可卡因免疫及适配体生物传感器
Immunity and Aptamer Biosensors for Cocaine Detection
由于长期滥用可卡因会对人体产生心律失常、心肌梗死、中风、高血压、主动脉僵硬等不良影响,可卡因已成为当今最危险和非法滥用的药物之一,传统的可卡因色谱分析方法存在耗时、样本处理繁琐和操作复杂等缺点。因此,改善传统可卡因分析方法对打击犯罪和发展医学具有一定的积极影响。由于生物传感器的准确性和便携性,基于免疫和适配体技术的生物传感器是检测可卡因的一个重要发展方向。在这篇综述中,主要讲述了近年来不同类型的可卡因生物传感器,涵盖了基于电化学、荧光、比色等方法在可卡因检测上的进展,对可卡因的免疫和适配体生物传感器进行了归纳和综述,并总结了可卡因传感器的优缺点和发展方向。
Cocaine has become one of the most dangerous and illicitly abused drugs today due to the adverse effects of long-term cocaine abuse, such as arrhythmia, myocardial infarction, stroke, hypertension and aortic stiffness. Traditional cocaine chromatographic analysis methods have disadvantages such as time-consuming, cumbersome sample processing and complicated operations. Therefore, improving cocaine detection methods has a certain positive impact on crime-fighting and medicine-developing. Due to the accuracy and portability of biosensors, immunological and aptamer technologies for specific capture of targets have become an important direction for cocaine detection. In this review, different types of cocaine biosensors in recent years are mainly described, covering the research progress of cocaine detection based on electrochemical, fluorescence, colorimetric and other methods. The immuno- and aptamer-based biosensors of cocaine are reviewed, the advantages, disadvantages and development directions of cocaine sensors are summarized.
1 Introduction
2 Immunosensors for cocaine detection
2.1 Labeled immunosensors
2.2 Label-free immunosensors
3 Aptasensors for cocaine detection
3.1 Fluorescent aptasensors
3.2 Colorimetric aptasensors
3.3 Electrochemical aptasensors
3.4 Other aptasensors
4 Conclusion and outlook
cocaine / immunity / aptamer / biosensor
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [1] | Roushani M, Shahdost-Fard F. Anal. Chim. Acta, 2015, 853: 214. |
| [2] | Gay G R, Inaba D S, Sheppard C W, Newmeyer J A. Clin. Toxicol., 1975, 8(2): 149. |
| [3] | Johanson C E, Fischman M W. Pharmacol. Rev., 1989, 41(1): 3. |
| [4] | Mu S, Fantegrossi W E, Rusch N J. Hypertension, 2018, 71(4): 561. |
| [5] | Shahdost-Fard F, Roushani M. Talanta, 2016, 154: 7. |
| [6] | Yüksel B, ?en N. J. Res. Pharm., 2018, 22(1): 181. |
| [7] | Ambach L, Menzies E, Parkin M C, Kicman A, Archer J R H, Wood D M, Dargan P I, Stove C. Drug Test. Anal., 2019, 11(5): 709. |
| [8] | Concheiro M, Lendoiro E, de Castro A, Gónzalez-Colmenero E, Concheiro-Guisan A, Pe?as-Silva P, Macias-Corti?a M, Cruz-Landeira A, López-Rivadulla M. Drug Test. Anal., 2017, 9(6): 898. |
| [9] | Janicka M, Kot-Wasik A, Namien?ik J. Trac-Trend. Anal. Chem., 2010, 29(3): 209. |
| [10] | Rycke E D, Stove C, Dubruel P, Saeger S D, Beloglazova N. Biosens. Bioelectron., 2020, 169: 112579. |
