1,6-己二醇选择氧化内酯化制备ε-己内酯
Selective Oxidative Lactonization of 1,6-Hexanediol into ε-Caprolactone
ε-己内酯是合成聚己内酯(PCL)等聚合物的关键单体,相关高分子材料具有良好的生物降解性和兼容性,在生物医药、环保材料等领域具有重要应用。ε-己内酯的绿色廉价制备是制约这类材料广泛使用的重要因素,其中1,6-己二醇选择氧化内酯化制备ε-己内酯有待进一步发展。本文分析对比了环己酮Baeyer-Villiger氧化法和1,6-己二醇氧化内酯化法制备ε-己内酯的优缺点,按照反应体系中是否加入电子受体(氧化剂)分类介绍了国内外1,6-己二醇选择氧化内酯化制备ε-己内酯相关的研究进展,并对相应反应体系、所用催化剂的优缺点进行了评述,最后对该转化过程的发展趋势进行了展望。
ε-Caprolactone is a key monomer for the synthesis of poly(ε-caprolactone) (PCL) with good biocompatibility and biodegradability, and relevant polymer materials could be applied in pharmaceutical, medicinal, and packaging applications. Green and economic synthesis of ε-caprolactone is vital to popularize such eco-friendly polymers, and selective oxidative lactonization of 1,6-hexanediol into ε-caprolactone remains to be developed. In this review, different routes for the synthesis of ε-caprolactone such as Baeyer-Villiger oxidation of cyclohexanone and oxidative lactonization of 1,6-hexanediol are comparatively analyzed. According to whether electron acceptors (oxidants) are added to the reaction systems, the related advances of oxidative lactonization of 1,6-hexanediol are summarized, and the advantages and disadvantages of the corresponding reaction systems and catalysts are reviewed. The development trend of oxidative lactonization of 1,6-hexanediol into ε-caprolactone is also proposed.
1 Introduction
2 Catalytic oxidation processes
2.1 Carbonyl compounds act as electron acceptors
2.2 Molecular oxygen acts as the electron acceptor
2.3 H2O2acts as the oxidant
3 Catalytic dehydrogenation
3.1 Homogeneous catalysts
3.2 Heterogeneous catalysts
4 Conclusion and outlook
聚己内酯 / ε-己内酯 / 1,6-己二醇 / 催化氧化 / 催化脱氢 / 分子氧
poly(ε-caprolactone) / ε-caprolactone / 1,6-hexanediol / catalytic oxidation / catalytic dehydrogenation / molecular oxygen
| [1] |
|
| [2] |
(张涵, 孙志强, 李帅, 庞烜, 陈学思. 高分子材料科学与工程, 2021, 37(1): 218.). |
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
国家发展改革委生态环境部关于进一步加强塑料污染治理的意见, 发改环资〔2020〕80号, 2020. |
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
(严生虎, 韩玲玲, 沈卫, 沈介发, 刘建武, 张跃. 化工进展, 2014, 33(11): 3061.). |
| [11] |
|
| [12] |
(袁浩然, 汪玲瑶, 杜仁峰, 姚加, 李浩然. 中国科学: 2020, 50(2): 245.). |
| [13] |
|
| [14] |
(鲁华, 高伟. 精细与专用化学品, 2013, 21(7): 9.). |
| [15] |
|
| [16] |
(丁璟, 赵俊琦, 程时标, 慕旭宏, 宗保宁. 化工进展, 2015, 34( 12): 4209.). |
| [17] |
|
| [18] |
(高芳芳, 陈静, 黄志威, 夏春谷. 分子催化, 2018, 32(3): 276.). |
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
(闫捷, 赵立红, 宋灿, 蒋元力, 魏灵朝. 化工进展, 2017, 36(4): 1424.). |
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
(刘燕, 周茜, 郑长义, 王玉忠. 现代化工, 2007, (10):41.). |
| [61] |
|
| [62] |
(吴彦彬, 宋国全, 闫广学, 吴正岭. 精细与专用化学品, 2015, 23(1): 37.). |
| [63] |
|
| [64] |
|
| [1] | Zhang H, Sun Z Q, Li S, Pang X, Chen X S. Polym. Mater. Sci. Eng., 2021, 37(1): 218. |
