共价有机框架材料在质子交换膜中的应用
Covalent Organic Frameworks for Proton Exchange Membranes
共价有机框架(COFs)作为一种新型有机多孔材料,具有高度结晶性、有序的多孔排列、功能可修饰性、结构可调性以及较高稳定性。COFs规整的孔道可以容纳多种质子载流子和质子供体,构建连续稳定的质子传输通道,在含水质子传导与无水质子传导中均发挥巨大的作用,将COFs应用到质子交换膜领域具有重要的研究意义和价值。本文分别从COFs作为低温燃料电池质子交换膜和高温燃料电池质子交换膜两方面,总结了COFs固态电解质膜、COFs与高分子基质复合膜、COFs自支撑膜等不同种类质子交换膜的特点以及提高COFs质子交换膜性能的改性方法,综述了近年来COFs在燃料电池质子交换膜领域的相关代表性研究。最后,对COFs质子交换膜的应用前景进行了讨论与展望。
Covalent organic frameworks (COFs), as a new type of organic porous materials, are highly crystalline and orderly porous, exhibiting functional modifiability, structural tunability and high stability. The regular pore channels of COFs can accommodate a variety of proton carriers and proton donors to build continuous and stable proton transport channels, playing a great role in both aqueous and anhydrous proton conduction. The application of COFs to the field of proton exchange membranes is of great research significance and value. In this paper, the characteristics of different types of proton exchange membranes, such as COFs solid electrolyte membranes, polymer matrix-COFs composite membranes, COFs self-supporting membranes and the modification methods to improve the performance of COFs proton exchange membranes are summarized from the aspects of COFs as proton exchange membranes for low temperature fuel cells and high temperature fuel cells, respectively. The relevant representative research of COFs in the field of fuel cell proton exchange membranes in recent years is reviewed. Finally, the application prospects of COFs proton exchange membranes are discussed and prospected.
1 Introduction
2 Covalent organic frameworks
2.1 Structure of COFs
2.2 Synthesis of COFs and COFs membrane
2.3 Application of COFs
3 COFs fuel cell proton exchange membrane
3.1 COFs low-temperature fuel cell proton exchange membranes
3.2 COFs high-temperature fuel cell proton exchange membranes
4 Conclusion and outlook
covalent organic frameworks / proton exchange membranes / proton conduction
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
(贺高红, 焉晓明, 吴雪梅, 胡正文, 杜立广. 膜科学与技术, 2011, 31(3): 140.). |
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
(孙鹏, 李忠芳, 王传刚, 王燕, 崔伟慧, 裴洪昌, 尹晓燕. 材料工程, 2021, 49(1): 23.). |
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [1] | Qu E L, Hao X F, Xiao M, Han D M, Huang S, Huang Z H, Wang S J, Meng Y Z. J. Power Sources, 2022, 533: 231386. |
| [2] | Steele B C H, Heinzel A. Nature, 2001, 414(6861): 345. |
| [3] | Kusoglu A, Weber A Z. Chem. Rev., 2017, 117(3): 987. |
| [4] | Prykhodko Y, Fatyeyeva K, Hespel L, Marais S. Chem. Eng. J., 2021, 409: 127329. |
| [5] | Wainright J S, Wang J T, Weng D, Savinell R F, Litt M. J. Electrochem. Soc., 1995, 142(7): L121. |
| [6] | Heo Y, Im H, Kim J. J. Membr. Sci., 2013, 425/426: 11. |
| [7] | He G H, Yan X M, Wu X M, Hu Z W, Du L G. Membr. Sci. Technol., 2011, 31(3): 140. |
