环境水体中腐殖酸与共存物的相互作用
Interactions Between Humic Acid and Co-Existing Substances in Aquatic Environments
腐殖酸(humic acid, HA)凭借着其赋存特性和独特的化学活性在环境治理领域备受关注。值得注意的是,在共存反应体系中,HA不可避免的与共存物相互作用,进而使反应体系变得复杂,结果导向与预期不同。因此,研究HA与共存物之间的相互作用对于正确理解环境水污染复杂性问题,开发具有协同处理共存物的新型环境功能材料具有重要意义。本文综述了HA参与的共存污染物体系下目标污染物协同/拮抗去除效果,包括无机污染物共存体系、有机污染物共存体系和微生物共存体系。针对HA自身的结构特点和理化性质,系统分析了HA与共存污染物之间的相互作用机理,主要涉及配位作用、静电作用、吸附作用、疏水作用、π-π相互作用和氧化还原作用等。最后,对HA在共存污染体系下目标污染物的去除所面对的挑战和未来的研究方向进行了展望。
Humic acid (HA) has attracted significant attention in the field of environmental remediation due to its occurrence characteristics and unique chemical reactivity. It is worth noting that in co-existing reaction systems, HA inevitably interacts with co-existing substances, making the reaction system complex and leading to unexpected results. Therefore, studying the interaction between HA and co-existing substances is of great significance for a correct understanding of the complexity of environmental water pollution and the development of new environmental functional materials with cooperative treatment of co-existing substances. This article reviews the synergistic/antagonistic removal effects of target pollutants in co-existing pollution systems involving HA, including inorganic co-existing pollutant systems, organic co-existing pollutant systems, and microbial co-existing systems. Based on the structural characteristics and physicochemical properties of HA itself, the interaction mechanisms between HA and co-existing pollutants are systematically analyzed. These mechanisms mainly involve coordination, electrostatic interactions, adsorption, hydrophobic interactions, π-π interactions, and oxidation-reduction reaction (REDOX). Finally, the challenges and future research directions for the removal of target pollutants by HA in co-existing pollution systems are discussed.
1 Introduction
2 Removal of target contaminant in different co-existing systems
2.1 HA with co-inorganic contaminant system
2.2 HA with co-organic contaminant system
2.3 HA with co-microbial system
2.4 Quantitative comparison of the removal effectiveness in HA co-existing contaminant systems
3 Interaction mechanisms between HA and co-existing contaminant
3.1 HA with co-inorganic contaminant system
3.2 HA with co-organic contaminant system
3.3 HA with co-microbial system
3.4 Characteristics of interaction mechanism in HA co-existing contaminant systems
4 Conclusion and Outlook
腐殖酸 / 环境水污染 / 共存物 / 相互作用 / 共存体系
humic acid / environmental water pollution / co-existing substances / interaction / co-existing systems
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [1] | Xie L, Lu Q Y, Mao X H, Wang J Y, Han L B, Hu J Q, Lu Q Y, Wang Y X, Zeng H B. Water Res., 2020, 176: 115766. |
| [2] | Ebrahimi A, Hajian M, Pourzamani H, Esmaeili H. Int. J. Environ. Health Eng., 2012, 1(1): 33. |
| [3] | Wang X M, Deng F, Cheng H J, Ning S Z, Li B Q, Pan S D, Yin X B. Energies, 2022, 15(19): 7362. |
