钒液流电池中的改性Nafion膜
Modified Nafion Membrane in Vanadium Redox Flow Battery
由于钒液流电池(VRB)灵活、高效以及无污染等优点,是目前最有潜力的大规模储能系统,受到了研究人员的广泛关注。其中隔膜是VRB的关键组成部分,起着隔绝钒离子避免交叉渗透,提供质子跨膜转移通道的作用。由杜邦公司生产的Nafion系列膜由于化学稳定性好、质子电导率高等优点是目前VRB最为常用的离子交换膜,但其存在阻钒能力差、成本高等问题。因此对Nafion膜的离子交换能力进行合理调控,通过改性的方法,在保留Nafion膜基础优异性能的同时提高Nafion膜阻钒能力,降低Nafion膜成本是目前研究的重点。本文讨论了VRB的工作原理以及Nafion膜的性能特征,同时还详细讨论了Nafion膜改性方法的当前趋势和未来方向。这对理解改性Nafion膜结构与电池性能之间构效关系,以及指导Nafion膜今后的改性与设计具有十分重要的意义。
Vanadium redox flow battery (VRB) is the most promising large-scale energy storage system due to its flexibility, high efficiency and being pollution-free, which has attracted wide attention from researchers. The separator is a key component of VRB, which plays a role in isolating vanadium ions from cross-penetration and providing proton transmembrane transfer channels. Nafion membranes produced by DuPont are the most commonly used ion exchange membranes for VRB due to their good chemical stability and high proton conductivity. However, they have problems such as poor vanadium resistance and high cost. Therefore, the key point of current research is to control the ion exchange capacity of the Nafion membrane reasonably, improve the vanadium resistance capacity of the Nafion membrane while retaining the excellent performance of the Nafion membrane through modification methods, and reduce the cost of the Nafion membrane. In this paper, the working principle of VRB and the performance characteristics of Nafion membrane are discussed. The current trend and future direction of Nafion membrane modification methods are also discussed in detail. This is of great significance for understanding the structure-activity relationship between modified Nafion membrane structure and battery performance, and guiding the future modification and design of Nafion membrane.
1 Introduction
2 Principle of VRB
3 Performance evaluation of VRB
4 Functional modification method of Nafion membrane
4.1 In situ sol-gel method
4.2 Functional material blending
4.3 Spin-coating method
4.4 Deposition method
4.5 Polymer grafting
4.6 Construction of sandwich structure
5 Conclusion and prospect
vanadium redox flow battery (VRB) / Nafion / ion exchange / proton conduction
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [1] | He Q, Chen Z B, Niu X Y, Han X R, Kang T, Chen J Y, Ma Y W, Zhao J. Nano Res., 2023, 16(7): 9195. |
| [2] | Páez T, Zhang F F,Muñoz M Á Lubian L, Xi S B, Sanz R, Wang Q, Palma J, Ventosa E. Adv. Energy Mater., 2022, 12(1): 2102866. |
| [3] | Ra N, Ghosh A, Bhattacharjee A. Energy Convers. Manag., 2023, 281: 116851. |
| [4] | Zeng Y K, Zhao T S, An L, Zhou X L, Wei L. J. Power Sources, 2015, 300: 438. |
| [5] | Gong K, Xu F, Grunewald J B, Ma X Y, Zhao Y, Gu S, Yan Y S. ACS Energy Lett., 2016, 1(1): 89. |
