基于纳米材料介导的自噬治疗癌症
Nanomaterials-Mediated Autophagy-Based Cancer Treatment
随着纳米技术的快速发展,纳米材料在癌症治疗领域得到了广泛的应用。众所周知,自噬作为一个维持细胞稳态的过程,在癌症发展中发挥着促生存和促死亡的双重作用。癌细胞中的自噬水平远高于正常细胞,从而导致各种治疗策略效果不理想。通过扰动自噬协同治疗癌症已经成为了一种可行的方案,但是传统自噬扰动剂如氯喹等可能导致某些其他的副作用。此外,已有研究证明了纳米材料可以作为一种新型的自噬扰动剂,但是纳米材料干扰自噬的机制需要更加深入的了解。本文综述了癌症与自噬的双重关系,并重点介绍了多种纳米材料通过扰动自噬诱导癌细胞死亡或凋亡,或者通过扰动自噬增强癌细胞对传统癌症治疗的敏感性,以及它们调控自噬的机制。
With the rapid development of nanotechnology, nanomaterials have been widely used in the field of cancer treatment. It is well known that autophagy, as a process that maintains cellular homeostasis, plays a dual role in promoting survival and death in cancer development. The level of autophagy in cancer cells is significantly higher than that in normal cells, resulting in various treatment strategies being ineffective. Synergistic treatment of cancer by perturbing autophagy has become a viable option, but traditional autophagy perturbing agents such as chloroquine may lead to certain other side effects. In addition, it has been demonstrated that nanomaterials can be used as a novel autophagy perturber, but the mechanism by which nanomaterials interfere with autophagy needs to be more deeply understood. This review provides an overview of the dual relationship between cancer and autophagy, and highlights the mechanisms by which various nanomaterials induce cancer cell death or apoptosis by perturbing autophagy, or enhance the sensitivity of cancer cells to conventional cancer therapy by perturbing autophagy, and the mechanisms by which they modulate autophagy.
1 Introduction
2 Cancer and autophagy
2.1 Autophagy inhibits the occurrence of cancer
2.2 Autophagy promotes cancer development
3 Effect of nanomaterials on autophagy
4 Nanomaterials treat cancer by perturbing autophagy
4.1 Metallic nanomaterials
4.2 Oxide nanomaterials
4.3 Carbon based nanomaterials
4.4 Other Nanomaterials
5 Mechanisms of autophagy perturbed by nanomaterials
5.1 Oxidation stress
5.2 Perturbation of autophagy-related signaling pathways
5.3 Lysosomal dysfunction
6 Conclusion
nanomaterials / cancer / autophagy / drug resistance
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
|
| [121] |
|
| [122] |
|
| [123] |
|
| [124] |
|
| [125] |
Ibrahim Abdel Aziz I, |
| [126] |
|
| [127] |
|
| [128] |
|
| [129] |
|
| [130] |
|
| [131] |
|
| [132] |
|
| [133] |
|
| [134] |
|
| [135] |
|
| [136] |
|
| [137] |
|
| [138] |
|
| [139] |
|
| [140] |
|
| [141] |
|
| [142] |
|
| [143] |
|
| [144] |
|
| [145] |
|
| [146] |
|
| [147] |
|
| [148] |
|
| [149] |
|
| [150] |
|
| [151] |
|
| [152] |
|
| [153] |
|
| [154] |
|
| [155] |
|
| [156] |
|
| [157] |
|
| [158] |
|
| [159] |
|
| [160] |
|
| [161] |
|
| [162] |
|
| [163] |
|
| [164] |
|
| [165] |
|
| [166] |
|
| [167] |
|
| [168] |
|
| [169] |
|
| [170] |
|
| [171] |
|
| [172] |
|
| [173] |
|
| [174] |
|
| [175] |
|
| [176] |
|
| [177] |
|
| [178] |
|
| [179] |
|
| [180] |
|
| [181] |
|
| [182] |
|
| [183] |
|
| [184] |
|
| [185] |
|
| [186] |
|
| [187] |
|
| [188] |
|
| [189] |
|
| [190] |
|
| [191] |
|
| [192] |
|
| [193] |
|
| [194] |
|
| [195] |
|
| [196] |
|
| [197] |
|
| [198] |
|
| [199] |
|
| [200] |
|
| [201] |
|
| [202] |
|
| [203] |
|
| [204] |
|
| [205] |
|
| [206] |
|
| [207] |
|
| [208] |
|
| [209] |
|
| [210] |
|
| [211] |
|
| [212] |
|
| [213] |
|
| [214] |
|
| [1] | Sung H, Ferlay J, Siegel R L, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F. CA A Cancer J. Clin., 2021, 71(3): 209. |