| [4] | Li S X, Tong Y B, Dong H Y, Lu J J, Niu J F. J. Hazard. Mater., 2022, 427: 128166. |
| [5] | Cornelis G, DooletteMadeleine Thomas C, McLaughlin M J, Kirby J K, Beak D G, Chittleborough D. Soil Sci. Soc. Am. J., 2012, 76(3): 891. |
| [6] | Zhang T Y, Lu D W, Zeng L X, Yin Y G, He Y J, Liu Q, Jiang G B. Environ. Sci. Technol., 2017, 51(24): 14164. |
| [7] | Sinsabaugh R L. Soil Biol. Biochem., 2010, 42(3): 391. |
| [8] | Sachs S, Bernhard G. J. Radioanal. Nucl. Chem., 2011, 290(1): 17. |
| [9] | Gao Z C, Lin Y L, Xu B, Xia Y, Hu C Y, Zhang T Y, Cao T C, Chu W H, Gao N Y. Water Res., 2019, 154: 199. |
| [10] | Gao Z C, Lin Y L, Xu B, Xia Y, Hu C Y, Zhang T Y, Qian H, Cao T C, Gao N Y. Water Res., 2020, 182: 116035. |
| [11] | Huang T T, Deng L, Wang T, Liao X Y, Hu J, Tan C Q, Singh R P. Water Res., 2022, 225: 119175. |
| [12] | Yu Z F, He P J, Shao L M, Zhang H, Lü F. Water Res., 2016, 106: 583. |
| [13] | Tang Y F, Li X W, Dong B, Huang J J, Wei Y H, Dai X H, Dai L L. Water Res., 2018, 143: 436. |
| [14] | Guo X T, Tu B, Ge J H, Yang C, Song X M, Dang Z. J. Environ. Sci., 2016, 43: 208. |
| [15] | Jia Y M, Zhao T K, Zhao N, Wei H, Zhang W H, Qiu R L. Chemosphere, 2019, 225: 174. |
| [16] | Kraiem K, Wahab A M, Kallali H, Fra-vazquez A, Pedrouso A, Mosquera-Corral A, Jedidi N. Environ. Sci. Pollut. Res., 2019, 26: 19012. |
| [17] | Xie L, Shang C. Environ. Sci. Technol., 2005, 39(4): 1092. |
| [18] | Zhang W W, He Y C, Li C, Hu X X, Yang S, You X Y, Liang W Y. Appl. Catal. B Environ., 2021, 285: 119848. |
| [19] | Qin H J, Yin D Q, Bandstra J Z, Sun Y K, Cao G M, Guan X H. J. Hazard. Mater., 2020, 383: 121218. |
| [20] | Cao T T, Xu T F, Zhao M N, Xu J, Cui C W. J. Hazard. Mater., 2020, 384: 121464. |
| [21] | Tsang D C W, Graham N J D, Irene M C L O. Chemosphere, 2009, 75(10): 1338. |
| [22] | Liu T Z, Tsang D C W, Lo I M C. Environ. Sci. Technol., 2008, 42(6): 2092. |
| [23] | Xu J L, Fan X S, Huang F D, Li X M. J. Hazard. Mater., 2017, 322: 516. |
| [24] | Feng H J, Hu L F, Mahmood Q, Long Y, Shen D S. Biochem. Eng. J., 2008, 39(3): 478. |
| [25] | Wang J C, Li H X, Yue D B. J. Hazard. Mater., 2022, 424: 127643. |
| [26] | Wu Y, Liu Z, Yang G X, Yang P, Peng Y P, Chen C, Xue F L, Liu T, Liu H L, Liu S Q. Ecotoxicol. Environ. Saf., 2022, 244: 114026. |
| [27] | Yang R, Li Z W, Huang B, Luo N L, Huang M, Wen J J, Zhang Q, Zhai X Q, Zeng G M. Chemosphere, 2018, 197: 291. |
| [28] | Liu H T, Gu X Y, Wei C H, Fu H Y, Alvarez P J J, Li Q L, Zheng S R, Qu X L, Zhu D Q. Environ. Sci. Technol., 2018, 52(7): 4040. |
| [29] | Du H H, Peacock C L, Chen W L, Huang Q Y. Chemosphere, 2018, 207: 404. |
| [30] | Qu C C, Chen J Z, Mortimer M, Wu Y C, Cai P, Huang Q Y. J. Hazard. Mater., 2022, 430: 128365. |
| [31] | Saito T, Koopal L K, van Riemsdijk W H, Nagasaki S, Tanaka S. Langmuir, 2004, 20(3): 689. |
| [32] | Wang H, Zhang J, Zhu J Q, Chang J J, Wang N, Chen H H. J. Hazard. Mater., 2021, 409: 124529. |
