基于表面增强拉曼光谱技术的心肌生物标志物检测
Surface-Enhanced Raman Spectroscopy on Detection of Myocardial Injury-Related Biomarkers
心血管疾病(CVD)是全球最主要的死亡原因,急性心肌梗死(AMI)是心血管疾病致死的主要病因,安全快速地诊断AMI对于降低患者的死亡率至关重要。因常用的检测方法如心电图(ECG)缺乏足够的敏感性,寻找并针对AMI生物标志物开展高灵敏检测已成为早期检测AMI重要手段。心肌肌钙蛋白I(cTnI)、肌酸激酶同工酶(CK-MB)和肌红蛋白(Myo)是目前公认的检测AMI的重要心肌生物标志物。在过去的几十年里,许多生物传感器被开发出来用于检测心肌生物标志物,其中基于表面增强拉曼光谱(SERS)的心肌生物标志物检测技术迅速发展,并表现出独特的技术优势和广阔的应用前景。本文首先介绍了多种心肌生物标志物及其与AMI的关联,在此基础上概述主要的心肌生物标志物检测方法的原理、优势及局限性,重点介绍近年来新兴的SERS技术及其在心肌生物标志物传感方面的最新研究进展,并对该技术在AMI诊断方面的应用前景以及有待突破的瓶颈进行了讨论和展望。
Cardiovascular disease (CVD) is the leading cause of death worldwide, while acute myocardial infarction (AMI) is the main cause of cardiovascular death. Early and rapid diagnosis of AMI is essential to reduce mortality in patients with CVD. Due to the lack of sufficient sensitivity of common detection methods such as electrocardiogram (ECG), screening for AMI-related biomarkers and conducting sensitive detection has become an important tool for early and accurate detection of AMI. Currently, cardiac troponin I (cTnI), creatine kinase-MB isoenzymes (CK-MB) and myoglobin (Myo) are identified as important biomarkers of myocardial injury. In the past few decades, many biosensors have been developed to detect biomarkers of myocardial injury, among which surface-enhanced Raman spectroscopy (SERS)-based detections have developed rapidly and showed unique advantages and broad application prospects. In this paper, several biomarkers of myocardial injury and their associations with AMI are introduced firstly, and the principles, advantages and limitations of the conventional detection methods for AMI-related biomarkers detection are outlined. Based on this, the research progress of SERS on detection of biomarkers of myocardial injury in recent years is reviewed, and the application and prospect of SERS in AMI diagnosis and the problems and direction of further study are discussed.
1 Introduction
2 Cardiac biomarkers
2.1 Cardiac troponin
2.2 Creatine kinase-MB isoenzymes
2.3 Myoglobin
3 Conventional detection methods
3.1 ELISA
3.2 Electrochemical immunoassay
3.3 Chemiluminescence immunoassay
3.4 Fluorescence immunoassay
4 SERS detection of biomarkers of myocardial injury
4.1 SERS and SERS-based biosensing
4.2 SERS detection of myocardial injury-related biomarkers
5 Conclusion and outlook
心血管疾病 / 急性心肌梗死 / 心肌生物标志物 / 表面增强拉曼光谱 / 生物传感器
cardiovascular disease (CVD) / acute myocardial infarction (AMI) / myocardial biomarkers / surface-enhanced Raman spectroscopy (SERS) / biosensor
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
Group N W. Clin. Chem., 2007, 53: 2086. |
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
|
| [121] |
|
| [122] |
|
| [123] |
|
| [124] |
|
| [125] |
|
| [126] |
|
| [127] |
|
| [128] |
|
| [129] |
|
| [130] |
|
| [131] |
|
| [132] |
|