| [1] | (张涵, 孙志强, 李帅, 庞烜, 陈学思. 高分子材料科学与工程, 2021, 37(1): 218.). |
| [2] | Labet M, Thielemans W. Chem. Soc. Rev., 2009, 38(12): 3484. |
| [3] | Woodruff M A, Hutmacher D W. Prog. Polym. Sci., 2010, 35(10): 1217. |
| [4] | Benhacine F, Ouargli A, Hadj-Hamou A S. Polym. Plast. Technol. Mater., 2019, 58(3): 328. |
| [5] | Sun Z Q, Duan R L, Xing D J, Pang X, Li Z Y, Chen X S. Curr. Cancer Drug Targets, 2017, 17(5): 445. |
| [6] | 国家发展改革委生态环境部关于进一步加强塑料污染治理的意见, 发改环资〔2020〕80号, 2020. |
| [7] | Renz M, Meunier B. Eur. J. Org. Chem., 1999, 1999(4): 737. |
| [8] | Yan S H, Han L L, Shen W, Shen J F, Liu J W, Zhang Y. Chem. Ind. Eng. Prog., 2014, 33(11): 3061. |
| [8] | (严生虎, 韩玲玲, 沈卫, 沈介发, 刘建武, 张跃. 化工进展, 2014, 33(11): 3061.). |
| [9] | Yuan H R, Wang L Y, Du R F, Yao J, Li H R. Sci. Sin.-Chim., 2020, 50(2): 245. |
| [9] | (袁浩然, 汪玲瑶, 杜仁峰, 姚加, 李浩然. 中国科学: 2020, 50(2): 245.). |
| [10] | Lu H, Gao W. Fine and Specialty Chemicals, 2013, 21(7): 9. |
| [10] | (鲁华, 高伟. 精细与专用化学品, 2013, 21(7): 9.). |
| [11] | Ding J, Zhao J Q, Cheng S B, Mu X H, Zong B N. Chem. Ind. Eng. Prog., 2015, 34(12): 4209. |
| [11] | (丁璟, 赵俊琦, 程时标, 慕旭宏, 宗保宁. 化工进展, 2015, 34( 12): 4209.). |
| [12] | Gao F F, Chen J, Huang Z W, Xia C G. J. Mol. Catal., 2018, 32(3): 276. |
| [12] | (高芳芳, 陈静, 黄志威, 夏春谷. 分子催化, 2018, 32(3): 276.). |
| [13] | Chen K Y, Koso S, Kubota T, Nakagawa Y, Tomishige K. ChemCatChem, 2010, 2(5): 547. |
| [14] | Xiao C H, Du Z T, Li S J, Zhao Y B, Liang C H. ChemCatChem, 2020, 12(14): 3650. |
| [15] | ten Brink G J, Arends I W C E, Sheldon R A. Chem. Rev., 2004, 104(9): 4105. |
| [16] | Cui X Z, Shi J L. Sci. China Mater., 2016, 59(8): 675. |
| [17] | Yan J, Zhao L H, Song C, Jiang Y L, Wei L C. Chem. Ind. Eng. Prog., 2017, 36(4): 1424. |
| [17] | (闫捷, 赵立红, 宋灿, 蒋元力, 魏灵朝. 化工进展, 2017, 36(4): 1424.). |
| [18] | Xie X M, Stahl S S. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(11): 3767. |
| [19] | Li X, Zheng J M, Yang X L, Dai W L, Fan K N. Chin. J. Catal., 2013, 34(5): 1013. |
| [20] | Suzuki T, Morita K, Tsuchida M, Hiroi K. Org. Lett., 2002, 4(14): 2361. |
| [21] | Fujita K I, Ito W, Yamaguchi R. ChemCatChem, 2014, 6(1): 109. |
| [22] | Mitsudome T, Noujima A, Mizugaki T, Jitsukawa K, Kaneda K. Green Chem., 2009, 11(6): 793. |
| [23] | Bagley M C, Lin Z F, Phillips D J, Graham A E. Tetrahedron Lett., 2009, 50(49): 6823. |
| [24] | Kageyama T, Kawahara S, Kitamura K, Ueno Y, Okawara M. Chem. Lett., 1983, 12(7): 1097. |
| [25] | Shoji K, Takashi N, Noritaka N, Hiromichi Y, Shizuo F. Bull. Chem. Soc. Jpn., 1986, 59(3): 747. |
| [26] | Buntara T, Noel S, Phua P H, Melián-Cabrera I, De Vries J G, Heeres H J. Angew. Chem. Int. Ed., 2011, 50(31): 7083. |
| [27] | Nicklaus C M, Phua P H, Buntara T, Noel S, Heeres H J, de Vries J G. Adv. Synth. Catal., 2013, 355(14/15): 2839. |