| [2] | Lee L Y, Cazier J B, Angelis V, Arnold R, Bisht V, Campton N A, Chackathayil J, Cheng V W, Curley H M, Fittall M W, Freeman-Mills L, Gennatas S, Goel A, Hartley S, Hughes D J, Kerr D, Lee A J, Lee R J, McGrath S E, Middleton C P, Murugaesu N, Newsom-Davis T, Okines A F, Olsson-Brown A C, Palles C, Pan Y, Pettengell R, Powles T, Protheroe E A, Purshouse K, Sharma-Oates A, Sivakumar S, Smith A J, Starkey T, Turnbull C D, Várnai C, Yousaf N, Kerr R, Middleton G. Lancet, 2020, 395(10241): 1919. |
| [3] | Kerkmeijer L G W, Groen V H, Pos F J, Haustermans K, Monninkhof E M, Smeenk R J, Kunze-Busch M, de Boer J C J, van der Voort van Zijp J, van Vulpen M, Draulans C, van den Bergh L, Isebaert S, van der Heide U A. J. Clin. Oncol., 2021, 39(7): 787. |
| [4] | Esfahani K, Roudaia L, Buhlaiga N, Del Rincon S V, Papneja N, Miller W H. Curr. Oncol., 2020, 27(12): 87. |
| [5] | Korde L A, Somerfield M R, Carey L A, Crews J R, Denduluri N, Hwang E S, Khan S A, Loibl S, Morris E A, Perez A, Regan M M, Spears P A, Sudheendra P K, Symmans W F, Yung R L, Harvey B E, Hershman D L. J. Clin. Oncol., 2021, 39(13): 1485. |
| [6] | Liu S J, Ren J, ten Dijke P. Signal Transduct. Target. Ther., 2021, 6: 8. |
| [7] | Mori K, Mostafaei H, Sari Motlagh R, Pradere B, Quhal F, Laukhtina E, Schuettfort V M, Kramer G, Abufaraj M, Karakiewicz P I, Kimura T, Egawa S, Shariat S F. BJU Int., 2022, 129(4): 423. |
| [8] | Oun R, Moussa Y E, Wheate N J. Dalton Trans., 2018, 47(19): 6645. |
| [9] | Qiu Z Y, Yu Z H, Xu T, Wang L Y, Meng N X, Jin H W, Xu B Z. Cells, 2022, 11(23): 3761. |
| [10] | Pallares R M, Mottaghy F M, Schulz V, Kiessling F, Lammers T. J. Nucl. Med., 2022, 63(12): 1802. |
| [11] | Chen T, Tu S Y, Ding L, Jin M L, Chen H C, Zhou H B. J. Biomed. Sci., 2023, 30(1): 5. |
| [12] | Klionsky D J, Emr S D. Science, 2000, 290(5497): 1717. |
| [13] | Li W W, Li J, Bao J K. Cell. Mol. Life Sci., 2012, 69(7): 1125. |
| [14] | Liu Y, Tan L, Tan M S. Mol. Cell. Biochem., 2023, 478(10): 2173. |
| [15] | Mizushima N, Levine B, Cuervo A M, Klionsky D J. Nature, 2008, 451(7182): 1069. |
| [16] | Lee M J, Park J S, Bin Jo S, Joe Y A. Biomol. Ther., 2023, 31(1): 1. |
| [17] | Choi K S. Exp. Mol. Med., 2012, 44(2): 109. |
| [18] | Liu N, Luo T T, Zhang J, Han L N, Duan W Q, Lu W X, Qiu H R, Lin Y, Wu Y M, Zhang H, Yang F F, Ge D. Curr. Med. Chem., 2023, 30(40): 4605. |
| [19] | Takeuchi H, Kondo Y, Fujiwara K, Kanzawa T, Aoki H, Mills G B, Kondo S. Cancer Res., 2005, 65(8): 3336. |
| [20] | Negi S, Chaudhuri A, Kumar D N, Dehari D, Singh S, Agrawal A K. Drug Deliv. Transl. Res., 2022, 12(11): 2589. |
| [21] | Li N, Han S C, Ma B H, Huang X, Xu L S, Cao J, Sun Y. Nanoscale Adv., 2021, 3(6): 1656. |
| [22] | Jorge A, Ung C, Young L H, Melles R B, Choi H K. Nat. Rev. Rheumatol., 2018, 14(12): 693. |
| [23] | Tavakol S, Ashrafizadeh M, Deng S, Azarian M, Abdoli A, Motavaf M, Poormoghadam D, Khanbabaei H, Afshar E G, Mandegary A, Pardakhty A, Yap C T, Mohammadinejad R, Kumar A P. Biomolecules, 2019, 9(10): 530. |
| [24] | Guan Y H, Wang N, Deng Z W, Chen X G, Liu Y. Biomaterials, 2022, 282: 121434. |
| [25] | Ghaznavi H, Shirvaliloo M, Zarebkohan A, Shams Z, Radnia F, Bahmanpour Z, Sargazi S, Saravani R, Shirvalilou S, Shahraki O, Shahraki S, Nazarlou Z, Sheervalilou R. Mol. Pharmacol., 2021, 100(2): 119. |
| [26] | Huang Y Y, Lin J J, Xiong Y, Chen J, Du X L, Liu Q, Liu T. J. Biomed. Nanotechnol., 2020, 16(11): 1612. |
| [27] | Wang F J, Salvati A, Boya P. Open Biol., 2018, 8(4): 170271. |
| [28] | Khan M I, Mohammad A, Patil G, Naqvi S A H, Chauhan L K S, Ahmad I. Biomaterials, 2012, 33(5): 1477. |
| [29] | Jia L, Hao S L, Yang W X. Nanomedicine, 2020, 15(14): 1419. |
| [30] | Wen J, Chen H, Ren Z, Zhang P, Chen J, Jiang S. Nano Convergence, 2021, 8(1): 10. |
| [31] | Popp L, Segatori L. ACS Omega, 2019, 4(1): 573. |