| [133] |
|
| [134] |
|
| [135] |
|
| [136] |
|
| [137] |
|
| [138] |
|
| [139] |
|
| [140] |
|
| [141] |
|
| [1] | Ouyang M, Tu D, Tong L, Sarwar M, Bhimaraj A, Li C, Coté G L, Di Carlo D. Biosens. Bioelectron., 2021, 171: 112621. |
| [2] | Virani S S, Alonso A, Benjamin E J, Bittencourt M S, Callaway C W, Carson A P, Chamberlain A M, Chang A R, Cheng S, Delling F N. Circulation., 2020, 141: e139. |
| [3] | Mythili S, Malathi N. Biomed. Rep., 2015, 3: 743. |
| [4] | Daubert M A, Jeremias A. Vasc. Health Risk Manag., 2010, 6: 691. |
| [5] | Thygesen K. Eur. Heart J., 2018, 39: 3757. |
| [6] | Westermann D, Neumann J T, S?rensen N A, Blankenberg S. Nat. Rev. Cardiol., 2017, 14: 472. |
| [7] | Sayali U, Ambalika T, Shalini P. Adv. Health Care Technol., 2018, 4: 1. |
| [8] | Zhang G J, Ning Y. Anal. Chim. Acta., 2012, 749: 1. |
| [9] | Leisy P J, Coeytaux R R, Wagner G S, Chung E H, Mcbroom A J, Green C L, Williams J W, Sanders G D. J. Electrocardiol., 2013, 46: 92. |
| [10] | Hoekstra J W, O’neill B J, Pride Y B, Lefebvre C, Diercks D B, Peacock W F, Fermann G J, Gibson C M, Pinto D, Giglio J. Ann. Emerg. Med., 2009, 54: 779. |
| [11] | Whiting P F, Weswood M E, Rutjes A W, Reitsma J B, Bossuyt P N, Kleijnen J. Bmc. Med. Res. Methodol., 2006, 6: 1. |
| [12] | Michaelides A P, Dilaveris P E, Psomadaki Z D, Richter D J, Andrikopoulos G K, Pitsilides N, Stefanadis C, Toutouzas P K, Dounis V. Clin. Cardiol., 1999, 22: 403. |
| [13] | Menown I, Allen J, Anderson J M, Adgey A. Eur. Heart J., 2001, 22: 218. |
| [14] | Fathil M, Arshad M, Gopinath S C, Hashim U, Adzhri R, Ayub R, Ruslinda A, Nuzaihan M, Azman A, Zaki M. Biosens. Bioelectron., 2015, 70: 209. |
| [15] | Thygesen K, Alpert J S, Jaffe A S, Chaitman B R, Bax J J, Morrow D A, White H D, Mickley H, Crea F, Van De Werf F. Eur. Heart J., 2019, 40: 237. |
| [16] | Apple F S, Wu A H, Jaffe A S, Panteghini M, Christenson R H, Members N C, Christenson R H, Apple F S, Cannon C P, Francis G. Circulation., 2007, 116: e95. |
| [17] | Strimbu K, Tavel J A. Curr. Opin. HIV AIDS., 2010, 5: 463. |
| [18] | Wang J, Wang X, Ren L, Wang Q, Li L, Liu W, Wan Z, Yang L, Sun P, Ren L,. Anal. Chem., 2009, 81: 6210. |
| [19] | Apple F S, Wu A, Jaffe A S, Panteghini M, Christenson R H, Christenson R H, Apple F S, Cannon C P, Frances G S, Jesse R L. Clin. Biochem., 2008, 41: 222. |
| [20] | Xu H, Li S, Peng Z, Othman A M, Leblanc R M. Physiol. Plant., 2016, 49: 141. |
| [21] | Antman E, Bassand J P, Klein W, Ohman M, Sendon J, Rydén L, Simoons M, Tendera M. J. Am. Coll. Cardiol., 2000, 36: 959. |
| [22] | Group N W. Clin. Chem., 2007, 53: 2086. |
| [23] | Bottenus D, Jubery T Z, Ouyang Y, Dong W J, Dutta P, Ivory C F. Lab Chip., 2011, 11: 890. |
| [24] | Welsh P, Preiss D, Hayward C, Shah A S, Mcallister D, Briggs A, Boachie C, Mcconnachie A, Padmanabhan S, Welsh C J C. Circulation., 2019, 139: 2754. |