| [11] | Kulkarni M B, Ayachit N H, Aminabhavi T M. Biosensors, 2022, 12(7): 543. |
| [12] | Catal T, Kul A, Atalay V E, Bermek H, Ozilhan S, Tarhan N. J. Power Sources, 2019, 414: 1. |
| [13] | Asturias-Arribas L, Alonso-Lomillo M A, Domínguez-Renedo O, Arcos-Martínez M J. Talanta, 2013, 105: 131. |
| [14] | Tappura K, Vikholm-Lundin I, Albers W M. Biosens. Bioelectron., 2007, 22(6): 912. |
| [15] | Song C K, Oh E, Kang M S, Shin B S, Han S Y, Jung M, Lee E S, Yoon S Y, Sung M M, Ng W B, Cho N J, Lee H. Anal. Chim. Acta, 2018, 1027: 101. |
| [16] | Kirschbaum K M, Musshoff F, Wilbert A, R?hrich J, Madea B. Forensic Sci. Int., 2011, 207(1/3): 66. |
| [17] | Peng P, Liu C, Li Z, Xue Z, Mao P, Hu J, Xu F, Yao C, You M. Trac-Trend. Anal. Chem., 2022, 152: 116605. |
| [18] | Abdelshafi N A, Panne U, Schneider R J. Talanta, 2017, 165: 619. |
| [19] | Abdelshafi N A, Bell J, Rurack K, Schneider R J. Drug Test. Anal., 2019, 11(3): 492. |
| [20] | Campbell J, Pollock N R, Sharon A, Sauer-Budge A F. Anal. Methods, 2015, 7(19): 8472. |
| [21] | Zhang L, Li X, Li Y, Yu H. Analyst, 2021, 146(2): 538. |
| [22] | Guo J, Chen S, Guo J, Ma X. J. Mater. Sci. Technol., 2021, 60: 90. |
| [23] | Koczula K M, Gallotta A. Essays Biochem., 2016, 60(1): 111. |
| [24] | Hu J, Wang S Q, Wang L, Li F, Pingguan-Murphy B, Lu T, Xu F. Biosens. Bioelectron., 2014, 54: 585. |
| [25] | Mirica A C, Stan D, Chelcea I C, Mihailescu C M, Ofiteru A, Bocancia-Mateescu L A. Front. Bioeng. Biotech., 2022, 10: 922772. |
| [26] | Wu J, Dong M, Zhang C, Wang Y, Xie M, Chen Y. Sensors, 2017, 17(6): 1286. |
| [27] | Ghorbanizamani F, Moulahoum H, Timur S. Ieee Sens. J., 2022, 22(2): 1146. |
| [28] | Fin?gar M, Majer D, Maver U, Maver T. Sensors, 2018, 18(11): 3976. |
| [29] | Ahamed A, Ge L, Zhao K, Veksha A, Bobacka J, Lisak G. Chemosphere, 2021, 278: 130462. |
| [30] | Sanli S, Moulahoum H, Ugurlu O, Ghorbanizamani F, Gumus Z P, Evran S, Coskunol H, Timur S. Talanta, 2020, 217: 121111. |
| [31] | Paul M, Tannenberg R, Tscheuschner G, Ponader M, Weller M G. Biosensors, 2021, 11(9): 313. |
| [32] | Sun Y S, Landry J P, Fei Y Y, Zhu X D, Luo J T, Wang X B, Lam K S. Langmuir, 2008, 24(23): 13399. |
| [33] | Juzgado A, Soldà A, Ostric A, Criado A, Valenti G, Rapino S, Conti G, Fracasso G, Paolucci F, Prato M. J. Mater. Chem. B, 2017, 5(32): 6681. |
| [34] | Sengel T Y, Guler E, Gumus Z P, Aldemir E, Coskunol H, Akbulut H, Goen Colak D, Cianga I, Yamada S, Timur S, Endo T, Yagci Y. Sensor. Actuat. B-Chem., 2017, 246: 310. |
| [35] | Tran R J, Sly K L, Conboy J C. Anal. Chem., 2020, 92(19): 13163. |
| [36] | Qi S, Duan N, Khan I M, Dong X, Zhang Y, Wu S, Wang Z. Biotechnol. Adv., 2022, 55: 107902. |