| [32] | Galluzzi L, Pietrocola F, Bravo-San Pedro J M, Amaravadi R K, Baehrecke E H, Cecconi F, Codogno P, Debnath J, Gewirtz D A, Karantza V, Kimmelman A, Kumar S, Levine B, Maiuri M C, Martin S J, Penninger J, Piacentini M, Rubinsztein D C, Simon H U, Simonsen A, Thorburn A M, Velasco G, Ryan K M, Kroemer G. EMBO J., 2015, 34(7): 856. |
| [33] | Li X, He S, Ma B. Mol. Cancer, 2020, 19(1): 12. |
| [34] | White E. J. Clin. Invest., 2015, 125(1): 42. |
| [35] | Marsh T, Debnath J. Autophagy, 2020, 16(6): 1164. |
| [36] | Chao X J, Qian H, Wang S G, Fulte S, Ding W X. Clin. Mol. Hepatol., 2020, 26(4): 606. |
| [37] | Fang Y J, Jiang P, Zhai H, Dong J S. Oncotargets Ther., 2020, 13: 10431. |
| [38] | Ostendorf B N, Tavazoie S F. Dev. Cell, 2020, 52(5): 542. |
| [39] | Cordani M, Somoza Á. Cell. Mol. Life Sci., 2019, 76(7): 1215. |
| [40] | Duo Y H, Li Y, Chen C K, Liu B Y, Wang X Y, Zeng X W, Chen H B. RSC Adv., 2017, 7(63): 39641. |
| [41] | Arif A, Khawar M B, Mehmood R, Abbasi M H, Sheikh N. Asian Biomed., 2022, 16(3): 111. |
| [42] | Li Y J, Lei Y H, Yao N, Wang C R, Hu N, Ye W C, Zhang D M, Chen Z S. Chin. J. Cancer, 2017, 36(1): 52. |
| [43] | Panzarini E, Dini L. Mol. Pharmaceutics, 2014, 11(8): 2527. |
| [44] | Zhao D X, Yuan H P, Yi F, Meng C Y, Zhu Q S. Mol. Med. Rep., 2014, 9(5): 1975. |
| [45] | Li Y, Cho M H, Lee S S, Lee D E, Cheong H, Choi Y. J. Control. Release, 2020, 325: 100. |
| [46] | Luo M, Han L. Autophagy, 2023, 19(8): 2393. |
| [47] | Zhou X F, Jin W T, Sun H N, Li C J, Jia J B. Sci. Total Environ., 2022, 823: 153629. |
| [48] | Xiao J T, Tu B J, Zhou X, Jiang X J, Xu G, Zhang J, Qin X, Sumayyah G, Fan J C, Wang B, Chen C Z, Zou Z. J. Nanobiotechnology, 2021, 19(1): 162. |
| [49] | Long X H, Yan J Q, Zhang Z R, Chang J, He B, Sun Y, Liang Y. NPG Asia Mater., 2022, 14: 71. |
| [50] | Nouri Z, Sajadimajd S, Hoseinzadeh L, Bahrami G, Arkan E, Moradi S, Abdi F, Farzaei M H. J. Food Biochem., 2022, 46(12): e14408. |
| [51] | Yang M, Duan J, Huang P, Sun Z. Toxicol. Lett., 2019, 314S: S198. |
| [52] | Xiong Q, Liu A, Ren Q, Xue Y, Yu X, Ying Y, Gao H, Tan H, Zhang Z, Li W, Zeng S, Xu C. Cell Death Dis., 2020, 11(5): 366. |
| [53] | Zabirnyk O, Yezhelyev M, Seleverstov O. Autophagy, 2007, 3(3): 278. |
| [54] | Zhou H L, Gong X Q, Lin H Y, Chen H M, Huang D T, Li D, Shan H, Gao J H. J. Mater. Chem. B, 2018, 6(48): 8127. |
| [55] | Zhang Y J, Zhang L, Gao J H, Wen L P. Acc. Chem. Res., 2019, 52(11): 3164. |
| [56] | Kotcherlakota R, Rahaman S T, Patra C R. Curr. Top. Med. Chem., 2018, 18(30): 2599. |
| [57] | Limpert A S, Lambert L J, Bakas N A, Bata N, Brun S N, Shaw R J, Cosford N D P. Trends Pharmacol. Sci., 2018, 39(12): 1021. |
| [58] | Gorshkov K, Chen C Z, Bostwick R, Rasmussen L, Tran B N, Cheng Y S, Xu M, Pradhan M, Henderson M, Zhu W, Oh E, Susumu K, Wolak M, Shamim K, Huang W W, Hu X, Shen M, Klumpp-Thomas C, Itkin Z, Shinn P, Carlos de la Torre J, Simeonov A, Michael S G, Hall M D, Lo D C, Zheng W. ACS Infect. Dis., 2021, 7(6): 1389. |
| [59] | Zhang Y J, Sha R, Zhang L, Zhang W B, Jin P P, Xu W G, Ding J X, Lin J, Qian J, Yao G Y, Zhang R, Luo F C, Zeng J, Cao J, Wen L P. Nat. Commun., 2018, 9: 4236. |
| [60] | He G P, Ma Y L, Zhu Y, Yong L, Liu X, Wang P, Liang C, Yang C L, Zhao Z G, Hai B, Pan X Y, Liu Z J, Liu X G, Mao C B. Adv. Healthcare Mater., 2018, 7(17): 1800332. |
| [61] | Ren X Q, Chen Y T, Peng H B, Fang X L, Zhang X L, Chen Q Y, Wang X F, Yang W L, Sha X Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(33): 27701. |
| [62] | Wu L, Zhang Y, Zhang C K, Cui X H, Zhai S M, Liu Y, Li C L, Zhu H, Qu G B, Jiang G B, Yan B. ACS Nano, 2014, 8(3): 2087. |