| [33] | Hajdú A, Illés E, Tombácza E, Borbáthb I. Colloids Surf. A Physicochem. Eng. Asp., 2009, 347: 104. |
| [34] | Weng L P, Van Riemsdijk W H, Hiemstra T. Environ. Sci. Technol., 2009, 43(19): 7198. |
| [35] | Mak M S H, Rao P H, Lo I M C. Water Res., 2009, 43(17): 4296. |
| [36] | Li X D, Wu B, Zhang Q, Liu Y Q, Wang J Q, Li F S, Ma F J, Gu Q B. J. Hazard. Mater., 2020, 399: 123071. |
| [37] | Tratnyek P G, Scherer M M, Deng B L, Hu S D. Water Res., 2001, 35(18): 4435. |
| [38] | Fang G D, Gao J, Dionysiou D D, Liu C, Zhou D M. Environ. Sci. Technol., 2013, 47(9): 4605. |
| [39] | Li R B, Kong J, Liu H J, Chen P, Liu G G, Li F H, Lv W Y. RSC Adv., 2017, 7(37): 22802. |
| [40] | Moncayo-Lasso A, Sanabria J, Pulgarin C, Benítez N. Chemosphere, 2009, 77(2): 296. |
| [41] | Spuhler D, Andrés Rengifo-Herrera J, Pulgarin C. Appl. Catal. B Environ., 2010, 96(1/2): 126. |
| [42] | Drosos M, Ren M J, Frimmel F H. Appl. Catal. B Environ., 2015, 165: 328. |
| [43] | Uyguner-Demirel C S, Birben N C, Bekbolet M. Catal. Today, 2017, 284: 202. |
| [44] | Ortega-Gómez E, García B E, Martín M B, Ibá?ez P F, Pérez J S. Water Res., 2014, 63: 316. |
| [45] | Moncayo-Lasso A, Mora-Arismendi L E, Rengifo-Herrera J A, Sanabria J, Benítez N, Pulgarin C. Photochem. Photobiol. Sci., 2012, 11(5): 821. |
| [46] | Zhang J, Wang C, Huang N N, Xiang M H, Jin L D, Yang Z Y, Li S Y, Lu Z, Shi C L, Cheng B, Xie H J, Li H. J. Hazard. Mater., 2022, 434: 128913. |
| [47] | Carlos L, Mártire D O, Gonzalez M C, Gomis J, Bernabeu A, Amat A M, Arques A. Water Res., 2012, 46(15): 4732. |
| [48] | Porras J, Bedoya C, Silva-Agredo J, Santamaría A, Fernández J J, Torres-Palma R A. Water Res., 2016, 94: 1. |
| [49] | Hu L H, Flanders P M, Miller P L, Strathmann T J. Water Res., 2007, 41(12): 2612. |
| [50] | Niu H Y, Zhang D, Zhang S X, Zhang X L, Meng Z F, Cai Y Q. J. Hazard. Mater., 2011, 190(1/3): 559. |
| [51] | Li X D, Wu B, Zhang Q, Xu D P, Liu Y Q, Ma F J, Gu Q B, Li F S. Chem. Eng. J., 2019, 378: 122142. |
| [52] | Lin Z R, Zhao L, Dong Y H. Chem. Eng. J., 2017, 326: 201. |
| [53] | Kim I, Kim H D, Jeong T Y, Don Kim S. Water Sci. Technol., 2016, 74(4): 904. |
| [54] | Ding T D, Lin K D, Bao L J, Yang M T, Li J Y, Yang B, Gan J. Environ. Pollut., 2018, 234: 231. |
| [55] | Guo J H, Yan C Z, Luo Z X, Fang H D, Hu S G, Cao Y L. J. Environ. Sci., 2019, 85: 168. |
| [56] | Piepenbrock A, Schr?der C, Kappler A. Environ. Sci. Technol., 2014, 48(3): 1656. |
| [57] | Kraiem K, Ali Wahab M, Kallali H, Fra-vazquez A, Pedrouso A, Mosquera-Corral A, Jedidi N. Environ. Sci. Pollut. Res., 2019, 26(19): 19012. |
| [58] | Du Y X, Zhang Q Y, Liu Z W, He H, Lürling M, Chen M S, Zhang Y L. Environ. Pollut., 2019, 248: 36. |
| [59] | Erhayem M, Sohn M. Sci. Total Environ., 2014, 470/471: 92. |
| [60] | Du Q, Zhang S S, Song J P, Zhao Y, Yang F. J. Hazard. Mater., 2020, 389: 122115. |