| [6] | Pan M G, Shao M H, Jin Z. SmartMat, 2023, 4(4): e1198. |
| [7] | Wang C X, Yu B, Liu Y Z, Wang H Z, Zhang Z W, Xie C X, Li X F, Zhang H M, Jin Z. Energy Storage Mater., 2021, 36: 417. |
| [8] | Pan M G, Gao L Z, Liang J C, Zhang P B, Lu S Y, Lu Y, Ma J, Jin Z. Adv. Energy Mater., 2022, 12(13): 2103478. |
| [9] | Pan M G, Lu Y, Lu S Y, Yu B, Wei J, Liu Y Z, Jin Z. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2021, 13(37): 44174. |
| [10] | Nan M J, Qiao L, Liu Y Q, Zhang H M, Ma X K. J. Power Sources, 2022, 522: 230995. |
| [11] | Yan W, Wang C X, Tian J Q, Zhu G Y, Ma L B, Wang Y R, Chen R P, Hu Y, Wang L, Chen T, Ma J, Jin Z. Nat. Commun., 2019, 10: 2513. |
| [12] | Liu Y Z, Wen G H, Liang J C, Bao S S, Wei J, Wang H Z, Zhang P B, Zhu M F, Jia Q Q, Ma J, Zheng L M, Jin Z. ACS Energy Lett., 2023, 8(1): 387. |
| [13] | Skyllas-Kazacos M, Rychcik M, Robins R G, Fane A G, Green M A. J. Electrochem. Soc., 1986, 133(5): 1057. |
| [14] | Chen W S, Chen Y A, Lee C H, Chen Y J. Materials, 2022, 15(11): 3749. |
| [15] | Huang Z B, Mu A L, Wu L X, Yang B, Qian Y, Wang J H. ACS Sustain. Chem. Eng., 2022, 10(24): 7786. |
| [16] | Schwenzer B, Zhang J L, Kim S, Li L Y, Liu J, Yang Z G. ChemSusChem, 2011, 4(10): 1388. |
| [17] | Hwang G J, Kim S W,In D M, Lee D Y, Ryu C H. J. Ind. Eng. Chem., 2018, 60: 360. |
| [18] | Shi Y, Eze C K, Xiong B Y, He W D, Zhang H, Lim T M, Ukil A, Zhao J Y. Appl. Energy, 2019, 238: 202. |
| [19] | Düerkop D, Widdecke H, Kunz U, Schilde C, Schmiemann A. Chem. Ingenieur Tech., 2021, 93(9): 1445. |
| [20] | Mara Ikhsan M, Abbas S, Do X H, Choi S Y, Azizi K, Hjuler H A, Jang J H, Ha H Y, Henkensmeier D. Chem. Eng. J., 2022, 435: 134902. |
| [21] | Minke C, Turek T. J. Power Sources, 2015, 286: 247. |
| [22] | Ye R J, Henkensmeier D, Yoon S J, Huang Z F. J. Electrochem. Energy Convers. Storage, 2018, 15(1): 010801. |
| [23] | Wei Z B, Zhao J Y, Xiong B Y. Appl. Energy, 2014, 135: 1. |
| [24] | Chieng S C, Kazacos M, Skyllas-Kazacos M. J. Power Sources, 1992, 39(1): 11. |
| [25] | He S S, Frank C W. J. Mater. Chem. A, 2014, 2(39): 16489. |
| [26] | Li Z H, Dai W J, Yu L H, Liu L, Xi J Y, Qiu X P, Chen L Q. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6(21): 18885. |
| [27] | Skyllas-Kazacos M, Menictas C, Kazacos M. J. Electrochem. Soc., 1996, 143(4): L86. |
| [28] | Vafiadis H, Skyllas-Kazacos M. J. Membr. Sci., 2006, 279(1/2): 394. |
| [29] | Chen S W, Hara R, Chen K C, Zhang X, Endo N, Higa M, Okamoto K I, Wang L J. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(28): 8178. |
| [30] | Teng X G, Dai J C, Bi F Y, Jiang X M, Song Y Q, Yin G P. Solid State Ion., 2015, 280: 30. |