| [37] | Ellington A D, Szostak J W. Nature, 1990, 346(6287): 818. |
| [38] | Jiang B, Wang M, Chen Y, Xie J, Xiang Y. Biosens. Bioelectron., 2012, 32(1): 305. |
| [39] | Qing M, Sun Z, Wang L, Du S, Zhou J, Tang Q, Luo H, Li N. Sensor. Actuat. B-Chem., 2021, 348: 130713. |
| [40] | Chen X, Feng Y, Chen H, Zhang Y, Wang X, Zhou N. Sensors, 2022, 22(7): 2425. |
| [41] | Lou B, Liu Y, Shi M, Chen J, Li K, Tan Y, Chen L, Wu Y, Wang T, Liu X, Jiang T, Peng D, Liu Z. Trac-Trend. Anal. Chem., 2022, 157: 116738. |
| [42] | Soni S, Jain U, Burke D H, Chauhan N. J. Electroanal. Chem., 2022, 910: 116128. |
| [43] | Celikbas E, Balaban S, Evran S, Coskunol H, Timur S. Biosensors, 2019, 9(4): 118. |
| [44] | Bunka D, Stockley P. Nat. Rev. Microbiol., 2006, 4: 588. |
| [45] | Moradi R, Khalili N P, Septiani N L W, Liu C, Doustkhah E, Yamauchi Y, Rotkin S V. Small, 2022, 18(10): 2104847. |
| [46] | Baker B R, Lai R Y, Wood M S, Doctor E H, Heeger A J, Plaxco K W. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(10): 3138. |
| [47] | Morris F D, Peterson E M, Heemstra J M, Harris J M. Anal. Chem., 2018, 90(21): 12964. |
| [48] | Van Riesen A J, Le J, Slavkovic S, Churcher Z R, Shoara A A, Johnson P E, Manderville R A. ACS Appl. Bio Mater., 2021, 4(9): 6732. |
| [49] | Ebrahimi M, Hamzeiy H, Barar J, Barzegari A, Omidi Y. Sensor Lett., 2013, 11(3): 566. |
| [50] | Stojanovic M N, de Prada P, Landry D W. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123(21): 4928. |
| [51] | Freeman R, Sharon E, Tel-Vered R, Willner I. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(14): 5028. |
| [52] | Zhang D, Sun C J, Zhang F T, Xu L, Zhou Y L, Zhang X X. Biosens. Bioelectron., 2012, 31(1): 363. |
| [53] | Li X, Qi H, Shen L, Gao Q, Zhang C. Electroanal., 2008, 20(13): 1475. |
| [54] | He J, Wu Z, Zhou H, Wang H, Jiang J, Shen G, Yu R. Anal. Chem., 2010, 82(4): 1358. |
| [55] | Zhang J, Wang L, Pan D, Song S, Boey F Y, Zhang H, Fan C. Small, 2008, 4(8): 1196. |
| [56] | Li Y, Ji X, Liu B. Anal. Bioanal. Chem., 2011, 401: 213. |
| [57] | Chen J, Jiang J, Gao X, Liu G, Shen G, Yu R. Chem-Eur. J., 2008, 14(27): 8374. |
| [58] | Bilge S, Dogan-Topal B, Gürbüz M M, Yücel A, S?na? A, Ozkan S A. Trac-Trend Anal. Chem., 2022, 157: 116768. |
| [59] | Stokes G G. Philos. T. R. Soc. B, 1852, 142: 463. |
| [60] | Zhao Q, Tao J, Uppal J S, Peng H, Wang H, Le X C. Trac-Trend. Anal. Chem., 2019, 110: 401. |
| [61] | Jameson D M, Ross J A. Chem. Rev., 2010, 110(5): 2685. |
| [62] | Liu Y, Zhao Q. Anal. Bioanal. Chem., 2017, 409(16): 3993. |
| [63] | Billet B, Chovelon B, Fiore E, Oukacine F, Petrillo M A, Faure P, Ravelet C, Peyrin E. Angew. Chem., 2021, 133(22): 12454. |
