近红外二区发射AIE材料光动力-光热双模式协同治疗
唐会 , 李海蓉 , 刘小春 , 张亚会 , 王周玉 , 余孝其
化学进展 ›› 2023, Vol. 35 ›› Issue (9) :1399-1414
近红外二区发射AIE材料光动力-光热双模式协同治疗
NIR-Ⅱ Aggregation-Induced Emission for PDT-PTT Dual-Mode Synergistic Therapy
聚集诱导发光材料因其出色的光学特性、良好的生物相容性、高活性氧产率以及优异的光热转换能力等特点,在光动力、光热治疗领域表现出巨大的应用潜力。然而,传统的荧光材料由于发射波长较短存在组织穿透性差等问题,限制了临床应用。近红外二区发射的聚集诱导发光材料可以极大的解决组织穿透深度等问题,促进了其在临床应用的可行性。本文从分子的构建出发总结了D-π-A和D-A-D结构的近红外二区聚集诱导发光分子在光动力-光热双模式协同治疗方面的应用。
Due to the excellent optical properties, good biocompatibility, high reactive oxygen species yield and excellent photothermal conversion ability, aggregation-induced emission (AIE) materials show great potential applications in the fields of photodynamic and photothermal therapy. However, traditional fluorescent materials need light with short wavelength for emission, which has the problem of poor tissue penetration, and further restricts the clinical application. To overcome the problem, AIE materials with emission in the range of second near-infrared (NIR-Ⅱ) emission are employed, which promotes the feasibility of the clinical application. This review summarizes the application of NIR-Ⅱ AIEgens with donor-π-acceptor (D-π-A) and donor-acceptor-donor (D-A-D) structure in photodynamic-photothermal dual-mode synergistic therapy.
1 Introduction
2 NIR-ⅡAIE molecules with D-π-A and D-A-D structure for dual-mode synergistic therapy
2.1 D-π-A sructure
2.2 D-A-D sructure
3 Conclusion and outlook
聚集诱导发光材料 / 近红外二区发射 / 光动力-光热双模式协同治疗
aggregation-induced emission / the second near-infrared emission / photodynamic-photothermal dual-mode synergistic therapy
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
(任飞, 石建兵, 佟斌, 蔡政旭, 董宇平. 化学进展, 2021, 33(3): 341.). |
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
(赵跃智, 蔡敏敏, 钱妍, 解令海, 黄维. 化学进展, 2013, 25(Z1): 296.). |
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [1] | Wang D, Lee M M S, Xu W H, Kwok R T K, Lam J W Y, Tang B Z. Theranostics, 2018, 8(18): 4925. |
| [2] | Yang M Q, Deng J R., Su H F, Gu S X, Zhang J, Zhong A G, Wu F S. Mat. Chem. Front., 2021, 5(1): 406. |
| [3] | Gao J, Li J, Geng W C, Chen F Y, Duan X C, Zheng Z, Ding D, Guo D S. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(14): 4945. |
| [4] | Li X S, Kwon N, Guo T, Liu Z, Yoon J. Angew. Chem.Int. Ed., 2018, 57(36): 11522. |
| [5] | Cheng Y H, Cheng H, Jiang C X, Qiu X F, Wang K K, Huan W, Yuan A, Wu J H, Hu Y Q. Nat. Commun., 2015, 6 : 8. |
| [6] | Qu R, Zhen X, Jiang X Q. CCS Chem., 2022, 4(2): 401. |
| [7] | Chen W J, Chen H J, Huang Y R, Tan Y, Tan C Y, Xie Y, Yin J. ACS Appl. Bio. Mater., 2022, 5(7): 3428. |
| [8] | Li C N, Zhang W, Liu S, Hu X L, Xie Z G. ACS Appl. Mater. Inter., 2020, 12 (27): 30077. |
| [9] | Ethirajan M, Chen Y H, Joshi P, Pandey R K. Chem. Soc. Rev., 2011, 40(1): 340. |