| [63] | Solhjoo A, Sobhani Z, Sufali A, Rezaei Z, Khabnadideh S, Sakhteman A. Colloids Surf. B Biointerfaces, 2021, 205: 111823. |
| [64] | Yu Y B, Duan J C, Yu Y, Li Y, Sun Z W. J. Biomed. Nanotechnol., 2017, 13(5): 485. |
| [65] | Gautam A, Rakshit M, Nguyen K T, Kathawala M H, Nguyen L T H, Tay C Y, Wong E, Ng K W. NanoImpact, 2019, 15: 100177. |
| [66] | Huang D T, Zhou H L, Gao J H. Sci. Rep., 2015, 5: 14361. |
| [67] | Chatterjee S, Liang F. Anti Cancer Agents Med. Chem., 2022, 22(13): 2354. |
| [68] | Ye S J, Marston G, McLaughlan J R, Sigle D O, Ingram N, Freear S, Baumberg J J, Bushby R J, Markham A F, Critchley K, Coletta P L, Evans S D. Adv. Funct. Mater., 2015, 25(14): 2117. |
| [69] | Taylor M L Jr. Wilson R E, Amrhein K D, Huang X. Bioengineering-Basel, 2022, 9(5): 200. |
| [70] | Gorbachevskii M V, Stavitskaya A V, Novikov A A, Fakhrullin R F, Rozhina E V, Naumenko E A, Vinokurov V A. Appl. Clay Sci., 2021, 207: 106106. |
| [71] | Odion R, Liu Y, Vo-Dinh T. IEEE J. Sel. Top. Quantum Electron., 2021, 27(5): 4800109. |
| [72] | Zhang M, Chen Y Z, Li D D, He Z D, Wang H R, Wu A H, Fei W D, Zheng C H, Liu E G, Huang Y Z. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2022, 14(34): 38550. |
| [73] | Wu Y N, Yang L X, Shi X Y, Li I C, Biazik J M, Ratinac K R, Chen D H, Thordarson P, Shieh D B, Braet F. Biomaterials, 2011, 32(20): 4565. |
| [74] | Nasseri B, Turk M, Kosemehmetoglu K, Kaya M, Pişkin E, Rabiee N, Webster T J. Int. J. Nanomed., 2020, 15: 2903. |
| [75] | Huang K B, Wang F Y, Tang X M, Feng H W, Chen Z F, Liu Y C, Liu Y N, Liang H. J. Med. Chem., 2018, 61(8): 3478. |
| [76] | Lu J, Holmgren A. Free. Radic. Biol. Med., 2014, 66: 75. |
| [77] | Lin Y X, Gao Y J, Wang Y, Qiao Z Y, Fan G, Qiao S L, Zhang R X, Wang L, Wang H. Mol. Pharmaceutics, 2015, 12(8): 2869. |
| [78] | Piktel E, Ościłowska I, Suprewicz Ł, Depciuch J, Marcińczyk N, Chabielska E, Wolak P, Wollny T, Janion M, Parlinska-Wojtan M, Bucki R. Int. J. Nanomed., 2021, 16: 1993. |
| [79] | Zhang S Y, Xie F Y, Li K C, Zhang H, Yin Y, Yu Y, Lu G Z, Zhang S H, Wei Y, Xu K, Wu Y, Jin H, Xiao L, Bao L L, Xu C, Li Y L, Lu Y, Gao J. Acta Pharm. Sin. B, 2022, 12(7): 3124. |
| [80] | Wang G N, Qian K, Mei X F. Nanoscale, 2018, 10(22): 10467. |
| [81] | Sharifi M, Attar F, Saboury A A, Akhtari K, Hooshmand N, Hasan A, El-Sayed M A, Falahati M. J. Control. Release, 2019, 311/312: 170. |
| [82] | Raja G, Jang Y K, Suh J S, Kim H S, Ahn S H, Kim T J. Cancers, 2020, 12(3): 664. |
| [83] | Que Y M, Fan X Q, Lin X J, Jiang X L, Hu P P, Tong X Y, Tan Q Y. RSC Adv., 2019, 9(37): 21134. |
| [84] | Liu E G, Zhang M, Cui H, Gong J B, Huang Y Z, Wang J X, Cui Y N, Dong W B, Sun L, He H N, Yang V C. Acta Pharm. Sin. B, 2018, 8(6): 956. |
| [85] | Miranda R R, Sampaio I, Zucolotto V. Colloids Surf. B Biointerfaces, 2022, 210: 112254. |
| [86] | Zhu L Y, Guo D W, Sun L L, Huang Z H, Zhang X Y, Ma W J, Wu J, Xiao L, Zhao Y, Gu N. Nanoscale, 2017, 9(17): 5489. |
| [87] | Li H Y, Chen J Q, Fan H Z, Cai R, Gao X S, Meng D J, Ji Y L, Chen C Y, Wang L M, Wu X C. Nanoscale, 2020, 12(11): 6429. |
| [88] | Wu H, Lin J, Liu P D, Huang Z H, Zhao P, Jin H Z, Ma J, Wen L P, Gu N. Biomaterials, 2016, 101: 1. |
| [89] | Fageria L, Pareek V, Dilip R V, Bhargava A, Pasha S S, Laskar I R, Saini H, Dash S, Chowdhury R, Panwar J. ACS Omega, 2017, 2(4): 1489. |
| [90] | Lin J, Huang Z H, Wu H, Zhou W, Jin P P, Wei P F, Zhang Y J, Zheng F, Zhang J Q, Xu J, Hu Y, Wang Y H, Li Y J, Gu N, Wen L P. Autophagy, 2014, 10(11): 2006. |
| [91] | Yuan Y G, Gurunathan S. Int. J. Nanomed., 2017, 12: 6537. |
| [92] | Mao B H, Tsai J C, Chen C W, Yan S J, Wang Y J. Nanotoxicology, 2016, 10(8): 1021. |