| [7] | (贺高红, 焉晓明, 吴雪梅, 胡正文, 杜立广. 膜科学与技术, 2011, 31(3): 140.). |
| [8] | Vil?iauskas L, Tuckerman M E, Bester G, Paddison S J, Kreuer K D. Nat. Chem., 2012, 4(6): 461. |
| [9] | Osamu N, Teruo K, Isao O, Yoshizo M. Chem. Lett., 1979, 8(1): 17. |
| [10] | Chen Z P, Ren W C, Gao L B, Liu B L, Pei S F, Cheng H M. Nat. Mater., 2011, 10(6): 424. |
| [11] | Duan C C, Tong J H, Shang M, Nikodemski S, Sanders M, Ricote S, Almansoori A, O’Hayre R. Science, 2015, 349(6254): 1321. |
| [12] | Wang F, Zuo Z C, Li L, Li K, He F, Jiang Z Q, Li Y L. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58(42): 15010. |
| [13] | Yang F, Xu G, Dou Y B, Wang B, Zhang H, Wu H, Zhou W, Li J R, Chen B L. Nat. Energy, 2017, 2(11): 877. |
| [14] | Chandra S, Kundu T, Kandambeth S, BabaRao R, Marathe Y, Kunjir S M, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(18): 6570. |
| [15] | Guo Z C, Shi Z Q, Wang X Y, Li Z F, Li G. Coord. Chem. Rev., 2020, 422: 213465. |
| [16] | Co?te? A P, Benin A I, Ockwig N W, O'Keeffe M, Matzger A J, Yaghi O M. Science, 2005, 310(5751): 1166. |
| [17] | Wu X W, Hong you-lee, Xu B Q, Nishiyama Y, Jiang W, Zhu J W, Zhang G, Kitagawa S, Horike S. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(33): 14357. |
| [18] | Han R Y, Wu P Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(21): 18351. |
| [19] | Kandambeth S, Dey K, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141(5): 1807. |
| [20] | Zhuang Z, Shi H, Kang J, Liu D. Mater. Today Chem., 2021, 22: 100573. |
| [21] | Uribe-Romo F J, Hunt J R, Furukawa H, Kl?ck C, O’Keeffe M, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(13): 4570. |
| [22] | Uribe-Romo F J, Doonan C J, Furukawa H, Oisaki K, Yaghi O M. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(30): 11478. |
| [23] | Kuhn P, Antonietti M, Thomas A. Angew. Chem. Int. Ed., 2008, 47(18): 3450. |
| [24] | Yu S Y, Mahmood J, Noh H J, Seo J M, Jung S M, Shin S H, Im Y K, Jeon I Y, Baek J B. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(28): 8438. |
| [25] | Kandambeth S, Mallick A, Lukose B, Mane M V, Heine T, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(48): 19524. |
| [26] | Zhuang X D, Zhao W X, Zhang F, Cao Y, Liu F, Bi S, Feng X L. Polym. Chem., 2016, 7(25): 4176. |
| [27] | Jin E Q, Asada M, Xu Q, Dalapati S, Addicoat M A, Brady M A, Xu H, Nakamura T, Heine T, Chen Q H, Jiang D L. Science, 2017, 357(6352): 673. |
| [28] | Alahakoon S B, Diwakara S D, Thompson C M, Smaldone R A. Chem. Soc. Rev., 2020, 49(5): 1344. |
| [29] | Guan X Y, Chen F Q, Fang Q R, Qiu S L. Chem. Soc. Rev., 2020, 49(5): 1357. |
| [30] | Guan X Y, Chen F Q, Qiu S L, Fang Q R. Angew. Chem. Int. Ed., 2023, 62(3): e202213203. |
| [31] | Banerjee T, Haase F, Trenker S, Biswal B P, Savasci G, Duppel V, Moudrakovski I, Ochsenfeld C, Lotsch B V. Nat. Commun., 2019, 10: 2689. |