| [61] | Yu H L, Liu G F, Jin R F, Zhou J T. J. Hazard. Mater., 2021, 403: 124026. |
| [62] | Guo P, Zhang C F, Wang Y, Yu X W, Zhang Z C, Zhang D D. Environ. Pollut., 2018, 234: 107. |
| [63] | Porras J, Fernández J J, Torres-Palma R A, Richard C. Environ. Sci. Technol., 2014, 48(4): 2218. |
| [64] | Wu S S, Yang T, Mai J M, Tang L Y, Liang P, Zhu M Y, Huang C, Li Q H, Cheng X X, Liu M C, Ma J. J. Hazard. Mater., 2022, 422: 126820. |
| [65] | Lin J W, Zhan Y H. Chem. Eng. J., 2012, 200/202: 202. |
| [66] | Zhao Q, Saito T, Miyakawa K, Sasamoto H, Kobayashi T, Sasaki T. J. Hazard. Mater., 2022, 428: 128211. |
| [67] | Li J H, Ding Y, Shi Z Q. ACS Earth Space Chem., 2021, 5(6): 1535. |
| [68] | Wen S L, Lu Y H, Luo C Y, An S L, Dai J R, Liu Z W, Zhong J C, Du Y X. J. Hazard. Mater., 2022, 433: 128791. |
| [69] | Piri M, Sepehr E, Rengel Z. Geoderma, 2019, 341: 39. |
| [70] | Du Q, Li G X, Zhang S S, Song J P zhao Y, Yang F. J. Hazard. Mater., 2020, 383: 121170. |
| [71] | Dong B, Liu X G, Dai L L, Dai X H. Bioresour. Technol., 2013, 131: 152. |
| [72] | Qu C C, Chen W L, Fein J B, Cai P, Huang Q Y. J. Hazard. Mater., 2021, 405: 124081. |
| [73] | Qu C C, Fein J B, Chen W L, Ma M K, Cai P, Huang Q Y. J. Hazard. Mater., 2021, 420: 126603. |
| [74] | Wang S, Zheng K, Li H P, Feng X N, Wang L Y, Liu Q Y. Water Res., 2021, 194: 116917. |
| [75] | Fakour H, Lin T F. J. Hazard. Mater., 2014, 279: 569. |
| [76] | Rao P H, Mak M S H, Liu T Z, Lai K C K, Lo I M C. Chemosphere, 2009, 75(2): 156. |
| [77] | Liu G L, Fernandez A, Cai Y. Environ. Sci. Technol., 2011, 45(8): 3210. |
| [78] | Wang S L, Mulligan C N. Environ. Geochem. Health, 2006, 28(3): 197. |
| [79] | Velo-Gala I, López-Pe?alver J J, Sánchez-Polo M, Rivera-Utrilla J. Chem. Eng. J., 2012, 195/196: 369. |
| [80] | Zhao Q, Kobayashi T, Saito T, Sasaki T. J. Hazard. Mater., 2021, 411: 125071. |
| [81] | Marsac R, Catrouillet C, Davranche M, Bouhnik-Le Coz M, Briant N, Janot N, Otero-Fari?a A, Groenenberg J E, Pédrot M, Dia A. Chem. Geol., 2021, 567: 120099. |
| [82] | Pourret O, Houben D. Heliyon, 2018, 4(2): e00543. |
| [83] | Chen Y, Fabbricino M, Benedetti M F, Korshin G V. Water Res., 2015, 68: 273. |
| [84] | Marsac R, Davranche M, Morin G, Takahashi Y, Gruau G, Briant N, Dia A. Chem. Geol., 2015, 396: 218. |
| [85] | Marsac R, Banik N L, Lützenkirchen J, Catrouillet C, Marquardt C M, Johannesson K H. Appl. Geochem., 2017, 79: 52. |
| [86] | Jin J, Sun K, Yang Y, Wang Z Y, Han L F, Wang X K, Wu F C, Xing B S. Environ. Sci. Technol., 2018, 52(4): 1880. |
| [87] | Song J N, Jin P K, Jin X, Wang X C. Water Res., 2019, 148: 106. |
| [88] | Chen W, Qian C, Liu X Y, Yu H Q. Environ. Sci. Technol., 2014, 48(19): 11119. |
| [89] | Sharma V K, Sayes C M, Guo B L, Pillai S, Parsons J G, Wang C Y, Yan B, Ma X M. Sci. Total Environ., 2019, 653: 1042. |
| [90] | Dong B, Liu G F, Zhou J T, Wang J, Jin R F, Zhang Y. J. Hazard. Mater., 2020, 385: 121597. |
