四苯乙烯基共价有机框架的设计、合成及应用
Tetraphenylethene-Based Covalent Organic Frameworks (COFs): Design, Synthesis and Applications
共价有机框架(COFs)作为一类新型的结晶多孔材料,是由构筑单元通过共价键自组装而成。COFs具有孔道规整、热稳定性高、结晶度高、结构可调等特点,因此在气体存储与分离、催化、质子传导、储能材料、光电、传感以及生物医学等领域具有广泛的应用。近年来,四苯乙烯基共价有机框架(TPE-based COFs)因其聚集诱导发光效应明显、合成简单、易功能化而备受关注。本文简述了四苯乙烯基COFs的构筑单元、拓扑结构、合成策略,以及其在不同领域的应用进展。最后指出了四苯乙烯基COFs的发展前景以及可能面临的挑战。
Covalent organic frameworks (COFs) as a new class of crystalline porous materials are assembled by appropriate building blocks through covalent bonds. COFs have been utilized in many fields such as storage and separation of gases, catalysis, proton conduction, energy storage, optoelectronics, sensing and biomedicine due to their regular channels, high thermal stability, high crystallinity and adjustable structure. In recent years, tetraphenylethylene-based covalent organic frameworks (TPE-based COFs) have attracted much attention due to their obvious aggregation induced luminescence effect, simple synthesis and easy functionalization. In this paper, the construction units, topological structures, synthesis strategies and application progress of TPE-based COFs in different fields are briefly reviewed. Finally, the development prospects and possible challenges of TPE-based COFs are pointed out.
1 Introduction
2 Construction unit and topological structure of TPE-based COFs
3 Synthesis strategy of TPE-based COFs
4 Applications
4.1 Catalysis
4.2 Adsorption
4.2.1 Ions adsorption
4.2.2 Gas adsorption
4.2.3 Biomolecule adsorption
4.3 Sensors
4.3.1 Sensors for detecting explosives
4.3.2 Ion sensors
4.3.3 Acid-base sensors
4.3.4 Enantioselective sensors
4.3.5 Biosensors
4.4 Optoelectronic
4.4.1 Light emitting diode
4.4.2 Electrochemical energy storage
4.4.3 Others
4.5 Bio-related applications
5 Prospects and challenges
四苯乙烯 / 共价有机框架 / 构筑单元 / 拓扑 / 应用
tetraphenylethylene / covalent organic frameworks / building blocks / topology / applications
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
(苏姗, 马宇帆, 田立枚, 王卓. 中国科学: 化学, 2017, 47(9): 1075.). |
| [15] |
|
| [16] |
( 张程昊, 吴中涛, 解从霞. 山东化工, 2022, 51(19): 93.). |
| [17] |
|
| [18] |
(罗一权, 冯亮, 郑仁林. 安徽化工, 2022, 48(4): 10.). |
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
(张奇. 南京大学硕士论文, 2019.) |
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
(丁慧敏. 武汉大学博士论文, 2018.). |
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [1] | Luo J D, Xie Z L, Lam J W Y, Cheng L, Tang B Z, Chen H Y, Qiu C F, Kwok H S, Zhan X W, Liu Y Q, Zhu D B. Chem. Commun., 2001, (18): 1740. |
| [2] | Wen J, Huang Z, Hu S, Li S, Li W Y, Wang X L. J. Hazard. Mater., 2016, 318: 363. |
| [3] | Selvaraj M, Rajalakshmi K, Ahn D H, Yoon S J, Nam Y S, Lee Y, Xu Y G, Song J W, Lee K B. Anal. Chimica Acta, 2021, 1148: 238178. |