| [32] | Campbell N L, Clowes R, Ritchie L K, Cooper A I. Chem. Mater., 2009, 21(2): 204. |
| [33] | Biswal B P, Chandra S, Kandambeth S, Lukose B, Heine T, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(14): 5328. |
| [34] | Wang H, Zeng Z T, Xu P, Li L S, Zeng G M, Xiao R, Tang Z Y, Huang D L, Tang L, Lai C, Jiang D N, Liu Y, Yi H, Qin L, Ye S J, Ren X Y, Tang W W. Chem. Soc. Rev., 2019, 48(2): 488. |
| [35] | Berlanga I, Ruiz-González M L, González-Calbet J M, Fierro J L G, Mas-Ballesté R, Zamora F. Small, 2011, 7(9): 1207. |
| [36] | Chandra S, Kandambeth S, Biswal B P, Lukose B, Kunjir S M, Chaudhary M, Babarao R, Heine T, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(47): 17853. |
| [37] | Khayum M A, Kandambeth S, Mitra S, Nair S B, Das A, Nagane S S, Mukherjee R, Banerjee R. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55(50): 15604. |
| [38] | Colson J W, Woll A R, Mukherjee A, Levendorf M P, Spitler E L, Shields V B, Spencer M G, Park J, Dichtel W R. Science, 2011, 332(6026): 228. |
| [39] | Li Y S, Chen W B, Xing G L, Jiang D L, Chen L. Chem. Soc. Rev., 2020, 49(10): 2852. |
| [40] | Feldblyum J I, McCreery C H, Andrews S C, Kurosawa T, Santos E J G, Duong V, Fang L, Ayzner A L, Bao Z N. Chem. Commun., 2015, 51(73): 13894. |
| [41] | Dey K, Pal M, Rout K C, Kunjattu H S, Das A, Mukherjee R, Kharul U K, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(37): 13083. |
| [42] | Ali Khan N, Zhang R N, Wu H, Shen J L, Yuan J Q, Fan C Y, Cao L, Olson M A, Jiang Z Y. J. Am. Chem. Soc., 2020, 142(31): 13450. |
| [43] | Liu K J, Qi H Y, Dong R H, Shivhare R, Addicoat M, Zhang T, Sahabudeen H, Heine T, Mannsfeld S, Kaiser U, Zheng Z K, Feng X L. Nat. Chem., 2019, 11(11): 994. |
| [44] | Zhong Y, Cheng B R, Park C, Ray A, Brown S, Mujid F, Lee J U, Zhou H, Suh J, Lee K H, Mannix A J, Kang K, Sibener S J, Muller D A, Park J. Science, 2019, 366(6471): 1379. |
| [45] | Shinde D B, Sheng G, Li X, Ostwal M, Emwas A H, Huang K W, Lai Z P. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(43): 14342. |
| [46] | Li Y, Zhang M C, Guo X H, Wen R, Li X, Li X F, Li S J, Ma L J. Nanoscale Horiz., 2018, 3(2): 205. |
| [47] | Zwaneveld N A A, Pawlak R, Abel M, Catalin D, Gigmes D, Bertin D, Porte L. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130(21): 6678. |
| [48] | Russell J C, Blunt M O, Garfitt J M, Scurr D J, Alexander M, Champness N R, Beton P H. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(12): 4220. |
| [49] | Dienstmaier J F, Medina D D, Dogru M, Knochel P, Bein T, Heckl W M, Lackinger M. ACS Nano, 2012, 6(8): 7234. |
| [50] | Wang R, Zhou Y S, Zhang Y, Xue J, Caro J, Wang H H. Adv. Mater., 2022, 34(44): 2204894. |
| [51] | Liu M H, Liu Y X, Dong J C, Bai Y C, Gao W Q, Shang S C, Wang X Y, Kuang J H, Du C S, Zou Y, Chen J Y, Liu Y Q. Nat. Commun., 2022, 13: 1411. |