| [25] | Wilkinson J M, Grand R. Nature, 1978, 271: 31. |
| [26] | Eric C, Christenson R H. Ann. Lab Med., 2013, 33: 309. |
| [27] | Cummins B, Auckland M L, Cummins P. Am. Heart J., 1987, 113: 1333. |
| [28] | Panteghini M, Pagani F, Yeo K T J, Apple F S, Christenson R H, Dati F, Mair J, Ravkilde J, Wu A H B. Clin. Chem., 2004, 50: 327. |
| [29] | Leurent G, Langella B, Fougerou C, Lentz P A, Larralde A, Bedossa M, Boulmier D, Breton H L. Arch. Cardiovasc Dis., 2011, 104: 161. |
| [30] | Ahammad A, Choi Y H, Koh K, Kim J H, Lee M. Int. J. Electrochem. Sci., 2011, 6: 1906. |
| [31] | S?rensen N A, D?nmez G, Neumann. J T, Nikorowitsch J, Rübsamen N, Blankenberg S, Westermann D, Zeller T, Karakas M. Biomolecules., 2019, 9: 108. |
| [32] | Roberts R. Ann. Intern. Med., 1973, 79: 741. |
| [33] | Collinson P O. Eur. Heart J., 1998, 19: N16. |
| [34] | Zhang J, Lv X, Feng W, Li X, Li K, Deng Y. Mikrochim. Acta., 2018, 185: 1. |
| [35] | Jaf Fe A S, Ravkilde J, Roberts R, Naslund U, Apple F S, Galvani M, Katus H. Circulation., 2000, 102: 1216. |
| [36] | Wilson Tang W, Francis G S, Morrow D A, Newby L K, Cannon C P, Jesse R L, Storrow A B, Christenson R H, Members C, Christenson R H,. Circulation., 2007, 116: e99. |
| [37] | Lai X H, Liang R L, Liu T C, Dong Z N, Wu Y S, Li L H. J Fluoresc., 2016, 26: 987. |
| [38] | Torabi F, Far H, Danielsson B, Khayyami M. Biosens. Bioelectron., 2007, 22: 1218. |
| [39] | Thygesen K, Alpert J S, White H D. J. Am. Coll. Cardiol., 2007, 50: 2173. |
| [40] | Wu D, Chen Y, Hou S, Fang W, Duan H J C. ChemBioChem., 2019, 20: 2432. |
| [41] | Jaffe A S, Babuin L, Apple F S. J. Am. Coll. Cardiol., 2006, 48: 1. |
| [42] | Neumann J T, S?rensen N A, Schwemer T, Ojeda F, Bourry R, Sciacca V, Schaefer S, Waldeyer C, Sinning C, Renné T. JAMA Cardiol., 2016, 1: 397. |
| [43] | Sallach S M, Nowak R, Hudson M P, Tokarski G, McCord J. J. Am. Coll. Cardiol., 2004, 94: 864. |
| [44] | Mair J, Artner-Dworzak E, Lechleitner P, Morass B, Smidt J, Wagner I, Dienstl F, Puschendorf B. Br. Heart J., 1992, 68: 462. |
| [45] | Mascini M, Tombelli S. Biomarkers., 2008, 13: 637. |
| [46] | Reyes-Retana J A, Duque-Ossa L C. Curr. Probl. Cardiol., 2021, 46: 100739. |
| [47] | Qureshi A, Gurbuz Y, Niazi J H. Sens. Actuators B Chem., 2012, 171/172: 62. |
| [48] | Gomes-Filho S, Dias A, Silva M, Silva B, Dutra R F. Microchem. J., 2013, 109: 10. |
| [49] | Horak J, Dincer C, Qelibari E, Bakirci H, Urban G. Sens. Actuators B Chem., 2015, 209: 478. |
| [50] | He H Z, Leung K H, Yang H, Chan S H, Leung C H, Zhou J, Bourdoncle A, Mergny J L, Ma D L. Biosens. Bioelectron., 2013, 41: 871. |
| [51] | Leung C H, Zhong H J, He H Z, Lu L, Chan S H, Ma D L. Chem. Sci., 2013, 4: 3781. |