| [93] | Chen Y, Yang T, Chen S Q, Qi S Y, Zhang Z H, Xu Y. J. Biochem. Mol. Toxicol., 2020, 34(5): e22474. |
| [94] | Xu N, Yang Y F, Chen L, Lin J. ACS Omega, 2020, 5(18): 10415. |
| [95] | Liu Z P, Xiong L, Ouyang G, Ma L, Sahi S, Wang K P, Lin L W, Huang H, Miao X Y, Chen W, Wen Y. Sci. Rep., 2017, 7: 9290. |
| [96] | Xiong K, Zhou Y, Karges J, Du K J, Shen J C, Lin M W, Wei F M, Kou J F, Chen Y, Ji L N, Chao H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2021, 13(33): 38959. |
| [97] | Bao J, Jiang Z Y, Ding W L, Cao Y P, Yang L, Liu J B. Nanotechnol. Rev., 2022, 11(1): 1911. |
| [98] | Chen H, Wen J. Eur. J. Pharmacol., 2022, 921: 174860. |
| [99] | Xie Y X, Jiang J N, Tang Q Y, Zou H B, Zhao X, Liu H M, Ma D, Cai C L, Zhou Y, Chen X J, Pu J, Liu P F. Adv. Sci., 2020, 7(16): 2070091. |
| [100] | Laha D, Pramanik A, Maity J, Mukherjee A, Pramanik P, Laskar A, Karmakar P. Biochim. Biophys. Acta BBA Gen. Subj., 2014, 1840(1): 1. |
| [101] | Yang R, Wu R, Mei J, Hu F R, Lei C J. Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci., 2021, 25(3): 1557. |
| [102] | Farasat M, Niazvand F, Khorsandi L. Biologia, 2020, 75(1): 161. |
| [103] | Wei F J, Wang Y M, Luo Z W, Li Y, Duan Y X. Sci. Rep., 2017, 7: 42591. |
| [104] | Zhang T Y, Zhong C, Xie Z X. Curr. Nanosci., 2021, 16(6): 945. |
| [105] | Wu H W, Wang X, Liang H, Zheng J W, Huang S Y, Zhang D S. Acta Biomater., 2020, 107: 272. |
| [106] | Bai D P, Zhang X F, Zhang G L, Huang Y F, Gurunathan S. Int. J. Nanomed., 2017, 12: 6521. |
| [107] | Chen N, Han Y P, Luo Y, Zhou Y F, Hu X J, Yu Y, Xie X D, Yin M, Sun J L, Zhong W Y, Zhao Y, Song H Y, Fan C H. Mater. Horiz., 2018, 5(6): 1204. |
| [108] | Miao Y H, Mao L P, Cai X J, Mo X Y, Zhu Q Q, Yang F T, Wang M H. World J. Gastroenterol., 2021, 27(25): 3851. |
| [109] | Lin K C, Lin M W, Hsu M N, Guan Y C, Chao Y C, Tuan H Y, Chiang C S, Hu Y C. Theranostics, 2018, 8(9): 2477. |
| [110] | Fiorito S, Flahaut E, Groppi F, Sabbioni E, Bakalis E, Zerbetto F, Serafino A, Rapino S, Paolucci F, Andreola F, Moroni N, Pittaluga E, Zonfrillo M, Valenti G, Mastrofrancesco A. Carbon, 2014, 78: 589. |
| [111] | Duan Z Y, Liang M D, Yang C C, Yan C Q, Wang L W, Song J Q, Han L L, Fan Y Z, Li W, Liang T G, Li Q S. J. Trace Elem. Med. Biol., 2022, 73: 127006. |
| [112] | Shang Y H, Wang Q H, Wu B, Zhao Q Q, Li J, Huang X Y, Chen W S, Gui R. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(31): 28254. |
| [113] | Huang X Q, Cai H H, Zhou H B, Li T, Jin H, Evans C E, Cai J Y, Pi J. Acta Biomater., 2021, 121: 605. |
| [114] | Xu D J, Song X X, Zhou J H, Ouyang X L, Li J P, Deng D W. Colloids Surf. B Biointerfaces, 2021, 197: 111452. |
| [115] | Möller K, Bein T. Chem. Mater., 2019, 31(12): 4364. |
| [116] | Guo L L, He N Y, Zhao Y X, Liu T H, Deng Y. Theranostics, 2020, 10(7): 3206. |
| [117] | Li Q L, Hu H J, Jiang L Z, Zou Y, Duan J C, Sun Z W. Toxicol. Res., 2016, 5(4): 1216. |
| [118] | Wu H W, Wang X, Liang H, Zheng J W, Huang S Y, Zhang D S. Acta Biomater., 2020, 107: 272. |
| [119] | Liu L W, Zhou H L, Chen W D, Yang X M, Wu S N, Shi W H, Lin Y, Chen L L, Xu H H. Sci. Adv. Mater., 2022, 14(5): 904. |
| [120] | Naz S, Shamoon M, Wang R, Zhang L, Zhou J, Chen J H. Int. J. Mol. Sci., 2019, 20(4): 965. |
| [121] | Ayyanaar S, Kesavan M P, Balachandran C, Rasala S, Rameshkumar P, Aoki S, Rajesh J, Webster T J, Rajagopal G. Nanomed. Nanotechnol. Biol. Med., 2020, 24: 102134. |
| [122] | George B P, Rajendran N K, Houreld N N, Abrahamse H. Molecules, 2022, 27(20): 6862. |
| [123] | Ibraheem S, Ali Kadhim A, Ali Kadhim K, Kadhim I A, Jabir M. Int. J. Biomater., 2022, 2022: 1. |
| [124] | Taylor Z, Marucho M. Nanomaterials, 2020, 10(2): 269. |