| [52] | He Y S, Lin X G, Chen J H, Guo Z Y, Zhan H B. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(37): 41942. |
| [53] | Zhai S X, Lu Z R, Ai Y N, Jia X Y, Yang Y M, Liu X, Tian M, Bian X M, Lin J, He S J. J. Power Sources, 2023, 554: 232332. |
| [54] | Fan H W, Mundstock A, Gu J H, Meng H, Caro J. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(35): 16849. |
| [55] | Ding S Y, Gao J, Wang Q, Zhang Y, Song W G, Su C Y, Wang W. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(49): 19816. |
| [56] | Pachfule P, Acharjya A, Roeser J, Langenhahn T, Schwarze M, Schom?cker R, Thomas A, Schmidt J. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140(4): 1423. |
| [57] | Shinde D B, Aiyappa H B, Bhadra M, Biswal B P, Wadge P, Kandambeth S, Garai B, Kundu T, Kurungot S, Banerjee R. J. Mater. Chem. A, 2016, 4(7): 2682. |
| [58] | Zhang Q N, Dong S D, Shao P P, Zhu Y H, Mu Z J, Sheng D F, Zhang T, Jiang X, Shao R W, Ren Z X, Xie J, Feng X, Wang B. Science, 2022, 378(6616): 181. |
| [59] | Xu H, Tao S S, Jiang D L. Nat. Mater., 2016, 15(7): 722. |
| [60] | Bag S, Sasmal H S, Chaudhary S P, Dey K, Bl?tte D, Guntermann R, Zhang Y Y, Polo?ij M, Kuc A, Shelke A, Vijayaraghavan R K, Ajithkumar T G, Bhattacharyya S, Heine T, Bein T, Banerjee R. J. Am. Chem. Soc., 2023, 145(3): 1649. |
| [61] | Kreuer K D, Paddison S J, Spohr E, Schuster M. Chem. Rev., 2004, 104(10): 4637. |
| [62] | Yang Y, Zhang P H, Hao L Q, Cheng P, Chen Y, Zhang Z J. Angewandte Chemie Int. Ed., 2021, 60(40): 21838. |
| [63] | Yin Z Y, Geng H B, Yang P F, Shi B B, Fan C Y, Peng Q, Wu H, Jiang Z Y. Int. J. Hydrog. Energy, 2021, 46(52): 26550. |
| [64] | Meng Z, Aykanat A, Mirica K A. Chem. Mater., 2019, 31(3): 819. |
| [65] | Peng Y W, Xu G D, Hu Z G, Cheng Y D, Chi C L, Yuan D Q, Cheng H S, Zhao D. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8(28): 18505. |
| [66] | Yang Y, He X Y, Zhang P H, Andaloussi Y H, Zhang H L, Jiang Z Y, Chen Y, Ma S Q, Cheng P, Zhang Z J. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59(9): 3678. |
| [67] | Ma H P, Liu B L, Li B, Zhang L M, Li Y G, Tan H Q, Zang H Y, Zhu G S. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138(18): 5897. |
| [68] | Guo Z C, You M L, Wang Z J, Li Z F, Li G. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2022, 14(13): 15687. |
| [69] | Montoro C, Rodríguez-San-Miguel D, Polo E, Escudero-Cid R, Ruiz-González M L, Navarro J A R, Ocón P, Zamora F. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139(29): 10079. |
| [70] | Sun X, Song J H, Ren H Q, Liu X Y, Qu X W, Feng Y, Jiang Z Q, Ding H L. Electrochimica Acta, 2020, 331: 135235. |
| [71] | Yin Y H, Li Z, Yang X, Cao L, Wang C B, Zhang B, Wu H, Jiang Z Y. J. Power Sources, 2016, 332: 265. |
