基于硅氧体系的织物用阻燃、疏水双功能涂层
李鑫超 , 夏长林 , 陈明军 , 汪婷 , 符志成 , 邓瑾妮
化学进展 ›› 2023, Vol. 35 ›› Issue (12) :1783-1792
基于硅氧体系的织物用阻燃、疏水双功能涂层
Fabric Coatings Based on Silicon Oxide Structure with both Flame-Retardant and Hydrophobic Properties
织物的阻燃涂层在日常使用和清洁维护中,由于亲水性太强易导致阻燃性能急剧下降,因此阻燃、疏水双功能涂层现已成为织物功能涂层的研究热点。其中硅氧体系化合物由于同时具有高耐热性和低表面能,因而在阻燃和疏水涂层体系中表现优异。本文通过有机硅体系、有机硅/纳米二氧化硅杂化体系以及笼型聚倍半硅氧烷(POSS)体系在高温成炭性、低表面能、表面微纳结构以及可控多功能化等方面的优异展现,层层递进地描述了兼具优异阻燃和疏水性能的织物用涂层的最新研究进展,并探究了其阻燃和疏水性能与硅氧系化合物结构之间的构效关系。最后提出阻燃和疏水性能间的协同机理、高效性的提升以及复杂环境下涂层性能的服役稳定性等,是织物用阻燃、疏水双功能涂层的未来发展方向;并针对功能化织物材料的部分应用场景需求,提出了热点分析与展望。
The flame retardancy of coatings on fabrics would always be destroyed and drastically reduced by daily use or routine maintenance because of their hydrophility. So functional coatings with both flame retardancy and hydrophobicity have become a research focus in fabric field. Coatings of silicon oxide compound with high heat resistance and low surface energy have presented good flame retardancy and hydrophobicity. In this paper, the latest research progress about fabric coatings with both excellent flame retardant and hydrophobic properties is described progressively by organosilicon, organosilicon/nano-silicon and polyhedral oligomeric silsesquioxane (POSS) system on the aspects of char formation, low surface energy, micro-nano structure and controllable multi-functionalization. The relationship between the structure of silicon oxide compound and the properties of flame-retardancy and hydrophobicity is deeply investigated. Finally, synergetic mechanism of flame-retardancy and hydrophobicity, enhancement of functional efficiency and service stability of coatings in complex environment are put forward as the future development of fabric coatings with both flame-retardancy and hydrophobicity. According to the requirements of some application scenarios of functional fabric materials, the hot spots are analyzed and prospected.
1 Introduction
2 Research progress
2.1 Organosilicon compounds
2.2 Organosilicon/nano-silicon
2.3 Polyhedral oligomeric silsesquioxane(POSS)
3 Conclusion and outlook
silicon oxide compound / flame-retardancy and hydrophobicity / micro-nano structure / controllable multi-functionalization
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
(欧育湘. 实用阻燃技术. 北京: 化学工业出版社, 2002.). |
| [4] |
|
| [5] |
(卢林刚, 陈淮思, 曹飞, 董希琳, 唐凯. 化学学报, 2010, 68(15): 1532.). |
| [6] |
|
| [7] |
(王晓伟, 刘景富, 阴永光. 化学进展, 2010, 22(10): 1983.). |
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [1] | Mohammed L, Ansari M N M, Pua G, Jawaid M, Islam M S. Int. J. Polym. Sci., 2015, 2015: 1. |
| [2] | Ou Y X. Practical Flame Retardant Technology. Beijing: Chemical Industry Press, 2002. |
| [2] | (欧育湘. 实用阻燃技术. 北京: 化学工业出版社, 2002.). |
| [3] | Lu L G, Chen H, Cao F, Dong X L, Tang K. Acta Chim. Sinica, 2010, 68(15): 1532. |
| [3] | (卢林刚, 陈淮思, 曹飞, 董希琳, 唐凯. 化学学报, 2010, 68(15): 1532.). |