| [10] | Luo J, Xie Z, Lam J W, Cheng L, Chen H, Qiu C, Kwok H S, Zhan X, Liu Y, Zhu D, Tang B Z. Chem. Commun., (Cambridge, England) 2001, 18 : 1740. |
| [11] | Mei J, Leung N L C, Kwok R T K, Lam J W Y, Tang B Z. Chem. Rev., 2015, 115(21): 11718. |
| [12] | Saini V, Venkatesh V, Pt B, Bhosale R S, Singh V. Prog.Mol.Biol.Transl., 2021, 185 : 45. |
| [13] | Liu S S, Feng G X, Tang B Z, Liu B. Chem. Sci., 2021, 12(19): 6488. |
| [14] | Zhang M, Wang W T, Mohammadniaei M, Zheng T, Zhang Q C, Ashley J, Liu S J, Sun Y, Tang B Z. Adv. Mater., 2021, 33(22):12. |
| [15] | Song S L, Zhao Y, Kang M M, Zhang Z J, Wu Q, Fu S, Li Y M, Wen H F, Wang D, Tang B Z. Adv. Funct. Mater., 2021, 31(51): 14. |
| [16] | Hu F, Huang Y Y, Zhang G X, Zhao R, Yang H, Zhang D Q. Anal. Chem., 2014, 86(15): 7987. |
| [17] | Gu X G, Zhang X Y, Ma H L, Jia S R, Zhang P F, Zhao Y J, Liu Q, Wang J G, Zheng X Y, Lam J W Y, Ding D, Tang B Z. Adv. Mater., 2018, 30(26): 9. |
| [18] | Liu S J, Zhou X, Zhang H K, Ou H L, Lam J W Y, Liu Y, Shi L Q, Ding D, Tang B Z. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(13): 5359. |
| [19] | Liang P P, Huang X Y, Wang Y, Chen D P, Ou C J, Zhang Q, Shao J J, Huang W Dong, X C. ACS Nano., 2018, 12(11): 11446. |
| [20] | Chen D P, Tang Y Y, Zhu J W, Zhang J J, Song X J, Wang W J, Shao J J, Huang W, Chen P, Dong X C. Biomaterials, 2019, 221 : 11. |
| [21] | Zhao X Z, Long S R, Li M L, Cao J F, Li Y C, Guo L Y, Sun W, Du J J, Fan J L, Peng X J. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(3): 1510. |
| [22] | Wang Y J, Gong N Q, Li Y J, Lu Q C, Wang X, Li J H. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(4): 1735. |
| [23] | Xu Z R, Jiang Y H, Fan M Z, Tang S, Liu M X, Law W C, Yang C B, Ying M, Ma M Z, Dong B Q, Yong K T, Xu G X. Adv. Opt. Mater., 2021, 9(20): 27. |
| [24] | Deng J R, Yang M Q, Li C, Liu G Y, Sun Q, Luo X G, Wu F S. Dyes Pigments., 2021, 187 : 7. |
| [25] | Hong G S, Diao S, Chang J L, Antaris A L, Chen C X, Zhang B, Zhao S, Atochin D N,. Huang P L, Andreasson K I, Kuo C J, Dai H J. Nat. Photonics, 2014, 8(9): 723. |
| [26] | Hong G S, Antaris A L, Dai H J. Nat. Biomed. Eng., 2017, 1(1): 22. |
| [27] | Jiang S S, Huang K, Qu J L, Lin J, Huang P. View, 2021, 2(1): 15. |
| [28] | Liu S J, Chen C, Li Y Y, Zhang H K, Liu J K, Wang R, Wong S T H, Lam J W Y, Ding D, Tang B Z. Adv. Funct. Mater., 2020, 30(7): 10. |
| [29] | He B R, Situ B, Zhao Z J, Zheng L. Small Methods, 2020, 4(4): 32. |
| [30] | Fan X X, Xia Q M, Zhang Y Y, Li Y R, Feng Z, Zhou J, Qi J, Tang B Z, Qian J, Lin H. Adv. Healthc. Mater., 2021, 10(24): 12. |
| [31] | Zhao Z, Chen C, Wu W T, Wang F F, Du L L, Zhang X Y, Xiong Y, He X W, Cai Y J, Kwok R T K, Lam J W Y, Gao X K, Sun P C, Phillips D L, Ding D, Tang B Z. Nat. Commun., 2019, 10(1): 768. |
| [32] | Deng G J, Peng X H, Su Z H, Zheng W, Yu J, Du L L, Chen H J, Gong P, Zhang P F, Cai L T, Tang B Z. ACS Nano, 2020, 14(9): 11452. |