| [72] | Li Y, Wu H, Yin Y H, Cao L, He X Y, Shi B B, Li J Z, Xu M Z, Jiang Z Y. J. Membr. Sci., 2018, 568: 1. |
| [73] | Yao J, Xu G X, Zhao Z M, Guo J, Li S H, Cai W W, Zhang S B. Int. J. Hydrog. Energy, 2019, 44(45): 24985. |
| [74] | Fan C Y, Wu H, Li Y, Shi B B, He X Y, Qiu M, Mao X L, Jiang Z Y. Solid State Ion., 2020, 349: 115316. |
| [75] | Liu L, Yin L Y, Cheng D M, Zhao S, Zang H Y, Zhang N, Zhu G S. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(27): 14875. |
| [76] | Cao L, Wu H, Cao Y, Fan C Y, Zhao R, He X Y, Yang P F, Shi B B, You X D, Jiang Z Y. Adv. Mater., 2020, 32(52): 2005565. |
| [77] | Huang T, Jiang H F, Douglin J C, Chen Y, Yin S Y, Zhang J F, Deng X J, Wu H, Yin Y, Dekel D R, Guiver M D, Jiang Z Y. Angewandte Chemie Int. Ed., 2023, 62(4): e202209306. |
| [78] | Sasmal H S, Aiyappa H B, Bhange S N, Karak S, Halder A, Kurungot S, Banerjee R. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57(34): 10894. |
| [79] | Sun P, Li Z F, Wang C G, Wang Y, Cui W H, Pei H C, Yin X Y. J Mater Eng, 2021, 49(1): 23. |
| [79] | (孙鹏, 李忠芳, 王传刚, 王燕, 崔伟慧, 裴洪昌, 尹晓燕. 材料工程, 2021, 49(1): 23.). |
| [80] | Li W, Liu W, Zhang J, Wang H N, Lu S F, Xiang Y. Adv. Funct. Mater., 2023, 33(6): 2210036. |
| [81] | Hao L Q, Jia S P, Qiao X L, Lin E, Yang Y, Chen Y, Cheng P, Zhang Z J. Angewandte Chemie Int. Ed., 2023, 62(6): e202217240. |
| [82] | Chandra S, Kundu T, Dey K, Addicoat M, Heine T, Banerjee R. Chem. Mater., 2016, 28(5): 1489. |
| [83] | Tao S S, Zhai L P, Dinga Wonanke A D, Addicoat M A, Jiang Q H, Jiang D L. Nat. Commun., 2020, 11: 1981. |
| [84] | Jiang G X, Zou W W, Ou Z Y, Zhang L H, Zhang W F, Wang X J, Song H Y, Cui Z M, Liang Z X, Du L. Angewandte Chemie Int. Ed., 2022, 61(35): e202208086. |
| [85] | Li J, Wang J, Wu Z Z, Tao S S, Jiang D L. Angew. Chem. Int. Ed., 2021, 60(23): 12918. |
| [86] | Chen S H, Wu Y, Zhang Y, Zhang W X, Fu Y, Huang W B, Yan T, Ma H P. J. Mater. Chem. A, 2020, 8(27): 13702. |
| [87] | Guo Y, Zou X Y, Li W Z, Hu Y, Jin Z Y, Sun Z, Gong S C, Guo S Y, Feng Y. J. Mater. Chem. A, 2022, 10(12): 6499. |
| [88] | Wu X W, Liu Z Y, Guo H, Hong you-lee, Xu B Q, Zhang K, Nishiyama Y, Jiang W, Horike S, Kitagawa S, Zhang G. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2021, 13(31): 37172. |
| [89] | Wang S L, Wei X, Li Z Y, Liu Y Q, Wang H T, Zou L, Lu D W, Hassan Akhtar F, Wang X B, Wu C J, Luo S J. Sep. Purif. Technol., 2022, 301: 122004. |
| [90] | Seng L K, Masdar M S, Shyuan L K. Membranes, 2021, 11(10): 728. |
| [91] | Nambi Krishnan N, Konovalova A, Aili D, Li Q F, Park H S, Jang J H, Kim H J, Henkensmeier D. J. Membr. Sci., 2019, 588: 117218. |
| [92] | Peng J W, Wang P, Yin B B, Fu X Z, Wang L, Luo J L, Peng X J. J. Membr. Sci., 2021, 640: 119775. |
| [93] | Peng J W, Fu X Z, Liu D, Luo J L, Wang L, Peng X J. J. Membr. Sci., 2022, 655: 120603. |
国家自然科学基金项目(21975112)
/
| 〈 |
|
〉 |