| [4] | Wang X W, Liu J F, Yin Y G. Prog. Chem., 2010, 22(10): 1983. |
| [4] | (王晓伟, 刘景富, 阴永光. 化学进展, 2010, 22(10): 1983.). |
| [5] | Szmytke E, BrzezińskaD, Machnowski W, Kokot S. Int. J. Environ. Res. Public Health, 2022, 19(19): 12442. |
| [6] | Qi L Y, Qiu S L, Xi J C, Yu B, Hu Y, Xing W Y. J. Colloid Interface Sci., 2022, 607: 2019. |
| [7] | Wang B, Xu Y J, Li P, Zhang F Q, Liu Y, Zhu P. Appl. Surf. Sci., 2020, 509: 145323. |
| [8] | Wang S, KongD Z, Chen H F, Wang Z, Lu Z. Ind. Crops Prod., 2022, 178: 114574. |
| [9] | Dong C H, Sun L, Ma X B, Lu Z, He P S, Zhu P. Polymers, 2019, 11(11): 1829. |
| [10] | Hamdani S, Longuet C, PerrinD, Lopez-cuesta J M, Ganachaud F. Polym.Degrad. Stab., 2009, 94(4): 465. |
| [11] | Dobrynin M V, Pretorius C, KamaD V, Roodt A, Boyarskiy V P, Islamova R M. J. Catal., 2019, 372: 193. |
| [12] | Soroushnia S, Bastani S, Mohseni Bozorgi M, Rostami M. Prog. Org. Coat., 2015, 85: 31. |
| [13] | Li Y Y, Zhang R F, Yu H, Chen G, Zhu M, Qiu B W, Zou H, Li X Y. ACS Appl. Polym. Mater., 2020, 2(2): 418. |
| [14] | Sun J, Zou X B, Xu Z Q, Ge Z. RSC Adv., 2023, 13(18): 12023. |
| [15] | ChenD Z, Chen F X, Zhang H W, Yin X Z, Zhou Y S. Cellulose, 2016, 23(1): 941. |
| [16] | ChenD Z, Mai Z H, Liu X, YeD Z, Zhang H W, Yin X Z, Zhou Y S, Liu M, Xu W L. Cellulose, 2018, 25(6): 3635. |
| [17] | Xu J, Niu Y J, Xie Z P, Liang F, Guo F H, Wu J J. Chem. Eng. J., 2023, 451: 138566. |
| [18] | Qi P, Li Y C, Yao Y, Sun J, Li L, Liu J, Gu X Y, Li H F, Zhang S. Chem. Eng. J., 2023, 452: 139453. |
| [19] | Zhang D Q, Williams B L, Shrestha S B, Nasir Z, Becher E M, Lofink B J, Santos V H, Patel H, Peng X H, Sun L Y. J. Colloid Interface Sci., 2017, 505: 892. |
| [20] | Zhang D Q, Williams B L, Becher E M, Shrestha S B, Nasir Z, Lofink B J, Santos V H, Patel H, Peng X H, Sun L Y. Adv. Compos. Hybrid Mater., 2018, 1(1): 177. |
| [21] | Liu X, Shao Q Q, Cao J Q, Du Z Q, Yu WD. Cellulose, 2022, 29(1): 619. |
| [22] | Chen Z H, Dong C H, Li Q, Pu Y, Lu Z. Fibers Polym., 2018, 19(4): 861. |
| [23] | Wei D D, Dong C H, Chen Z H, Liu J, Li Q, Lu Z. J. Appl. Polym. Sci., 2019, 136(13): 47280. |
| [24] | Wenzel R N. J. Phys. Chem., 1949, 53(9): 1466. |
| [25] | Cassie A B D, Baxter S. Trans. Faraday Soc., 1944, 40: 546. |
| [26] | Zhang W L, WangD H, Sun Z N, Song J N, Deng X. Chem. Soc. Rev., 2021, 50(6): 4031. |
| [27] | Hermann S, Wessig M, KollofrathD, Gerigk M, Hagedorn K, Odendal J A, Hagner M, Drechsler M, Erler P, Fonin M, Maret G, Polarz S. Angew. Chem. Int. Ed., 2017, 56(20): 5475. |
| [28] | Pan R, Cai M Y, Liu W J, Luo X, Chen C H, Zhang H J, Zhong M L. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(30): 18050. |
| [29] | Zhang X G, Liu Z J, Li Y, Wang C J, Zhu Y J, Wang H Y, Wang J T. Chem. Eng. J., 2019, 371: 276. |