| [33] | Shi P J, Zhang X X, Liu Y, Duan Y A, Li Y P, Li Z F, Han T Y. Mater. Lett., 2020, 263: 4. |
| [34] | Zhao Z, Su H F, Zhang P F, Cai Y J, Kwok R T K, Chen Y C, He Z K, Gu X G, He X W, Sung H H Y, Willimas I D, Lam J W Y, Zhang Z F, Tang B Z. J. Mater. Chem., 2017, 5 (8): 1650. |
| [35] | Kang M M, Zhou C C, Wu S M, Yu B R., Zhang Z J, Song N, Lee M M S, Xu W H, Xu F J, Wang D, Wang L, Tang B Z. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141 (42):16781. |
| [36] | Li D, Li Y M, Wu Q, Xiao P H, Wang L, Wang D, Tang B Z. Small, 2021, 17(37): 9. |
| [37] | Feng G X, Zhang G Q, Ding D. Chem. Soc. Rev., 2020, 49(22): 8179. |
| [38] | Ren F, Shi J B, Tong B, Cai Z X, Dong Y P. Progress in Chemistry, 2021, 33(3): 341. |
| [38] | (任飞, 石建兵, 佟斌, 蔡政旭, 董宇平. 化学进展, 2021, 33(3): 341.). |
| [39] | Zhang R Y, Duan Y K, Liu B. Nanoscale, 2019, 11(41): 19241. |
| [40] | Alifu N, Zebibula A, Qi J, Zhang H Q, Sun C W, Yu X M, Xue D W, Lam J W Y, Li G H, Qian J, Tang B Z. ACS Nano, 2018, 12(11): 11282. |
| [41] | Zhao Y Z, Cai M M, Qian Y, Xie L H, Huang W. Progress in Chemistry, 2013, 25(Z1): 296. |
| [41] | (赵跃智, 蔡敏敏, 钱妍, 解令海, 黄维. 化学进展, 2013, 25(Z1): 296.). |
| [42] | Zhu W, Kang M M, Wu Q, Zhang Z J, Wu Y, Li C B, Li K, Wang L, Wang D, Tang B Z. Adv. Funct. Mater., 2021, 31(3): 11. |
| [43] | Wen H F, Zhang Z J, Kang M M, Li H X, Xu W H, Guo H, Li Y M, Tan Y H, Wen Z Y, Wu Q, Huang J C, Xi L, Li K, Wang L, Wang D, Tang B Z. Biomaterials, 2021, 274 : 10. |
| [44] | Zhang Z J, Xu W H, Kang M M, Wen H F, Guo H, Zhang P F, Xi L, Li K, Wang L, Wang D, Tang B Z. Adv. Mater., 2020, 32(36): 11. |
| [45] | Zhang T F, Zhang J Y, Wang F B, Cao H, Zhu D M, Chen X Y, Xu C H, Yang X Q, Huang W B, Wang Z Y, Wang J F, He Z K, Zheng Z, Lam J W Y, Tang B Z. Adv. Funct. Mater., 2022, 32 (16): 10. |
| [46] | Xu W H, Zhang Z J, Kang M M, Guo H, Li Y M, Wen H F, Lee M M S, Wang Z Y, Kwok R T K, Lam J W Y, Li K, Xi L, Chen S J, Wang D, Tang B Z. ACS Mater. Lett., 2020, 2(8): 1033. |
| [47] | Xu Y L, Zhang Y, Li J, An J S, Li C L, Bai S Y, Sharma A, Deng G Z, Kim J S, Sun Y. Biomaterials, 2020, 259 : 8. |
| [48] | Jiang R M, Dai J, Dong X Q, Wang Q, Meng Z J, Guo J J, Yu Y J, Wang S X, Xia F, Zhao Z J, Lou X D, Tang B Z. Adv. Mater., 2021, 33(22): 13. |
| [49] | Liu L Q, Wang X, Wang L J, Guo L Q, Li Y B, Bai B, Fu F, Lu H G, Zhao X W. ACS Appl. Mater. Inter., 2021, 13(17): 19668. |
| [50] | Li D, Chen X H, Wang D L, Wu H Z, Wen H F, Wang L, Jin Q, Wang D, Ji J, Tang B Z. Biomaterials, 2022, 283 : 13. |
| [51] | Yang G, Ni J S, Li Y X, Zha M L, Tu Y, Li K. Angew. Chem.Int. Ed., 2021, 60(10): 5386. |
| [52] | Qu J M, Zhang Y H, Cai Z X, Tong B, Xie H Y, Dong Y P, Shi J B. Nanoscale, 2022, 14(38): 14064. |
国家自然科学基金项目(21905021)
四川省自然科学基金(2022NSFSC1269)
四川省自然科学基金(2023NSFSC1977)
/
| 〈 |
|
〉 |