| [125] | Ibrahim Abdel Aziz I, Riyad A A, Hussian A A, Mazen G M, Kannaiyan M. Bioinorg. Chem. Appl., 2022, 2022: 1. |
| [126] | Zhang X M, Song Y, Zhu X Y, Wang W J, Fan X L, El-Aziz T M A. Int. J. Biochem. Cell Biol., 2023, 157: 106374. |
| [127] | Du Y Q, Zhang J, Yan S Y, Tao Z H, Wang C C, Huang M Z, Zhang X W. IET Nanobiotechnol., 2019, 13(5): 536. |
| [128] | PatrÓn-Romero L, Alfredo Luque-Morales P, Loera-Castañeda V, Lares-Asseff I,Leal-Ávila M Á Alvelais-Palacios J A, Plasencia-LÓpez I, Almanza-Reyes H. Crystals, 2022, 12(8): 1089. |
| [129] | Wen Z H, Kuo H M, Shih P C, Hsu L C, Chuang J M J, Chen N F, Sun H W, Liu H T, Sung C S, Chen W F. Biomed. Pharmacother., 2023, 160: 114359. |
| [130] | Mariño G, Niso-Santano M, Baehrecke E H, Kroemer G. Nat. Rev. Mol. Cell Biol., 2014, 15(2): 81. |
| [131] | Hu Y, Zhang H R, Dong L, Xu M R, Zhang L, Ding W P, Zhang J Q, Lin J, Zhang Y J, Qiu B S, Wei P F, Wen L P. Nanoscale, 2019, 11(24): 11789. |
| [132] | Zhang Y J, Zheng F, Yang T L, Zhou W, Liu Y, Man N, Zhang L, Jin N, Dou Q Q, Zhang Y, Li Z Q, Wen L P. Nat. Mater., 2012, 11(9): 817. |
| [133] | Hussain S, Al-Nsour F, Rice A B, Marshburn J, Yingling B, Ji Z X, Zink J I, Walker N J, Garantziotis S. ACS Nano, 2012, 6(7): 5820. |
| [134] | Akhtar M J, Ahamed M, Alhadlaq H. Nanomaterials, 2020, 10(9): 1675. |
| [135] | Li F, Li Z, Jin X, Liu Y, Li P, Shen Z, Wu A, Zheng X, Chen W, Li Q. Nanoscale Res. Lett., 2019, 14(1): 328. |
| [136] | Akhtar M J, Ahamed M, Alhadlaq H, Alrokayan S. Curr. Drug Metab., 2019, 20(11): 907. |
| [137] | Chen Y, Yang L S, Feng C, Wen L P. Biochem. Biophys. Res. Commun., 2005, 337(1): 52. |
| [138] | Gao Y, Hu L L, Liu Y, Xu X Y, Wu C. Biomed Res. Int., 2019, 2019: 2928507. |
| [139] | Fan R, Chen J, Gao X C, Zhang Q L. Food Chem. Toxicol., 2021, 157: 112587. |
| [140] | Zhao J J, Pan N, Huang F, Aldarouish M, Wen Z F, Gao R, Zhang Y Y, Hu H M, Shen Y F, Wang L X. Bioconjugate Chem., 2018, 29(3): 786. |
| [141] | PÉrez-Larios A, Rodríguez-Barajas N, Anaya-Esparza L M, Villagrán-de la Mora Z, Alberto Sánchez-Burgos J. Anti Cancer Agents Med. Chem., 2022, 22(12): 2241. |
| [142] | Alinovi R, Goldoni M, Pinelli S, Ravanetti F, Galetti M, Pelosi G, De Palma G, Apostoli P, Cacchioli A, Mutti A, Mozzoni P. Toxicol. Vitro, 2017, 42: 76. |
| [143] | Azimee S, Rahmati M, Fahimi H, Moosavi M A. Life Sci., 2020, 248: 117466. |
| [144] | Lu Y, Zhang L, Li J, Su Y D, Liu Y, Xu Y J, Dong L, Gao H L, Lin J, Man N, Wei P F, Xu W P, Yu S H, Wen L P. Adv. Funct. Mater., 2013, 23(12): 1534. |
| [145] | Shang Y H, Wang Q H, Li J, Liu H T, Zhao Q Q, Huang X Y, Dong H, Chen W S, Gui R, Nie X M. Front. Chem., 2021, 9: 522708. |
| [146] | Jiang Y W, Gao G, Jia H R, Zhang X D, Zhao J, Ma N N, Liu J B, Liu P D, Wu F G. ACS Biomater. Sci. Eng., 2019, 5(3): 1569. |
| [147] | Thomas D T, Baby A, Raman V, Balakrishnan S P. ChemistrySelect, 2022, 7(36): e202202455. |
| [148] | Sajjadi M, Nasrollahzadeh M, Jaleh B, Soufi G J, Iravani S. J. Drug Target., 2021, 29(7): 716. |
| [149] | Saleem J, Wang L, Chen C. Adv. Healthcare Mater., 2018, 7(20): 1800525. |
| [150] | Erdmann K, Ringel J, Hampel S, Rieger C, Huebner D, Wirth M P, Fuessel S. Nanotechnology, 2014, 25(40): 405102. |
| [151] | Xu B, Yuan L, Hu Y, Xu Z, Qin J, Cheng X. Front. Pharmacol., 2021, 11: 598155. |
| [152] | Xu J, Wang H S, Hu Y, Zhang Y S, Wen L P, Yin F, Wang Z Y, Zhang Y C, Li S Y, Miao Y Y, Lin B H, Zuo D Q, Wang G Y, Mao M, Zhang T, Ding J X, Hua Y Q, Cai Z D. Adv. Sci., 2019, 6(8): 1970051. |
| [153] | Wei P F, Zhang L, Lu Y, Man N, Wen L P. Nanotechnology, 2010, 21(49): 495101. |