| [30] | Rahmawan Y, Xu L B, Yang S. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(9): 2955. |
| [31] | Wang Y Q, Gao X N, Chen P, Huang Z W, Xu T, Fang Y T, Zhang Z G. Appl. Therm. Eng., 2016, 96: 699. |
| [32] | Zhou X, Wang J, He L X, Qiu S L, Pan R M. Compos. Commun., 2023, 38: 101504. |
| [33] | Zhu K Y, Jiang Z L, Xu X T, Zhang Y, Zhu M, Wang J H, Ren A. RSC Adv., 2022, 12(1): 168. |
| [34] | Carcou?t C C M C, Esteves A C C, Hendrix M M R M, van Benthem R A T M, de With G. Adv. Funct. Mater., 2014, 24(36): 5745. |
| [35] | YiD L, Xu C L, Tang RD, Zhang X H, Caruso F, Wang Y J. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55(29): 8375. |
| [36] | Zhang M, Wang C Y. Carbohydr. Polym., 2013, 96(2): 396. |
| [37] | He L, Chen T, Zhang Y, Hu L R, Wang T, Han R, He J L, Luo W, Liu Z G, Deng J N, Chen M J. Compos. B Eng., 2022, 230: 109553. |
| [38] | He L, Chen T, Wang T, Zhao H B, Deng J N, Li T T, Fu Z C, Dong Q X, Chen M J. Compos. B Eng., 2023, 253: 110539. |
| [39] | Cui Z L, Drioli E, Lee Y M. Prog. Polym. Sci., 2014, 39(1): 164. |
| [40] | Lin D M, Zeng X R, Li H Q, Lai X J. Cellulose, 2018, 25(5): 3135. |
| [41] | Wang F Y, Guo Z G. J. Colloid Interface Sci., 2019, 547: 153. |
| [42] | Liu X, Chen J L, Gu L X, Nguyen L T, Cao J Q, Liu H L, Du Z Q, Yu W D. Text. Res. J., 2022, 92(15/16): 2873. |
| [43] | Song F, Zhao Q, Zhu T Y, Bo C Y, Zhang M, Hu L H, Zhu X B, Jia P Y, Zhou Y H. Mater.Des., 2022, 221: 110925. |
| [44] | Ma L L, Liu H, Wen X, Szymańska K, Mijowska E, Hao C C, Tang T, Lei Q Q. Compos. B Eng., 2022, 243: 110176. |
| [45] | Wang T, Xu J, Zhan Y J, He L, Deng J N, Fu Z C, Zhao H B, Chen M J. ACS Sustain. Chem. Eng., 2023, 11(12): 4838. |
| [46] | Chen S P, Li H Q, Lai X J, Zhang S F, Zeng X R. Prog. Org. Coat., 2021, 159: 106446. |
| [47] | Fu J, Yang F C, Chen G P, Zhang G F, Huang C, Guo Z G. New J. Chem., 2019, 43(25): 10183. |
| [48] | Owens G J, Singh R K, Foroutan F, Alqaysi M, Han C M, Mahapatra C, Kim H W, Knowles J C. Prog. Mater. Sci., 2016, 77: 1. |
| [49] | LinD M, Zeng X R, Li H Q, Lai X J, Wu T Y. J. Colloid Interface Sci., 2019, 533: 198. |
| [50] | Zhang W C, Camino G, Yang R J. Prog. Polym. Sci., 2017, 67: 77. |
| [51] | Niu Z Q, Li G, Ma X Y, Shen S, Xin Y, Cai L F, Chen F, Zhang C S, Hou X. Compos. A Appl. Sci. Manuf., 2022, 155: 106855. |
| [52] | Carosio F, Di Pierro A, Alongi J, Fina A, Saracco G. J. Colloid Interface Sci., 2018, 510: 142. |
| [53] | Qi Z, Zhang W C, He XD, Yang R J. Compos. Sci. Technol., 2016, 127: 8. |
| [54] | Xue C H, Fan Q Q, Guo X J, An Q F, Jia S T. Appl. Surf. Sci., 2019, 465: 241. |
| [55] | Chen S S, Li X, Li Y, Sun J Q. ACS Nano, 2015, 9(4): 4070. |
| [56] | Chen T, Hong J, Peng C H, Chen G R, Yuan C H, Xu Y T, Zeng B R, Dai L Z. Carbohydr. Polym., 2019, 208: 14. |
| [57] | Guo W W, Wang X, Huang J L, Zhou Y F, Cai W, Wang J L, Song L, Hu Y. Chem. Eng. J., 2020, 398: 125661. |