| [4] | Zhan C, Zhang G X, Zhang D Q. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(15): 12141. |
| [5] | Zhang Y Y, Li Y X, Yang N, Yu X, He C H, Niu N, Zhang C Y, Zhou H P, Yu C, Jiang S C. Sens. Actuat. B Chem., 2018, 257: 1143. |
| [6] | Wang Z Y, Gu Y, Liu J Y, Cheng X, Sun J Z, Qin A J, Tang B Z. J. Mater. Chem. B, 2018, 6(8): 1279. |
| [7] | Wang Y L, Liu H L, Chen Z, Pu S Z. Spectrochim. Acta A Mol. Biomol. Spectrosc., 2020, 245: 118928. |
| [8] | Palma-Cando A, Woitassek D, Brunklaus G, Scherf U. Mater. Chem. Front., 2017, 1(6): 1118. |
| [9] | Lv W X, Yang Q T, Li Q, Li H Y, Li F. Anal. Chem., 2020, 92(17): 11747. |
| [10] | Lin G W, Peng H R, Chen L, Nie H, Luo W W, Li Y H, Chen S M, Hu R R, Qin A J, Zhao Z J, Tang B Z. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8(26): 16799. |
| [11] | Liao C W, Hsu Y C, Chu C C, Chang C H, Krucaite G, Volyniuk D, Grazulevicius J V, Grigalevicius S. Org. Electron., 2019, 67: 279. |
| [12] | Huang C G, Zhou S N, Chen C, Wang X Y, Ding R, Xu Y S, Cheng Z W, Ye Z Q, Sun L J, Wang Z J, Hu D Y, Jia X D, Zhang G Y, Gao S. Small, 2022, 18(47): 2205062. |
| [13] | Su S, Ma Y F, Tian L M, Wang Z. Sci. Sin. Chimica, 2017, 47(9): 1075. |
| [13] | (苏姗, 马宇帆, 田立枚, 王卓. 中国科学: 化学, 2017, 47(9): 1075.). |
| [14] | Zhang C H, Wu Z T, Xie C X. ShanDong Chem. Ind., 2022, 51(19): 93. |
| [14] | ( 张程昊, 吴中涛, 解从霞. 山东化工, 2022, 51(19): 93.). |
| [15] | Luo Y Q, Feng L, Zheng R L. AnHui Chem Ind, 2022, 48(4): 10. |
| [15] | (罗一权, 冯亮, 郑仁林. 安徽化工, 2022, 48(4): 10.). |
| [16] | Co?te? A P, Benin A I, Ockwig N W, O'Keeffe M, Matzger A J, Yaghi O M. Science, 2005, 310(5751): 1166. |
| [17] | C?té A P, El-Kaderi H M, Furukawa H, Hunt J R, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129(43): 12914. |
| [18] | Hunt J R, Doonan C J, LeVangie J D, C?té A P, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130(36): 11872. |
| [19] | Waller P J, Gándara F, Yaghi O M. Acc. Chem. Res., 2015, 48(12): 3053. |
| [20] | Rodríguez-San-Miguel D, Zamora F. Chem. Soc. Rev., 2019, 48(16): 4375. |
| [21] | Liu R Y, Tan T K, Gong Y F, Chen Y Z, Li Z E, Xie S L, He T, Lu Z, Yang H, Jiang D L. Chem. Soc. Rev., 2021, 50(1): 120. |
| [22] | Geng K Y, He T, Liu R Y, Dalapati S, Tan K T, Li Z P, Tao S S, Gong Y F, Jiang Q H, Jiang D L. Chem. Rev., 2020, 120(16): 8814. |
| [23] | Guo L L, Yang L, Li M Y, Kuang L J, Song Y H, Wang L. Coord. Chem. Rev., 2021, 440: 213957. |
| [24] | Meng Z, Mirica K A. Chem. Soc. Rev., 2021, 50(24): 13498. |
| [25] | Patial S, Soni V, Kumar A, Raizada P, Ahamad T, Pham X M, Van Le Q, Nguyen V H, Thakur S, Singh P. Environ. Res., 2023, 218: 114982. |