| [31] | Mohammadi T, Skyllas-Kazacos M. J. Power Sources, 1995, 56(1): 91. |
| [32] | Lei Y, Zhang B W, Zhang Z H, Bai B F, Zhao T S. Appl. Energy, 2018, 215: 591. |
| [33] | Park Y, Kim D. J. Membr. Sci., 2018, 566: 1. |
| [34] | Jiang B, Wu L T, Yu L H, Qiu X P, Xi J Y. J. Membr. Sci., 2016, 510: 18. |
| [35] | Qin C C, Wang D, Liu Y M, Yang P K, Xie T, Huang L, Zou H Y, Li G W, Wu Y P. Nat. Commun., 2021, 12: 7184. |
| [36] | Slade S, Campbell S A, Ralph T R, Walsh F C. J. Electrochem. Soc., 2002, 149(12): A1556. |
| [37] | Reed D, Thomsen E, Wang W, Nie Z M, Li B, Wei X L, Koeppel B, Sprenkle V. J. Power Sources, 2015, 285: 425. |
| [38] | Teng X G, Dai J C, Su J, Zhu Y M, Liu H P, Song Z G. J. Power Sources, 2013, 240: 131. |
| [39] | Jeong S, Kim L H, Kwon Y, Kim S. Korean J. Chem. Eng., 2014, 31(11): 2081. |
| [40] | Oh K, Moazzam M, Gwak G, Ju H. Electrochim. Acta, 2019, 297: 101. |
| [41] | Kim D K, Yoon S J, Kim S. Int. J. Heat Mass Transf., 2020, 148: 119040. |
| [42] | Balwani A, Faraone A, Davis E M. Macromolecules, 2019, 52(5): 2120. |
| [43] | Teng X G, Zhao Y T, Xi J Y, Wu Z H, Qiu X P, Chen L Q. Acta Chim. Sinica, 2009, 67(6): 471. |
| [44] | Xi J Y, Wu Z H, Qiu X P, Chen L Q. J. Power Sources, 2007, 166(2): 531. |
| [45] | Teng X G, Zhao Y T, Xi J Y, Wu Z H, Qiu X P, Chen L Q. J. Power Sources, 2009, 189(2): 1240. |
| [46] | Drillkens J, Schulte D, Sauer D U.Batteries and Energy Technology (General) - 217th ECS Meeting, 2010, 167. |
| [47] | Huang S L, Yu H F, Lin Y S. J. Chem., 2017, 2017. |
| [48] | Teng X G, Lei J, Gu X C, Dai J C, Zhu Y M, Li F Q. Ionics, 2012, 18(5): 513. |
| [49] | Kondratenko M S, Karpushkin E A, Gvozdik N A, Gallyamov M O, Stevenson K J, Sergeyev V G. J. Power Sources, 2017, 340: 32. |
| [50] | Lin C H, Yang M C, Wei H J. J. Power Sources, 2015, 282: 562. |
| [51] | Domhoff A, Martin T B, Silva M S, Saberi M, Creager S, Davis E M. Macromolecules, 2021, 54(1): 440. |
| [52] | Trogadas P, Pinot E, Fuller T F. Electrochem. Solid-State Lett., 2012, 15(1): A5. |
| [53] | Domhoff A, Wang X T, Silva M S, Creager S, Martin T B, Davis E M. Soft Matter, 2022, 18(17): 3342. |
| [54] | Jansto A, Davis E M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(42): 36385. |
| [55] | Yang S H, Yang D S, Yoon S J, So S, Hong S K, Yu D M, Hong Y T. Energy Fuels, 2020, 34(6): 7631. |
| [56] | Yang X B, Zhao L, Goh K, Sui X L, Meng L H, Wang Z B. J. Energy Chem., 2020, 41: 177. |
| [57] | Sun C Y, Zlotorowicz A, Nawn G, Negro E, Bertasi F, Pagot G, Vezzù K, Pace G, Guarnieri M, Di Noto V. Solid State Ion., 2018, 319: 110. |
| [58] | Sun C Y, Negro E, Nale A, Pagot G, Vezzù K, Zawodzinski T A, Meda L, Gambaro C, Di Noto V. Electrochim. Acta, 2021, 378: 138133. |