| [52] | Lee J, Lee Y, Park J Y, Seo H, Lee T, Lee W, Sang K K, Hahn Y K, Jung J Y, Kim S. Sens. Actuators B Chem., 2013, 178: 19. |
| [53] | Liu J, Zhang L, Wang Y, Zheng Y, Sun S. Measurement., 2014, 47: 200. |
| [54] | Balsam J, Ossandon M, Bruck H A, Lubensky I, Rasooly A. Expert Rev. Mol. Diagn., 2013, 7: 243. |
| [55] | Ran B, Xianyu Y, Dong M, Chen Y, Qian Z, Jiang X. Anal. Chem., 2017, 89: 6113. |
| [56] | Juronen E I, Viikmaa M H, Mikelsaar A. J. Immunol. Methods., 1988, 111: 109. |
| [57] | Jiao L, Zhang L, Du W, Li H, Yang D, Zhu C. Nanoscale, 2019, 11: 8798. |
| [58] | Dobrovolskaia E, Gam A, Slater J. Clin. Exp. Allergy., 2006, 36: 525. |
| [59] | Han G R, Kim M G. Sensors, 2020, 20: 2593. |
| [60] | Pei X, Zhang B, Tang J, Liu B, Lai W, Tang D. Anal. Chim. Acta, 2013, 758: 1. |
| [61] | Lin Y, Zhou Q, Lin Y, Tang D, Niessner R, Knopp D. Anal. Chem., 2015, 87: 8531. |
| [62] | Zhang T, Ma N, Ali A, Wei Q, Wu D, Ren X. Biosens. Bioelectron., 2018, 119: 176. |
| [63] | Zhang B, Zhang Y, Liang W, Yu X, Tan H, Wang G, Li A, Jin J, Huang L. RSC Advances., 2017, 7: 2486. |
| [64] | Qiao X, Li K, Xu J, Cheng N, Sheng Q, Cao W, Yue T, Zheng J. Biosens. Bioelectron., 2018, 113: 142. |
| [65] | Lou L, Yu K, Zhang Z, Huang R, Zhu J, Wang Y, Zhu Z. Nano Research., 2012, 5: 272. |
| [66] | Bailey M R, Pentecost A M, Selimovic A, Martin R S, Schultz Z D. Anal. Chem., 2015, 87: 4347. |
| [67] | Lu W B, Wang Y, Cao X, Li L, Dong J, Qian W. New J. Chem., 2015, 39: 5420. |
| [68] | Dodeigne C, Thunus L, Lejeune R. Talanta., 2000, 51: 415. |
| [69] | Ekins R, Chu F, Micallef J. J. Biolumin. Chemilumin., 1989, 4: 59. |
| [70] | Cho I H, Paek E H, Kim Y K, Kim J H, Paek S H. Anal. Chim. Acta., 2009, 632: 247. |
| [71] | Han G R, Kim M G. Biotechnol. Bioprocess Eng., 2019, 24: 206. |
| [72] | Zhao H, Su E, Huang L, Zai Y F, Liu Y, Chen Z, Li S, Jin L, Deng Y, He N Y. Chin. Chem. Lett., 2022, 33: 743. |
| [73] | Zhao L, Sun L, Chu X. Trends Analyt Chem., 2009, 28: 404. |
| [74] | Kurihara T, Yanagida A, Yokoi H, Koyata A, Matsuya T, Ogawa J, Okamura Y, Miyamoto D. Anal. Biochem., 2008, 375: 144. |
| [75] | Darain F, Yager P, Gan K L, Tjin S C. Biosens. Bioelectron., 2009, 24: 1744. |
| [76] | Hill H R, Martins T B. Methods., 2006, 38: 312. |
| [77] | Song S Y, Han Y D, Kim K, Yang S S, Yoon H C. Biosens. Bioelectron., 2011, 26: 3818. |
| [78] | Xu H, Zhang Z. Biosens. Bioelectron., 2007, 22: 2743. |
| [79] | Ganesh N, Block I D, Mathias P C, Wei Z, Chow E, Malyarchuk V, Cunningham B T. Opt. Express., 2008, 16: 21626. |
| [80] | Shen Y, Liu S, Yang J, Wang L, Tan X, He Y. Sens. Actuators B Chem., 2014, 199: 389. |
| [81] | Chen J, Ran F, Chen Q, Luo D, Ma W, Han T, Wang C, Wang C,. RSC Advances, 2019, 9: 4463. |
| [82] | Hayes M A, Petkus M M, Garcia A A, Taylor T, Mahanti P. Analyst., 2009, 134: 533. |