| [26] | Shi Y Q, Yang J L, Gao F, Zhang Q C. ACS Nano, 2023, 17(3): 1879. |
| [27] | Corbett P T, Leclaire J, Vial L, West K R, Wietor J L, Sanders J K M, Otto S. Chem. Rev., 2006, 106(9): 3652. |
| [28] | Jiang S Y, Gan S X, Zhang X, Li H, Qi Q Y, Cui F Z, Lu J, Zhao X. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(38): 14981. |
| [29] | Jin E Q, Geng K Y, Lee K H, Jiang W M, Li J, Jiang Q H, Irle S, Jiang D L. Angew. Chem., 2020, 132(29): 12260. |
| [30] | Chen Z A, Wang K, Tang Y M, Li L, Hu X N, Han M X, Guo Z Y, Zhan H B, Chen B L. Angewandte Chemie Int. Ed., 2023, 62(1): e202213268. |
| [31] | Nguyen H L, Hanikel N, Lyle S J, Zhu C H, Proserpio D M, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(5): 2218. |
| [32] | Xiong Y F, Liao Q B, Huang Z P, Huang X, Ke C, Zhu H T, Dong C Y, Wang H S, Xi K, Zhan P, Xu F, Lu Y Q. Adv. Mater., 2020, 32(9): 1907242. |
| [33] | Lan Y S, Han X H, Tong M M, Huang H L, Yang Q Y, Liu D H, Zhao X, Zhong C L. Nat. Commun., 2018, 9: 5274. |
| [34] | Kang X, Wu X W, Han X, Yuan C, Liu Y, Cui Y. Chem. Sci., 2020, 11(6): 1494. |
| [35] | Nguyen H L, Gropp C, Ma Y H, Zhu C H, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(48): 20335. |
| [36] | EL-Mahdy A F M, Mohamed M G, Mansoure T H, Yu H H, Chen T, Kuo S W. Chem. Commun., 2019, 55(99): 14890. |
| [37] | Gong L, Gao Y, Wang Y H, Chen B T, Yu B Q, Liu W B, Han B, Lin C X, Bian Y Z, Qi D D, Jiang J Z. Catal. Sci. Technol., 2022, 12(21): 6566. |
| [38] | Xing X L, Liao Q B, Ahmed S A, Wang D N, Ren S B, Qin X, Ding X L, Xi K, Ji L N, Wang K, Xia X H. Nano Lett., 2022, 22(3): 1358. |
| [39] | Mohamed M G, Lee C C, EL-Mahdy A F M, Lüder J, Yu M H, Li Z, Zhu Z L, Chueh C C, Kuo S W. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(22): 11448. |
| [40] | Patra B C, Bhattacharya S. Chem. Mater., 2021, 33(21): 8512. |
| [41] | Dalapati S, Jin E Q, Addicoat M, Heine T, Jiang D L. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(18): 5797. |
| [42] | Liu Y Z, Diercks C S, Ma Y H, Lyu H, Zhu C H, Alshmimri S A, Alshihri S, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(1): 677. |
| [43] | Peng L, Sun J, Huang J, Song C Y, Wang Q K, Wang L Q, Yan H G, Ji M B, Wei D P, Liu Y Q, Wei D C. Chem. Mater., 2022, 34(7): 2886. |
| [44] | Chen X, Addicoat M, Jin E Q, Xu H, Hayashi T, Xu F, Huang N, Irle S, Jiang D L. Sci. Rep., 2015, 5: 14650. |
| [45] | Pang Z F, Xu S Q, Zhou T Y, Liang R R, Zhan T G, Zhao X. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(14): 4710. |
| [46] | Dong J Q, Li X, Peh S B, Yuan Y D, Wang Y X, Ji D X, Peng S J, Liu G L, Ying S M, Yuan D Q, Jiang J W, Ramakrishna S, Zhao D. Chem. Mater., 2019, 31(1): 146. |