| [59] | Teng X G, Zhao Y T, Xi J Y, Wu Z H, Qiu X P, Chen L Q. J. Membr. Sci., 2009, 341(1/2): 149. |
| [60] | Wang N F, Peng S, Lu D, Liu S Q, Liu Y N, Huang K L. J. Solid State Electrochem., 2012, 16(4): 1577. |
| [61] | Ye J Y, Zhao X L, Ma Y L, Su J, Xiang C J, Zhao K Q, Ding M, Jia C K, Sun L D. Adv. Energy Mater., 2020, 10(22): 1904041. |
| [62] | Aziz M A, Shanmugam S. J. Power Sources, 2017, 337: 36. |
| [63] | Aziz M A, Han D B, Shanmugam S. ACS Sustain. Chem. Eng., 2021, 9(33): 11041. |
| [64] | Hossain S I, Aziz M A, Shanmugam S. ACS Sustain. Chem. Eng., 2020, 8(4): 1998. |
| [65] | Park S C, Lee T H, Moon G H, Kim B S, Roh J M, Cho Y H, Kim H W, Jang J, Park H B, Kang Y S. ACS Appl. Energy Mater., 2019, 2(7): 4590. |
| [66] | Bukola S, Li Z D, Zack J, Antunes C, Korzeniewski C, Teeter G, Blackburn J, Pivovar B. J. Energy Chem., 2021, 59: 419. |
| [67] | Wu C X, Lu S F, Zhang J, Xiang Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2018, 20(11): 7694. |
| [68] | Lee K J, Chu Y H. Vacuum, 2014, 107: 269. |
| [69] | Yu L H, Lin F, Xu L, Xi J Y. RSC Adv., 2016, 6(5): 3756. |
| [70] | Kim B G, Han T H, Cho C G. J. Nanosci. Nanotechnol., 2014, 14(12): 9073. |
| [71] | Cui Y, Hu Y, Wang Y C, Wang Y, Peng J, Li J Q, Zhai M L. Radiat. Phys. Chem., 2022, 195: 110081. |
| [72] | Yang X B, Zhao L, Goh K, Sui X L, Meng L H, Wang Z B. ChemistrySelect, 2019, 4(15): 4633. |
| [73] | Zhang D Z, Xin L, Xia Y S, Dai L H, Qu K, Huang K, Fan Y Q, Xu Z. J. Membr. Sci., 2021, 624: 119047. |
| [74] | Choi H J, Youn C, Kim S C, Jeong D, Lim S N, Chang D R, Bae J W, Park J. Micropor. Mesopor. Mater., 2022, 341: 112054. |
| [75] | Schwenzer B, Kim S, Vijayakumar M, Yang Z G, Liu J. J. Membr. Sci., 2011, 372(1/2): 11. |
| [76] | Jung M, Lee W, Nambi Krishnan N, Kim S, Gupta G, Komsiyska L, Harms C, Kwon Y, Henkensmeier D. Appl. Surf. Sci., 2018, 450: 301. |
| [77] | Ahn S M, Jeong H Y, Jang J K, Lee J Y, So S, Kim Y J, Hong Y T, Kim T H. RSC Adv., 2018, 8(45): 25304. |
| [78] | Zhao Y Y, Zhang D H, Zhao L N, Wang S L, Liu J G, Yan C W. Electrochim. Acta, 2021, 394: 139144. |
| [79] | Kim H G, Kim R, Kim S, Choi C, Kim B, Guim H, Kim H T. J. Ind. Eng. Chem., 2018, 60: 401. |
| [80] | Yang X B, Zhao L, Sui X L, Meng L H, Wang Z B. J. Colloid Interface Sci., 2019, 542: 177. |
| [81] | Palanisamy G, Sadhasivam T, Park W S, Bae S T, Roh S H, Jung H Y. ACS Sustain. Chem. Eng., 2020, 8(4): 2040. |
| [82] | Ye J Y, Yuan D, Ding M, Long Y, Long T, Sun L D, Jia C K. J. Power Sources, 2021, 482: 229023. |
| [83] | Mai Z S, Zhang H M, Li X F, Xiao S H, Zhang H Z. J. Power Sources, 2011, 196(13): 5737. |
| [84] | Yang X Q, Zhu H J, Jiang F J, Zhou X J. J. Power Sources, 2020, 473: 228586. |