| [64] | Yu H, Canoura J, Guntupalli B, Lou X, Xiao Y. Chem. Sci., 2017, 8(1): 131. |
| [65] | Abnous K, Danesh N M, Ramezani M, Taghdisi S M, Emrani A S. Anal. Methods, 2018, 10(26): 3232. |
| [66] | Gao L, Wang H, Deng Z, Xiang W, Shi H, Xie B, Shi H,. New J. Chem., 2020, 44(6): 2571. |
| [67] | Zhao X, Li S, Liu G, Wang Z, Yang Z, Zhang Q, Liang M, Liu J, Li Z, Tong Y, Zhu G, Wang X, Jiang L, Wang W, Tan G, Zhang L. Sci. Bull., 2021, 66(1): 69. |
| [68] | Qiu Y, Tang Y, Li B, He M. Roy. Soc. Open Sci., 2018, 5(10): 180821. |
| [69] | Wu Z, Zhou H, Han Q, Lin X, Han D, Li X. Analyst, 2020, 145(13): 4664. |
| [70] | Liu M, Qiu J G, Ma F, Zhang C Y. Wires Nanomed. Nanobi., 2021, 13(5): 1716. |
| [71] | Adegoke O, Daeid N N. J. Photoch. Photobio. A., 2022, 426: 113755. |
| [72] | Adegoke O, Pereira-Barros M A, Zolotovskaya S, Abdolvand A, Daeid N N. Microchim. Acta, 2020, 187(2): 104. |
| [73] | Burton K, Daeid N N, Adegoke O. J. Photoch. Photobio. A., 2022, 433: 114131. |
| [74] | Ajay Piriya V S, Joseph P, Kiruba Daniel S C G, Lakshmanan S, Kinoshita T, Muthusamy S. Mater. Sci. Eng. C, 2017, 78: 1231. |
| [75] | Wang L, Musile G, McCord B R. Electrophoresis, 2017, 39(3): 470. |
| [76] | Sanli S, Moulahoum H, Ghorbanizamani F, Celik E G, Timur S. Biomed. Microdevices, 2020, 22(3): 51. |
| [77] | Wang L, McCord B. Anal. Biochem., 2020, 595: 113619. |
| [78] | Gao L, Xiang W, Deng Z, Shi K, Wang H, Shi H. Nanomedicine, 2020, 15(4): 325. |
| [79] | Mao K, Yang Z, Li J, Zhou X, Li X, Hu J. Talanta, 2017, 175: 338. |
| [80] | Mao K, Ma J, Li X, Yang Z. Sci. Total Environ., 2019, 688: 771. |
| [81] | Abnous K, Danesh N M, Ramezani M, Taghdisi S M, Emrani A S. Anal. Chim Acta, 2018, 1020: 110. |
| [82] | Luo Y, Yu H, Alkhamis O, Liu Y, Lou X, Yu B, Xiao Y. Anal. Chem., 2019, 91(11): 7199. |
| [83] | Jing L, Xie C, Li Q, Yao H, Yang M, Li H, Xia F, Li S. J. Anal. Test., 2022, 6(2): 120. |
| [84] | Yan X, Cao Z, Lau C, Lu J. Analyst, 2010, 135(9): 2400. |
| [85] | Sharon E, Freeman R, Tel-Vered R, Willner I. Electroanalysis, 2009, 21(11): 1291. |
| [86] | Tavakkoli N, Soltani N, Mohammadi F. RSC Adv., 2019, 9(25): 14296. |
| [87] | Taylor I M, Du Z, Bigelow E T, Eles J R, Horner A R, Catt K A, Weber S G, Jamieson B G, Cui X T. J. Mater. Chem. B, 2017, 5(13): 2445. |
| [88] | Chamorro-Garcia A, Ortega G, Mariottini D, Green J, Ricci F, Plaxco K W. Chem. Commun., 2021, 57(88): 11693. |
| [89] | Su F, Zhang S, Ji H, Zhao H, Tian J, Liu C, Zhang Z, Fang S, Zhu X, Du M. ACS Sens., 2017, 2(7): 998. |
| [90] | Roushani M, Shahdost-Fard F. Microchim. Acta, 2018, 185(4): 214. |
