Greenland B W,. Hayes W. Faraday Discuss., 2009, 143: 251. |
| [82] | Fawcett A S, Brook M A. Macromolecules, 2014, 47(5): 1656. |
| [83] | Lv C, Zhao K, Zheng J P. Macromol. Rapid Commun., 2018, 39(8): 1700686. |
| [84] | Lv C, Wang J K, Li Z X, Zhao K F, Zheng J P. Compos. B Eng., 2019, 177: 107270. |
| [85] | Zhang Y H, Yuan L, Liang G Z, Gu A J. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(46): 23425. |
| [86] | Chen G M, Sun Z Y, Wang Y M, Zheng J Y, Wen S F, Zhang J W, Wang L, Hou J, Lin C G, Yue Z F. Prog. Org. Coat., 2020, 140: 105483. |
| [87] | Bai L, Zheng J P. Compos. Sci. Technol., 2020, 190: 108062. |
| [88] | Bai L, Yan X X, Feng B W, Zheng J P. Compos. B Eng., 2021, 223: 109123. |
| [89] | Shan Y X, Liang S, Mao X K, Lu J, Liu L L, Huang Y W, Yang J X. Soft. Matter, 2021, 17(17): 4643. |
| [90] | Yu H T, Feng Y Y, Gao L, Chen C, Zhang Z X, Feng W. Macromolecules, 2020, 53(16): 7161. |
| [91] | Guo H S, Han Y, Zhao W Q, Yang J, Zhang L. Nat. Commun., 2020, 11(1): 2037. |
| [92] | Shi X R, Zhang K Y, Zhao L W, Jiang B, Huang Y D. Ind. Eng. Chem. Res., 2021, 60: 2154. |
| [93] | Wang Z, Liu Y T, Zhang D J,. Gao C H, Wu Y M. Compos. B Eng., 2021, 224: 109213. |
| [94] | Zhang D D, Ruan Y B, Zhang B Q, Qiao X, Deng G H. Polymer, 2017, 120: 189. |
| [95] | Xiang H P, Yin J F, Lin G H, Liu X X, Rong M Z, Zhang M Q. Chem. Eng. J., 2019, 358: 878. |
| [96] | Otsuka H, Nagano S, Kobashi Y, Maeda T, Takahara A. Chem. Commun., 2010, 46: 1150. |
| [97] | Zhao D L, Liu S S, Wu Y F, Guan T, Sun N, Ren B Y. Prog. Org. Coat., 2019, 133: 289. |
| [98] | Ye J, Lin G H, Lin Z Q, Deng H Y, Huang J J, Xiang H P, Rong M Z, Zhang M Q. Macromol. Mater. Eng., 2022, 307(6): 2100874. |
| [99] | Xiang H P, Rong M Z, Zhang M Q. Polymer, 2017, 108: 339. |
| [100] | Huang Y, Yan J, Wang D, Feng S, Zhou C. Polymer, 2021, 13(21): 3729. |
| [101] | Peng B W, Li H, Li Y T, Lv Z, Wu M, Zhao C X. Chem. Eng. J., 2020, 395: 125079. |
| [102] | Jia X Y, Mei J F, Lai J C, Li C H, You X Z. Chem. Commun., 2015, 51(43): 8928. |
| [103] | Zuo Y J, Gou Z M, Zhang C Q, Feng S Y. Macromol. Rapid Commun., 2016, 37 (13): 1052. |
| [104] | Lai J C, Mei J F, Jia X Y, Li C H, You X Z, Bao Z N. Adv. Mater., 2016, 28 (37): 8277. |
| [105] | Miwa Y, Taira K, Kurachi J, Udagawa T, Kutsumizu S. Nat. Commun., 2019, 10: 1828. |
国家自然科学基金项目(52033011)
国家自然科学基金项目(52273104)
广东省基础与应用基础研究基金(2022A1515011972)
/
| 〈 |
|
〉 |