| [47] | Zhang B, Mao H Y, Matheu R, Reimer J A, Alshmimri S A, Alshihri S, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(29): 11420. |
| [48] | Han X H, Chu J Q, Wang W Z, Qi Q Y, Zhao X. Chin. Chemical Lett., 2022, 33(5): 2464. |
| [49] | Maschita J, Banerjee T, Lotsch B V. Chem. Mater., 2022, 34(5): 2249. |
| [50] | Li W, Wang R, Jiang H X, Chen Y, Tang A N, Kong D M. Talanta, 2022, 236: 122829. |
| [51] | Li X H, Tang H J, Gao L, Chen Z Y, Li H J, Wang Y H, Yang K X, Lu S Y, Wang K M, Zhou Q, Wang Z L. Polymer, 2022, 241: 124474. |
| [52] | Rogge S M J, Bavykina A, Hajek J, Garcia H, Olivos-Suarez A I, Sepúlveda-Escribano A, Vimont A, Clet G, Bazin P, Kapteijn F, Daturi M, Ramos-Fernandez E V, Llabrés i Xamena F X, Van Speybroeck V, Gascon J. Chem. Soc. Rev., 2017, 46(11): 3134. |
| [53] | Banerjee T, Gottschling K, Savasci G, Ochsenfeld C, Lotsch B V. ACS Energy Lett., 2018, 3(2): 400. |
| [54] | Yan Y, He T, Zhao B, Qi K, Liu H F, Xia B Y. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(33): 15905. |
| [55] | Xu Z L, Cui X, Li Y H, Li Y W, Si Z J, Duan Q. Appl. Surf. Sci., 2023, 613: 155966. |
| [56] | Sick T, Hufnagel A G, Kampmann J, Kondofersky I, Calik M, Rotter J M, Evans A, D?blinger M, Herbert S, Peters K, B?hm D, Knochel P, Medina D D, Fattakhova-Rohlfing D, Bein T. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(6): 2085. |
| [57] | Rotter J M, Weinberger S, Kampmann J, Sick T, Shalom M, Bein T, Medina D D. Chem. Mater., 2019, 31(24): 10008. |
| [58] | Yu H P, Zhang J Z, Yan X R, Wu C G, Zhu X R, Li B W, Li T F, Guo Q Q, Gao J F, Hu M J, Yang J. J. Mater. Chem. A, 2022, 10(20): 11010. |
| [59] | Lv H W, Sa R J, Li P Y, Yuan D Q, Wang X C, Wang R H. Sci. China Chem., 2020, 63(9): 1289. |
| [60] | He C, Si D H, Huang Y B, Cao R. Angewandte Chemie Int. Ed., 2022, 61(40): e202207478. |
| [61] | Liu N, Shi L F, Han X H, Qi Q Y, Wu Z Q, Zhao X. Chin. Chemical Lett., 2020, 31(2): 386. |
| [62] | Gao Q, Li X, Ning G H, Xu H S, Liu C B, Tian B B, Tang W, Loh K P. Chem. Mater., 2018, 30: 1762. |
| [63] | Tian Y, Xu S Q, Qian C, Pang Z F, Jiang G F, Zhao X. Chem. Commun., 2016, 52(78): 11704. |
| [64] | Zhang Q. Masteral Dissertation of Nanjing University, 2019. |
| [64] | (张奇. 南京大学硕士论文, 2019.) |
| [65] | Li J Y, He Y, Zou Y C, Yan Y, Song Z G, Shi X D. Chin. Chem. Lett., 2022, 33: 3017. |
| [66] | Chen L J, Gong C T, Wang X K, Dai F N, Huang M C, Wu X W, Lu C Z, Peng Y W. J. Am. Chem. Soc., 2021, 143(27): 10243. |
| [67] | Cui D, Ding X S, Xie W, Xu G J, Su Z M, Xu Y H, Xie Y Z. CrystEngComm, 2021, 23(33): 5569. |
| [68] | Wang P, Xu Q, Li Z P, Jiang W M, Jiang Q H, Jiang D L. Adv. Mater., 2018, 30(29): 1801991. |