| [91] | Lu L, Wang J, Chen B L. Environ. Pollut., 2018, 232: 505. |
| [92] | Dong B, Liu G F, Zhou J T, Wang J, Jin R F. J. Hazard. Mater., 2020, 383: 121190. |
| [93] | Plaschke M, Rothe J, Armbruster M K, Denecke M A, Naber A, Geckeis H. J. Synchrotron Radiat., 2010, 17(2): 158. |
| [94] | Orsi M. Chem. Biol. Technol. Agric., 2014, 1(1): 1. |
| [95] | Xie X Y, Guo H G, Yan M Q, Korshin G. Chemosphere, 2019, 236: 124272. |
| [96] | Yang B, Wang C J, Cheng X, Zhang Y L, Li W, Wang J Q, Tian Z X, Chu W H, Korshin G V, Guo H G. Water Res., 2021, 202: 117379. |
| [97] | Abdurahman A, Cui K Y, Wu J, Li S C, Gao R, Dai J, Liang W Q, Zeng F. Ecotoxicol. Environ. Saf., 2020, 198: 110658. |
| [98] | Xiang Y J, Jiang L, Zhou Y Y, Luo Z R, Zhi D, Yang J, Lam S S. J. Hazard. Mater., 2022, 422: 126843. |
| [99] | Chen W, Ouyang Z Y, Qian C, Yu H Q. Environ. Pollut., 2018, 233: 1. |
| [100] | Zhu Y F, Li X X, Wang L P, Hui N, Ma J, Chen F. Water Air Soil Pollut., 2021, 232(12): 494. |
| [101] | Pan T, Liu H, Jiang M Y, Li J, Liu W Y, Jiao Q X, Zhang T T. Chemosphere, 2023, 311: 136938. |
| [102] | Antilen M, Bustos O, Ramirez G, Canales C, Faundez M, Escudey M, Pizarro C. New J. Chem., 2016, 40(8): 7132. |
| [103] | Urdiales C, Gacitua M, Villacura L, Pizarro C, Escudey M, Canales C, Antilén M. J. Hazard. Mater., 2020, 385: 121520. |
| [104] | Zhang H B, Wang J Q, Zhou B Y, Zhou Y, Dai Z F, Zhou Q, Chriestie P, Luo Y M. Environ. Pollut., 2018, 243: 1550. |
| [105] | Niu X Z, Busetti F, Langsa M, Croué J P. Water Res., 2016, 106: 214. |
| [106] | Zheng C L, He F, Cao Z W, Cheng X X, Wang Z X. Adsorpt. Sci. Technol., 2022, 2022: 5362178. |
| [107] | Tan W F, Koopal L K, Weng L P, van Riemsdijk W H, Norde W. Geochimica Cosmochimica Acta, 2008, 72(8): 2090. |
| [108] | Tan W F, Koopal L K, Norde W. Environ. Sci. Technol., 2009, 43(3): 591. |
| [109] | Sander M, Tomaszewski J E, Madliger M, Schwarzenbach R P. Environ. Sci. Technol., 2012, 46(18): 9923. |
| [110] | Tomaszewski J E, Madliger M, Pedersen J A, Schwarzenbach R P, Sander M. Environ. Sci. Technol., 2012, 46(18): 9932. |
| [111] | Guan Y F, Qian C, Chen W, Huang B C, Wang Y J, Yu H Q. Water Res., 2018, 145: 146. |
| [112] | Taherkhani N, Hekmat A, Piri H, Haghbeen K. J. Food Biochem., 2022, 46(10): e14279. |
| [113] | Tan W B, Liu N K, Dang Q L, Cui D Y, Xi B D, Yu H. Environ. Pollut., 2020, 264: 114678. |
| [114] | Zhang M, Shen X F, Zhang H Y, Werner D, Wang B, Yang Y, Tao S, Wang X L. Environ. Sci. Technol., 2019, 53(22): 13201. |
| [115] | Jin J, Sun K, Wang Z Y, Yang Y, Han L F, Xing B S. Environ. Sci. Technol., 2017, 51(5): 2635. |
| [116] | Porras J, Giannakis S, Torres-Palma R A, Fernandez J J, Bensimon M, Pulgarin C. Appl. Catal. B Environ., 2018, 235: 75. |
| [117] | Ryu J, Jung J, Park K, Song W, Choi B, Kweon J. J. Hazard. Mater., 2021, 417: 126088. |
国家重点研发计划课题(2019YFC0408801)
/
| 〈 |
|
〉 |