| [58] | Zhuo Y Z, Xiao S B, Amirfazli A, He J Y, Zhang Z L. Chem. Eng. J., 2021, 405: 127088. |
| [59] | Chrusciel J J, Lesniak E. Prog. Polym. Sci., 2015, 41: 67. |
| [60] | Qi P, Wang S H, Wang W J, Sun J, Yuan H F, Zhang S. Int. J. Biol. Macromol., 2022, 205: 261. |
| [61] | Zhang C Y, Xie H, Du Y, Li X L, Zhou W L, Wu T, Qu J P. Adv. Funct. Mater., 2023, 33(14): 2213398. |
| [62] | He J L, Luo W, Wang T, He L, Deng J N, Fu Z C, Grunlan J C, Chen M J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2022, 14(48): 54225. |
| [63] | Ran G W, Liu XD, Guo J, Sun J, Li H F, Gu X Y, Zhang S. Compos. B Eng., 2019, 173: 106772. |
| [64] | Liang F W, Xu Y, Chen S, Zhu Y L, Huang Y X, Fei B, Guo W W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2022, 14(50): 56027. |
| [65] | Gu J J, Yan X F, QiD M, Xie R Y, Yang X M, Li Y B, Li J W. Cellulose, 2023, 30(1): 591. |
| [66] | Zhang B, Meng Y, Han J. Fibers Polym., 2018, 19(4): 821. |
| [67] | Li S N, Zhong L, Huang S, WangD F, Zhang F X, Zhang G X. Cellulose, 2019, 26 (10): 6333. |
| [68] | Liu L X, Pan Y, Zhao Y Y, Cai W, Gui Z, Hu Y, Wang X. Cellulose, 2020, 27(10): 6011. |
| [69] | Wang F, Li J Y, Pi J, Song F, Luo Y Q, Wang X L, Wang Y Z. Chem. Eng. J., 2021, 421: 127793. |
| [70] | Liu C, Fang Y F, Miao X M, Pei Y B, Yan Y, Xiao W J, Wu L B. Sep. Purif. Technol., 2019, 229: 115801. |
| [71] | Dong Y Q, Bai W B, Zhang W, Lin Y C, Jian R K. Int. J. Biol. Macromol., 2023, 235: 123782. |
| [72] | Wang X Y, Liu Z, Liu X F, Su Y, Wang J, Fan T T, Ning X, Ramakrishn S, Long Y Z. Carbon, 2022, 193: 77. |
| [73] | Lv L Z, Zhao W J, Zhong X M, Fu H Q. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(40): 45296. |
| [74] | Tsai M T, Chang S W, Chen Y J, Chen H L, Lan P H, ChenD C, Ko F H, Lo Y C, Wang H C, WanD H. Nano Today, 2023, 48: 101745. |
| [75] | Wang S H, Li J S, Wang W J, Wang X G, Li H F, Sun J, Fei B, Gu X Y, Zhang S. Compos. A Appl. Sci. Manuf., 2021, 140: 106170. |
| [76] | Li S W, Yu L Y, Xiong J H, Xiong Y, Bi S G, Quan H. Polymers, 2022, 14(23): 5314. |
| [77] | Zhang Z C, YangD, Yang H F, Li Y Q, Lu S R, Cai R, Tan W H. Nano Lett., 2021, 21(5): 2104. |
| [78] | Wu Q, Gong L X, Li Y, Cao C F, Tang L C, Wu L B, Zhao L, Zhang GD, Li S N, Gao J F, Li Y J, Mai Y W. ACS Nano, 2018, 12(1): 416. |
| [79] | Mao M, Yu K X, Cao C F, Gong L X, Zhang GD, Zhao L, Song P G, Gao J F, Tang L C. Chem. Eng. J., 2022, 427: 131615. |
| [80] | Guo K Y, Wu Q, Mao M, Chen H, Zhang GD, Zhao L, Gao J F, Song P G, Tang L C. Compos. B Eng., 2020, 193: 108017. |
| [81] | Liu L, Ma Z W, Zhu M H, Liu L N, Dai J F, Shi Y Q, Gao J F, Dinh T, Nguyen T, Tang L C, Song P G. J. Mater. Sci. Technol., 2023, 132: 59. |
四川省自然科学基金杰出青年科学基金项目(2023NSFSC1955)
宜宾市科技计划项目(2022GY001)
中国科学院“西部青年学者”项目(2022~2024)
四川省天府万人计划——天府科技精英(2019~2023)
湖北三峡实验室开放/创新基金项目(SK213005)
/
| 〈 |
|
〉 |