| [69] | He L W, Chen L, Dong X L, Zhang S T, Zhang M X, Dai X, Liu X J, Lin P, Li K F, Chen C L, Pan T T, Ma F Y, Chen J C, Yuan M J, Zhang Y G, Chen L, Zhou R H, Han Y, Chai Z F, Wang S A. Chem, 2021, 7(3): 699. |
| [70] | Lu Z X, Liu Y X, Liu X L, Lu S H, Li Y, Yang S X, Qin Y, Zheng L Y, Zhang H B. J. Mater. Chem. B, 2019, 7(9): 1469. |
| [71] | Zhang W, Qiu L G, Yuan Y P, Xie A J, Shen Y H, Zhu J F. J. Hazard. Mater., 2012, 221/222: 147. |
| [72] | Gao Q, Li X, Ning G H, Leng K, Tian B B, Liu C B, Tang W, Xu H S, Loh K P. Chem. Commun., 2018, 54(19): 2349. |
| [73] | Faheem M, Aziz S, Jing X F, Ma T T, Du J Y, Sun F X, Tian Y Y, Zhu G S. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(47): 27148. |
| [74] | Ding H M. Doctoral Dissertation of Wuhan University, 2018. |
| [74] | (丁慧敏. 武汉大学博士论文, 2018.). |
| [75] | Xiu J, Zhang N, Li C, Salah A, Wang G. Microporous Mesoporous Mater., 2021, 316: 110979. |
| [76] | Zheng M X, Yao C, Xie W, Xu Y H, Hu H. Bull. Chem. Soc. Jpn., 2021, 94(8): 2133. |
| [77] | Cui F Z, Xie J J, Jiang S Y, Gan S X, Ma D L, Liang R R, Jiang G F, Zhao X. Chem. Commun., 2019, 55(31): 4550. |
| [78] | Gong W, Dong Y J, Liu C Y, Shi H L, Yin M X, Li W J, Song Q B, Zhang C. Dyes Pigments, 2022, 204: 110464. |
| [79] | Wu X C, Zhang X D, Li Y J, Wang B W, Li Y, Chen L G. J. Mater. Sci., 2021, 56(3): 2717. |
| [80] | Wu X W, Han X, Xu Q S, Liu Y H, Yuan C, Yang S, Liu Y, Jiang J W, Cui Y. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(17): 7081. |
| [81] | Song L L, Gao W Q, Wang S W, Bi H Q, Deng S Y, Cui L, Zhang C Y. Sens. Actuat. B Chem., 2022, 373: 132751. |
| [82] | Dong J Q, Li X, Peh S B, Yuan Y D, Wang Y X, Ji D X, Peng S J, Liu G L, Ying S M, Yuan D Q, Jiang J W, Ramakrishna S, Zhao D. Chem. Mater., 2019, 31(1): 146. |
| [83] | Li G R, Tian W C, Zhong C, Yang Y X, Lin Z A. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2022, 14(18): 21750. |
| [84] | Ding H M, Li J, Xie G H, Lin G Q, Chen R F, Peng Z K, Yang C L, Wang B S, Sun J L, Wang C. Nat. Commun., 2018, 9: 5234. |
| [85] | Sun Q, Aguila B, Lan P C, Ma S Q. Adv. Mater., 2019, 31(19): 1900008. |
| [86] | You J, Yuan F, Cheng S S, Kong Q Q, Jiang Y L, Luo X Z, Xian Y Z, Zhang C L. Chem. Mater., 2022, 34(15): 7078. |
| [87] | Guo L, Jia S, Diercks C S, Yang X J, Alshmimri S A, Yaghi O M. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(5): 2023. |
| [88] | Pang Z F, Zhou T Y, Liang R R, Qi Q Y, Zhao X. Chem. Sci., 2017, 8(5): 3866. |
| [89] | Peng Y W, Li L X, Zhu C Z, Chen B, Zhao M T, Zhang Z C, Lai Z C, Zhang X, Tan C L, Han Y, Zhu Y H, Zhang H. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(30): 13162. |
| [90] | Liang R R, Cui F Z, Ru-Han A, Qi Q Y, Zhao X. CCS Chem., 2020, 2(2): 139. |
国家自然科学基金(2190080961)
/
| 〈 |
|
〉 |