| [154] | Yang L Y, Hua S Y, Fan J P, Zhou Z Q, Wang G C, Jiang F L, Xie Z X, Xiao Q, Liu Y. ACS Appl. Bio Mater., 2020, 3(2): 977. |
| [155] | Tang L, Xiao Q Q, Mei Y J, He S, Zhang Z Y, Wang R T, Wang W. J. Nanobiotechnology, 2021, 19(1): 423. |
| [156] | Thiruvengadam M, Rajakumar G, Swetha V, Ansari M, Alghamdi S, Almehmadi M, Halawi M, Kungumadevi L, Raja V, Sabura Sarbudeen S, Madhavan S, Rebezov M, Ali Shariati M, Sviderskiy A, Bogonosov K. Micromachines, 2021, 12(12): 1502. |
| [157] | Phan Q T, Patil M P, Tu T T K, Le C M Q, Kim G D, Lim K T. Polymer, 2020, 193: 122340. |
| [158] | Wang Z J, Tao J H, Chen J N, Liu Q. Lett. Drug Des. Discov., 2020, 17(4): 366. |
| [159] | Yang Q Y, Wang M L, Sun Y B, Peng S M, Ding Y H, Cao Y. Chin. Chemical Lett., 2019, 30(6): 1224. |
| [160] | Zhang H J, Chen F F, Li Y, Shan X D, Yin L, Hao X J, Zhong Y C. Environ. Toxicol., 2021, 36(2): 238. |
| [161] | Shen C L, Liu H R, Lou Q, Wang F, Liu K K, Dong L, Shan C X. Theranostics, 2022, 12(6): 2860. |
| [162] | Murali G, Kwon B, Kang H, Modigunta J K R, Park S, Lee S, Lee H, Park Y H, Kim J, Park S Y, Kim Y J, In I. ACS Appl. Nano Mater., 2022, 5(3): 4376. |
| [163] | Zhang T, Qu J, Yao Y, Zhang Y, Ma Y, Wu D M, Cao Y N, Yang M R, Zhang Y J, Tang M, Pu Y P. Chemosphere, 2020, 251: 126440. |
| [164] | Tian L Y, Ji H X, Wang W Z, Han X Y, Zhang X Y, Li X, Guo L P, Huang L Q, Gao W Y. Bioorg. Chem., 2023, 130: 106259. |
| [165] | Alemi F, Zarezadeh R, Sadigh A R, Hamishehkar H, Rahimi M, Majidinia M, Asemi Z, Ebrahimi-Kalan A, Yousefi B, Rashtchizadeh N. J. Drug Deliv. Sci. Technol., 2020, 60: 101974. |
| [166] | Işiklan N, Hussien N A, Türk M. Colloids Surf. A Physicochem. Eng. Aspects, 2023, 656: 130322. |
| [167] | Guo S, Song Z M, Ji D K, Reina G, Fauny J D, Nishina Y, MÉnard-Moyon C, Bianco A. Pharmaceutics, 2022, 14(7): 1365. |
| [168] | Zhu J Q, Xu M, Gao M, Zhang Z H, Xu Y, Xia T, Liu S J. ACS Nano, 2017, 11(3): 2637. |
| [169] | Taheriazam A, Abad G G Y, Hajimazdarany S, Imani M H, Ziaolhagh S, Zandieh M A, Delaram Bayanzadeh S, Mirzaei S, Hamblin M R, Entezari M, Aref A R, Zarrabi A, Ertas Y N, Ren J, Rajabi R, Deldar Abad Paskeh M, Hashemi M, Hushmandi K. J. Control. Release, 2023, 354: 503. |
| [170] | Krętowski R, Cechowska-Pasko M. Int. J. Mol. Sci., 2022, 23(16): 9285. |
| [171] | Xiao H, Yang X, Luo L, Ning Z. Int. J. Clin. Exp. Path., 2018, 11(12): 5801. |
| [172] | Perevedentseva E, Lin Y C, Cheng C L. Expert Opin. Drug Deliv., 2021, 18(3): 369. |
| [173] | Cui Z F, Zhang Y, Xia K, Yan Q L, Kong H T, Zhang J C, Zuo X L, Shi J Y, Wang L H, Zhu Y, Fan C H. Nat. Commun., 2018, 9: 4347. |
| [174] | Cui X Y, Liang Z Y, Lu J Q, Wang X, Jia F, Hu Q, Xiao X Q, Deng X W, Wu Y, Sheng W. Nanoscale, 2021, 13(31): 13375. |
| [175] | Li T F, Xu Y H, Li K, Wang C, Liu X, Yue Y, Chen Z, Yuan S J, Wen Y, Zhang Q, Han M, Komatsu N, Zhao L, Chen X. Acta Biomater., 2019, 86: 381. |
| [176] | Lin W, Zhang J, Xu J, Pi J. Front. Pharmacol., 2021, 12(1): 682284. |
| [177] | Hu Y, Liu T, Li J X, Mai F Y, Li J W, Chen Y, Jing Y Y, Dong X, Lin L, He J Y, Xu Y, Shan C L, Hao J L, Yin Z N, Chen T F, Wu Y Z. Biomaterials, 2019, 222: 119397. |
| [178] | Tian J, Wei X, Zhang W, Xu A. Front. Bioeng. Biotechnol., 2020, 8: 598997. |
| [179] | Yu B, Liu T, Du Y X, Luo Z D, Zheng W J, Chen T F. Colloids Surf. B Biointerfaces, 2016, 139: 180. |
| [180] | Domínguez-Álvarez E, Rácz B, Marć M A, Nasim M J, SzemerÉdi N, Viktorová J, Jacob C, Spengler G. Drug Resist. Updat., 2022, 63: 100844. |
| [181] | Kirwale S, Pooladanda V, Thatikonda S, Murugappan S, Khurana A, Godugu C. Nanomedicine, 2019, 14(15): 1991. |
| [182] | Huang G N, Liu Z M, He L Z, Luk K H, Cheung S T, Wong K H, Chen T F. Biomater. Sci., 2018, 6(9): 2508. |