| [83] | Wang L H, Song C Y, Zhang L, Zhu D. Nanoplasmonic Materials and Biomedical Applications. Beijing: Beijing Science Press, 2017. |
| [84] | Elina A, Zul O. ACS Nano., 2009, 3: 3529. |
| [85] | Lin X M, Cui Y, Xu Y H, Ren B, Tian Z Q. Anal. Bioanal Chem., 2009, 394: 1729. |
| [86] | Nie S, Emory S R. Science., 1997, 275: 1102. |
| [87] | Kneipp K, Wang Y, Kneipp H, Perelman L T, Itzkan I, Dasari R R, Feld M S. Phys. Rev. Lett., 1997, 78: 1667. |
| [88] | Bhardwaj V, Srinivasan S, Mcgoron A. J. Biosens. Bioelectron., 2013, 12: 2. |
| [89] | Grubisha D S, Lipert R J, Park H Y, Driskell J, Porter M D. Anal. Chem., 2003, 75: 5936. |
| [90] | Mohs A M, Mancini M C, Singhal S, Provenzale J M, Leyland-Jones B, Wang M D, Nie S. Anal. Chem., 2010, 82: 9058. |
| [91] | Sha M Y, Xu H, Natan M J, Cromer R. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130: 17214. |
| [92] | Beier H T, Cowan C B, Chou I H, Pallikal J, Henry J E, Benford M E, Jackson J B, Good T A, Coté G L. Plasmonics., 2007, 2: 55. |
| [93] | An J H, El-Said W A, Yea C H, Kim T H, Choi J W. J. Nanosci. Nanotechnol., 2011, 11: 4424. |
| [94] | Zhang J J, Yang Y J, Jiang X Y, Dong C, Song C Y, Han C Q, Wang L H. Biosens. Bioelectron., 2019, 141: 111402. |
| [95] | Yang Y J, Jiang X Y, Jie C, Song C Y, Wang L H. Sci. China Mater., 2017, 60: 1129. |
| [96] | Song C Y, Yang Y J, Yang B Y, Sun Y Z, Zhao Y P, Wang L H. Nanoscale, 2016, 8: 17365. |
| [97] | Fleischmann M, Hendra P J, Mcquillan A J. Chem. Phys. Lett., 1974, 26: 163. |
| [98] | Jeanmaire D L, Van Duyne R P. J. Electroanal. Chem. Interfacial.Electrochem., 1977, 84: 1. |
| [99] | Albrecht M G, Creighton J A. J. Am. Chem. Soc., 1977, 99: 5215. |
| [100] | Kirtley J, Jha S, Tsang J. Solid State Commun., 1980, 35: 509. |
| [101] | Park T H, Galperin M. Phys. Rev. B., 2011, 84: 075447. |
| [102] | Doering W E, Nie S. J. Phys. Chem. B., 2002, 106: 311. |
| [103] | Song C Y, Yang Y J, Yang B Y, Min L H, Wang L H. J. Mater. Chem. B., 2016, 4: 1811. |
| [104] | Song C Y, Jiang X Y, Yang Y J, Zhang J J, Larson S, Zhao Y P, Wang L H. ACS Appl. Mater. Interfaces., 2020, 12: 31242. |
| [105] | Ling X, Xie L, Fang Y, Xu H, Zhang H, Kong J, Dresselhaus M S, Zhang J, Liu Z. Nano Lett., 2010, 10: 553. |
| [106] | Wang H, Yang R, Yang L, Tan W. ACS Nano, 2009, 3: 2451. |
| [107] | Ellington A D, Szostak J W. Nature, 1990, 346: 818. |
| [108] | Tuerk C, Gold L. Science, 1990, 249: 505. |
| [109] | Li A, Tang L, Song D, Song S, Ma W, Xu L, Kuang H, Wu X, Liu L, Chen X. Nanoscale, 2016, 8: 1873. |
| [110] | Chung E, Gao R, Ko J, Choi N, Lim D W, Lee E K, Chang S I, Choo J. Lab Chip., 2013, 13: 260. |
| [111] | Feng J, Wu X, Ma W, Kuang H, Xu L, Xu C. Chem. Commun., 2015, 51: 14761. |
| [112] | Bamrungsap S, Treetong A, Apiwat C, Wuttikhun T, Dharakul T. Mikrochim Acta, 2016, 183: 249. |