| [28] | Tang Y D, Meador R I L, Malinchak C T, Harrison E E, McCaskey K A, Hempel M C, Funk T W. J. Org. Chem., 2020, 85(4): 1823. |
| [29] | Promchana P, Choojun K, Leesakul N, Saithong S, Chainok K, Sooknoi T. React. Chem. Eng., 2022, 7(12): 2562. |
| [30] | Liu X, Ryabenkova Y, Conte M. Phys. Chem. Chem. Phys., 2015, 17(2): 715. |
| [31] | Kara S, Spickermann D, Schrittwieser J H, Weckbecker A, Leggewie C, Arends I W C E, Hollmann F. ACS Catal., 2013, 3(11): 2436. |
| [32] | Bornadel A, Hatti-Kaul R, Hollmann F, Kara S. ChemCatChem, 2015, 7(16): 2442. |
| [33] | Bornadel A, Hatti-Kaul R, Hollmann F, Kara S. Tetrahedron, 2016, 72(46): 7222. |
| [34] | Engel J, Mthethwa K S, Opperman D J, Kara S. Mol. Catal., 2019, 468: 44. |
| [35] | Engel J, Bornscheuer U T, Kara S. Org. Process Res. Dev., 2021, 25(3): 411. |
| [36] | Dithugoe C D, Van Marwijk J, Smit M S, Opperman D J. ChemBioChem, 2019, 20(1): 96. |
| [37] | Pyo S H, Park J H, Srebny V, Hatti-Kaul R. Green Chem., 2020, 22(14): 4450. |
| [38] | Zhang X W, Tan Z T, Li C J, Qi S Y, Xu M J, Li M, Xiong W L, Zhuang W, Liu D, Zhu C J, Ying H J. Bioresour. Bioprocess., 2021, 8(1): 94. |
| [39] | Endo Y, B?ckvall J E. Chem. Eur. J., 2011, 17(45): 12596. |
| [40] | Gao S, Wang L Y, Chen B, Lv Y. CN201510882101.0, 2019. |
| [41] | Li X, Cui Y Y, Yang X L, Dai W L, Fan K N. Appl. Catal. A Gen., 2013, 458: 63. |
| [42] | Tang D Y, Shen Z W, Lechler S, Lu G L, Yao L, Hu Y Z, Huang X B, Muhler M, Zhao G X, Peng B X. J. Catal., 2023, 418: 237. |
| [43] | Zhong W, Liu H L, Bai C H, Liao S J, Li Y W. ACS Catal., 2015, 5(3): 1850. |
| [44] | Nandan D, Zoppellaro G, Medrík I, Aparicio C, Kumar P, Petr M, Tomanec O, Gawande M B, Varma R S, Zboril R. Green Chem., 2018, 20(15): 3542. |
| [45] | Ishii Y, Yoshida T, Yamawaki K, Ogawa M. J. Org. Chem., 1988, 53(23): 5549. |
| [46] | Bamoharram F F, Heravi M M, Roshani M, Gharib A, Jahangir M. J. Mol. Catal. A Chem., 2006, 252(1/2): 90. |
| [47] | Pe?a-López M, Neumann H, Beller M. ChemCatChem, 2015, 7(5): 865. |
| [48] | Shinzaburo O. Bull. Chem. Soc. Jpn., 1962, 35(4):562. |
| [49] | Larkin D R. J. Org. Chem., 1965, 30(2): 335. |
| [50] | Abe K, Ohishi Y, Okada T, Yamada Y, Sato S. Catal. Today, 2011, 164(1): 419. |
| [51] | Touchy A S, Shimizu K I. RSC Adv., 2015, 5(37): 29072. |
| [52] | Liu Y, Zhou Q, Zheng C Y, Wang Y Z. Mod. Chem. Ind., 2007, (10): 41. |
| [52] | (刘燕, 周茜, 郑长义, 王玉忠. 现代化工, 2007, (10):41.). |
| [53] | Wu Y B, Song G Q, Yan G X, Wu Z L. Fine and Specialty Chemicals, 2015, 23(1): 37. |
| [53] | (吴彦彬, 宋国全, 闫广学, 吴正岭. 精细与专用化学品, 2015, 23(1): 37.). |
| [54] | Ichikawa N, Sato S, Takahashi R, Sodesawa T, Inui K. J. Mol. Catal. A Chem., 2004, 212(1/2): 197. |
| [55] | Zhu Y L, Yang J, Dong G Q, Zheng H Y, Zhang H H, Xiang H W, Li Y W. Appl. Catal. B Environ., 2005, 57(3): 183. |
国家自然科学基金项目(22172010)
中央高校基本科研业务费(DUT2021TD103)
/
| 〈 |
|
〉 |