| [85] | Lin H L, Leon Yu T, Huang L N, Chen L C, Shen K S, Jung G B. J. Power Sources, 2005, 150: 11. |
| [86] | Zhang F X, Zhang H M, Ren J X, Qu C. J. Mater. Chem., 2010, 20(37): 8139. |
| [87] | Wei W P, Zhang H M, Li X F, Mai Z S, Zhang H Z. J. Power Sources, 2012, 208: 421. |
| [88] | Li J C, Liu J, Xu W J, Long J, Huang W H, He Z, Liu S Q, Zhang Y P. Membranes, 2021, 11(12): 946. |
| [89] | Su L, Zhang D S, Peng S S, Wu X M, Luo Y L, He G H. Int. J. Hydrog. Energy, 2017, 42(34): 21806. |
| [90] | Zhang D S, Wang Q, Peng S S, Yan X M, Wu X M, He G H. J. Membr. Sci., 2019, 587. |
| [91] | Cecchetti M, Allen Ebaugh T, Yu H R, Bonville L, Gambaro C, Meda L, Maric R, Casalegno A, Zago M. J. Electrochem. Soc., 2020, 167(13): 130535. |
| [92] | Su J, Ye J Y, Qin Z Y, Sun L D. Coatings, 2022, 12(3): 378. |
| [93] | Zeng J, Jiang C P, Wang Y H, Chen J W, Zhu S F, Zhao B J, Wang R L. Electrochem. Commun., 2008, 10(3): 372. |
| [94] | Decher G, Hong J D, Schmitt J. Thin Solid Films, 1992, 210/211: 831. |
| [95] | Yoo H Y, Heo A, Cho C G. J. Nanosci. Nanotechnol., 2016, 16(10): 10515. |
| [96] | Xi J Y, Wu Z H, Teng X G, Zhao Y T, Chen L Q, Qiu X P. J. Mater. Chem., 2008, 18(11): 1232. |
| [97] | Lu S F, Wu C X, Liang D W, Tan Q L, Xiang Y. RSC Adv., 2014, 4(47): 24831. |
| [98] | grosse Austing J, Nunes Kirchner C, Komsiyska L, Wittstock G. J. Membr. Sci., 2016, 510: 259. |
| [99] | Zhang L S, Ling L, Xiao M, Han D M, Wang S J, Meng Y Z. J. Power Sources, 2017, 352: 111. |
| [100] | Sha’rani S S, Abouzari-Lotf E, Nasef M M, Ahmad A, Ting T M, Ali R R. J. Power Sources, 2019, 413: 182. |
| [101] | Nibel O, Schmidt T J, Gubler L. J. Electrochem. Soc., 2016, 163(13): A2563. |
| [102] | Yang M C, Lin C H, Kuo J T, Wei H J. J. Electroanal. Chem., 2017, 807: 88. |
| [103] | Peng K J, Wang K H, Hsu K Y, Liu Y L. ACS Macro Lett., 2015, 4(2): 197. |
| [104] | Peng K J, Lai J Y, Liu Y L. RSC Adv., 2017, 7(59): 37255. |
| [105] | Dai J C, Dong Y C, Yu C, Liu Y X, Teng X G. J. Membr. Sci., 2018, 554: 324. |
| [106] | Dai J C, Ding T L, Dong Y C, Teng X G. Ionics, 2021, 27(5): 2127. |
| [107] | An H L, Zhang R, Li W H, Li P, Qian H D, Yang H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2022, 14(6): 7845. |
| [108] | Luo Q, Zhang H, Chen J, You D, Sun C, Zhang Y. J. Membr. Sci., 2008, 325(2): 553. |
| [109] | Jia C K, Liu J G, Yan C W. J. Power Sources, 2012, 203: 190. |
| [110] | Yu L H, Lin F, Xu L, Xi J Y. RSC Adv., 2017, 7(50): 31164. |
| [111] | Kim S, Yuk S, Kim H G, Choi C, Kim R, Lee J Y, Hong Y T, Kim H T. J. Mater. Chem. A, 2017, 5(33): 17279. |
| [112] | Liu J M, Yu L W, Cai X K, Khan U, Cai Z Y, Xi J Y, Liu B L, Kang F Y. ACS Nano, 2019, 13(2): 2094. |
国家自然科学基金项目资助(51774302)
国家自然科学基金项目资助(52074320)
/
| 〈 |
|
〉 |