| [91] | Hashemi P, Bagheri H, Afkhami A, Ardakani Y H, Madrakian T. Anal. Chim. Acta, 2017, 996: 10. |
| [92] | Wang J, Liu J, Wang M, Qiu Y, Kong J, Zhang X. Anal. Chim. Acta, 2021, 1184: 339041. |
| [93] | Wang J, Qiu Y, Li L, Qi X, An B, Ma K, Kong J, Zhang X. Microchem. J., 2022, 181: 107714. |
| [94] | Azizi S, Gholivand M B, Amiri M, Manouchehri I, Moradian R. J. Electroanal. Chem., 2022, 907: 116062. |
| [95] | Abnous K, Abdolabadi A K, Ramezani M, Alibolandi M, Alinezhad Nameghi M, Zavvar T, Khoshbin Z, Lavaee P, Taghdisi S M, Danesh N M. Talanta, 2022, 241: 123276. |
| [96] | Neves M A D, Blaszykowski C, Bokhari S, Thompson M. Biosens. Bioelectron., 2015, 72: 383. |
| [97] | Neves M A D, Blaszykowski C, Thompson M. Anal. Chem., 2016, 88(6): 3098. |
| [98] | Oueslati R, Cheng C, Wu J, Chen J. Biosens. Bioelectron., 2018, 108: 103. |
| [99] | Chen X, Zhou C, Guo X. Chin. J. Chem., 2019, 37(9): 897. |
| [100] | Xie Z, Yang M, Luo L, Lv Y, Song K, Liu S, Chen D, Wang J. Talanta, 2020, 219: 121213. |
| [101] | Laucirica G, Toum Terrones Y, Cayón V, Cortez M L, Toimil-Molares M E, Trautmann C, Marmisollé W, Azzaroni O. Trac-Trend. Anal. Chem., 2021, 144: 116425. |
| [102] | Wang J, Hou J, Zhang H, Tian Y, Jiang L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(2): 2033. |
| [103] | Rauf S, Zhang L, Ali A, Liu Y, Li J. ACS Sens., 2017, 2(2): 227. |
| [104] | Li G, Tang D. J. Mater. Chem. B, 2017, 5(28): 5573. |
| [105] | Luan C, Luan H, Luo D. Micromachines, 2020, 11(2): 176. |
| [106] | Wang S, Zhang G, Chen Q, Zhou J, Wu Z. Microchim. Acta, 2019, 186(11): 724. |
| [107] | Xiao F, Tan H, Wu Y, Liao S, Wu Z, Shen G, Yu R. Analyst, 2016, 141(10): 2870. |
| [108] | Wang S, Qi Y, Chen Q, Zhang G, Liu B, Xiao F, Zhou J, Wu Z, Yu R. Anal. Chem., 2021, 93(34): 11887. |
| [109] | Celebanska A, Chiniforooshan Y, Janik M, Mikulic P, Sellamuthu B, Walsh R, Perreault J, Bock W J. Opt. Lett., 2019, 44(10): 2482. |
| [110] | Man T, Lai W, Xiao M, Wang X, Chandrasekaran A R, Pei H, Li L. Biosens. Bioelectron., 2020, 147: 111742. |
| [111] | Wang X, Zhang T, Wang B, Qi H, Zhang C. J. Electrochem., 2019, 25(2): 223. |
| [112] | Oliveira N C L, El Khoury G, Versnel J M, Moghaddam G K, Leite L S, Lima-Filho J L, Lowe C R. Sensor. Actuat. B-Chem., 2018, 270: 216. |
| [113] | Chantada-Vazquez M P, de-Becerra-Sánchez C, Fernández-del-Río A, Sánchez-González J, Bermejo A M, Bermejo-Barrera P, Moreda-Pi?eiro A. Talanta, 2018, 181: 232-238. |
| [114] | Florea A, Cowen T, Piletsky S, De Wael K. Talanta, 2018, 186: 362. |
| [115] | Florea A, Cowen T, Piletsky S, De Wael K. Analyst, 2019, 144(15): 4639. |
国家自然科学基金项目(21974068)
国家自然科学基金项目(21890740)
国家自然科学基金项目(21890742)
国家自然科学基金项目(9195401)
/
| 〈 |
|
〉 |