| [113] | Muhammad M, Huang Q. Talanta, 2021, 227: 122188. |
| [114] | Lee J H, Yigit M V, Mazumdar D, Yi L. Adv. Drug Deliv. Rev., 2010, 62: 592. |
| [115] | Porter M, Lipert R J, Siperko L M, Wang G, Narayanan R. Chem. Soc. Rev., 2008, 37: 1001. |
| [116] | Fu X, Wang Y, Liu Y, Liu H, Fu L, Wen J, Li J, Wei P, Chen L. Analyst., 2019, 144: 1582. |
| [117] | Khlebtsov B N, Bratashov D N, Byzova N A, Dzantiev B B, Khlebtsov N G. Nano Res., 2019, 12: 413. |
| [118] | Hu C, Ma L, Mi F, Guan M, Guo C, Peng F, Sun S, Wang X, Liu T, Li J. New J. Chem., 2021, 45: 3088. |
| [119] | Garza J T, Cote G L. Anal. Chem., 2017, 89: 13120. |
| [120] | Lee H, Youn H, Hwang A, Lee H, Park J Y, Kim W, Yoo Y, Ban C, Kang T, Kim B. Nanomaterials, 2020, 10: 1402. |
| [121] | Lin C, Li L, Feng J, Zhang Y, Lin X, Guo H, Li R. Mikrochim Acta, 2022, 189: 1. |
| [122] | Lim W Y, Goh C H, Thevarajah T M, Goh B T, Khor S M. Biosens. Bioelectron., 2020, 147: 111792. |
| [123] | Garg P, Morris P, Fazlanie A L, Vijayan S, Dancso B, Dastidar A G, Plein S, Mueller C, Haaf P. Intern. Emerg. Med., 2017, 12: 147. |
| [124] | Szunerits S, Mishyn V, Grabowska I, Boukherroub R. Biosens. Bioelectron., 2019, 131: 287. |
| [125] | Kong X, Yu Q, Zhang X, Du X, Gong H, Jiang H. J. Mater. Chem., 2012, 22: 7767. |
| [126] | El-Said W A, Fouad D M, El-Safty S A. Sens. Actuators B Chem., 2016, 228: 401. |
| [127] | Shorie M, Kumar V, Kaur H, Singh K, Tomer V K, Sabherwal P. Mikrochim. Acta, 2018, 185: 1. |
| [128] | Chon H, Lee S, Yoon S Y, Lee E K, Chang S I, Choo J. Chem. Commun., 2014, 50: 1058. |
| [129] | Hu C, Ma L, Guan M, Mi F, Peng F, Guo C, Sun S, Wang X, Liu T, Li J. Anal. Methods., 2020, 12: 5442. |
| [130] | Cheng Z, Wang R, Xing Y, Zhao L, Choo J, Yu F. Analyst., 2019, 144: 6533. |
| [131] | Wang J, Xu C, Lei M, Ma Y, Wang X, Wang R, Sun J. Microchem. J., 2021, 171: 106875. |
| [132] | Tuteja S K, Kukkar M, Suri C R, Paul A K, Deep A. Biosens. Bioelectron., 2015, 66: 129. |
| [133] | Jia L, MacDonald J. Biosens. Bioelectron., 2016, 83: 177. |
| [134] | Farka Z, Juík T, Ková D, Trnková L, Skládal P. Chem. Rev., 2017, 117: 9973. |
| [135] | Zhang D, Huang L, Liu B, Ni H, Sun L, Su E, Chen H, Gu Z, Zhao X. Biosens. Bioelectron., 2018, 106: 204. |
| [136] | Zhang D, Huang L, Liu B, Su E, Chen H Y, Gu Z, Zhao X. Sens. Actuators B Chem., 2018, 277: 502. |
| [137] | Lu W B, Wang Y, Cao X, Li L, Dong J, Qian W. New J. Chem., 2015, 39: 5420. |
| [138] | Matschulat A, Drescher D, Kneipp J. ACS Nano, 2010, 4: 3259. |
| [139] | Cheng Z Y, Choi N, Wang R, Lee S, Moon K C, Yoon S Y, Chen L X, Choo J. ACS Nano, 2017, 11: 4926. |
| [140] | Hori S I, Herrera A, Rossi J, Zhou J H. Cancers, 2018, 10: 9. |
| [141] | Hassan E M, Willmore W G, Derosa M C. Nucleic. Acid. Ther., 2016, 26: 335. |
国家自然科学基金项目(61871236)
/
| 〈 |
|
〉 |