| [183] | Mi X J, Choi H S, Perumalsamy H, Shanmugam R, Thangavelu L, Balusamy S R, Kim Y J. Phytomedicine, 2022, 99: 154014. |
| [184] | Liu H, Mei Y J, Zhao Q Q, Zhang A N, Tang L, Gao H B, Wang W. Pharmaceutics, 2021, 13(9): 1344. |
| [185] | Guan L, Xing B R, Niu X Y, Wang D, Yu Y, Zhang S C, Yan X Y, Wang Y W, Sha J. Chem. Commun., 2018, 54(6): 595. |
| [186] | Guo T, Wu Y, Lin Y, Xu X, Lian H, Huang G M, Liu J Z, Wu X P, Yang H H. Small, 2018, 14(4): 1702815. |
| [187] | Geng S Y, Pan T, Zhou W H, Cui H D, Wu L, Li Z B, Chu P K, Yu X F. Theranostics, 2020, 10(11): 4720. |
| [188] | Zhou W H, Pan T, Cui H D, Zhao Z, Chu P K, Yu X F. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(3): 769. |
| [189] | Shang Y H, Wang Q H, Wu B, Zhao Q Q, Li J, Huang X Y, Chen W S, Gui R. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(31): 28254. |
| [190] | Wei M, Le W D. Autophagy: Biology and Diseases. Singapore: Springer Singapore, 2019, 273. |
| [191] | Li Y, Ju D. Adv. Exp. Med. Bio., 2018, 1048: 71. |
| [192] | Stern S T, Adiseshaiah P P, Crist R M. Part. Fibre Toxicol., 2012, 9(1): 20. |
| [193] | Di Meo S, Iossa S, Venditti P. J. Endocrinol., 2017, 233(1): R15. |
| [194] | Wang H, Yu X W, Su C, Shi Y J, Zhao L. Artif. Cells Nanomed. Biotechnol., 2018, 46(1): 293. |
| [195] | Khan A A, Alanazi A M, Alsaif N, Al-Anazi M, Sayed A Y A, Bhat M A. Saudi. J. Biol. Sci., 2021, 28 (5): 2762. |
| [196] | Wang H Y, Cheng Y, Mao C, Liu S, Xiao D S, Huang J, Tao Y G. Mol. Ther., 2021, 29(7): 2185. |
| [197] | McAuliffe P F, Meric-Bernstam F, Mills G B, Gonzalez-Angulo A M. Clin. Breast Cancer, 2010, 10: S59. |
| [198] | Zhou X F, Yan B. Nanoscale, 2019, 11(22): 10684. |
| [199] | Roy R, Singh S K, Chauhan L K S, Das M, Tripathi A, Dwivedi P D. Toxicol. Lett., 2014, 227(1): 29. |
| [200] | Li L, Li L, Zhou X J, Yu Y, Li Z Q, Zuo D Y, Wu Y L. Nanotoxicology, 2019, 13(3): 369. |
| [201] | Zhao X M, Qi T Y, Kong C F, Hao M, Wang Y Q, Li J, Liu B C, Gao Y Y, Jiang J L. Int. J. Nanomed., 2018, 13: 6413. |
| [202] | Mondal S, Giri A, Zhang Y J, Kumar Pal S, Zhou W, Wen L P. J. Biomed. Mater. Res., 2017, 105(5): 1299. |
| [203] | Guo D D, Wang Z, Guo L J, Yin X W, Li Z H, Zhou M X, Li T L, Chen C, Bi H S. Eur. J. Pharmacol., 2021, 907: 174294. |
| [204] | Lin J, Liu Y M, Wu H, Huang Z H, Ma J F, Guo C, Gao F, Jin P P, Wei P F, Zhang Y J, Liu L, Zhang R, Qiu L X, Gu N, Wen L P. Small, 2018, 14(13): 1703711. |
| [205] | Ruan C, Wang C W, Gong X Q, Zhang Y, Deng W K, Zhou J Q, Huang D T, Wang Z N, Zhang Q, Guo A Y, Lu J H, Gao J H, Peng D, Xue Y. Autophagy, 2021, 17(6): 1426. |
| [206] | Zhang L, Chen X R, Wu J Z, Ding S P, Wang X, Lei Q F, Fang W J. RSC Adv., 2018, 8(8): 4130. |
| [207] | Rathore B, Sunwoo K, Jangili P, Kim J, Kim J H, Huang M N, Xiong J, Sharma A, Yang Z G, Qu J L, Kim J S. Biomaterials, 2019, 211: 25. |
| [208] | Manshian B B, Pokhrel S, Mädler L, Soenen S J. J. Nanobiotechnology, 2018, 16(1): 85. |
| [209] | Trombetta E S, Ebersold M, Garrett W, Pypaert M, Mellman I. Science, 2003, 299(5611): 1400. |
| [210] | Wang C D, Li Z P, Xu P, Xu L S, Han S C, Sun Y. J. Nanobiotechnology, 2022, 20(1): 476. |
| [211] | Abulikemu A, Zhao X Y, Qi Y, Liu Y F, Wang J, Zhou W, Duan H W, Li Y B, Sun Z W, Guo C X. Environ. Pollut., 2022, 304: 119202. |
| [212] | Ma X W, Wu Y Y, Jin S B, Tian Y, Zhang X N, Zhao Y L, Yu L, Liang X J. ACS Nano, 2011, 5(11): 8629. |
| [213] | Boya P. Antioxid. Redox Signal., 2012, 17(5): 766. |
| [214] | Shang M T, Niu S Y, Chang X R, Li J Y, Zhang W L, Guo M H, Wu T S, Zhang T, Tang M, Xue Y Y. Food Chem. Toxicol., 2022, 170: 113469. |
/
| 〈 |
|
〉 |